कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कुशेशय

kuśeśayaक्ली · neut.

In 17 kośas: 16 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.79 · p. 45
कमलं नलिनं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ॥ ११६० ॥परं शतसहस्राभ्यां पत्त्रं राजीवपुष्करे ।बिसप्रसूनं नालीकं तामरसं महोत्पलम् ॥ ११६१ ॥तज्जलात्सरसः पङ्कात्परे रुड्रुहजन्मजाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वारिवर्गः Amarakośa 1.10.62
वा पुंसि पद्मं नलिनमरविन्दं महोत्पलम् ॥ ३९ ॥सहस्रपत्रं कमलं शतपत्रं कुशेशयम् ।पङ्केरुहं तामरसं सारसं सरसीरुहम् ॥ ४० ॥बिसप्रसूनराजीवपुष्कराम्भोरुहाणि च ।
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.679 · p. 77
सहस्रपत्त्रं शत्रपत्त्रमम्बुजंकुशेशयं तामरसं सरोरुहम् ।विसप्रसूनं कमलं महोत्पलं,सरोजमब्जं नलिनं च पुष्करम् ॥ ६७९ ॥
वंशस्थम्metre not read in every linenearly upajati 12: pāda 1, syllable 6 श (wrong syllable)
genderक्लीneut.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर नवमोपदेशः Bālaprabodhikā 9.172 · p. 82
पद्मन्तु नलिनं पद्मं पङ्कजं बिसजं मतम् ।सहस्रपत्रं कमलं शतपत्रं कुशेशयम् ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.117 · p. 18
श्रीपत्रं नलिनं पद्ममरविन्दं महोत्पलम् ।पद्मालयं पद्मभवं जलजं च कुशेशयम् ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव समुद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.14.138 · p. 359
कुशेशयं गन्धसोमं कुड्मलं पुष्करं नलम् ।महोत्पलं तामरसं राजीवं श्रीकरं पुनः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वारिवर्गः Koṣakalpataru 1.7.8 · p. 111
राजीवं कमलं नलं शतदलं पङ्केरुहं पङ्कजंपाथोजं सरसीरुहं सरसिजं नालीकमम्भोरुहम् ।अम्भोजन्म कुशेशयं च जलजं कंजं करुट् पुष्करंश्रीपर्णं च सहस्रपत्रम[71a]रविन्दाह्वं कचारं तथा ॥ ८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderक्लीneut.
जलकुसुमनाम सर्वं निर्विशेषं नपुंसकलिङ्गं भवति । तद्यथा । इदं कमलं पङ्कजं कोकनदं कह्लारं कुशेशयमित्यादि । जलकुसुमद्वारेण नपुंसकत्वे प्राप्ते पद्मस्य विभाषा क्रियते । इदं पद्मम् । अयं पद्म इति उक्तं च । "वसन्ते शीतभीतेन कोकिलेन वने रुतम् । अन्तर्ज्जलगताः पद्माः श्रोतुकामा इवोत्थिताः ॥" ऋतेशब्दो वर्जनार्थे वर्त्तते । अभ्रशब्दमेकं वर्जयित्वा अम्बुदा मेघास्तेषामाख्या सञ्ज्ञा पर्याया इत्यर्थः तेऽम्बुदाख्याः शब्दाः पुंसि भवन्ति तद्यथा । इमे अम्बुदा मेघाः पयोधरा घनजीमूता जलधरा बलाहकाः कन्धरा इत्येवमादयः । इमे केशाः । इमे दन्ताः । इमे नखाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र लताकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 3.328 · p. 177
कमले नलिनं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ।परं शतसहस्त्राभ्यां पत्रं राजीवपुष्करे ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट पाताललोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 3.84 · p. 134
सहस्रपत्रं राजीवं शतपत्रं कुशेशयम् ।बिसप्रसून(नं?)तोयोत्थं पुष्करं सरसीरुहम् ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त जलभानुः Pañcatattvaprakāśa 3.296 · p. 21
इन्दीवरं नीलपद्मं पुण्डरीकं सितोत्पलम् ।रक्तोत्पलं कोकनदं शतपत्रं कुशेशयम् ॥ २९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.127 · p. 14
कमलं पुष्करं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ।अम्भोरुहं तामरसं राजीवं च महोत्पलम् ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2091 · p. 346
पद्मं बिसप्रसूतं च सरोजन्म सरोरुहम् ।कुशेशयं सरोरुट् च सरोजं सरसीरुहम् ॥ २०९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.135 · p. 45
अब्जमब्जः पुंसि कञ्जं कमलञ्च कुशेशयम् ।शतपत्रं तामरसं नलं नालीकनालिकम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 ता (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.359 · p. 48
पङ्केरुहं सरसिजं महोत्पलकुशेशये ।पुष्करं पुण्डरीकं तु पाण्डरे सरसीरुहे ॥ ३५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश जलाध्यायः Vaijayantī 4.2.38 · p. 157
सहस्रपत्रं नलिनं शतपत्रं कुशेशयम् ।बिसप्रसूनं राजीवं निर्लेपं बिसनाभिजम् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.183 · p. 41
अथोत्पले कुवलयं क्ली समासादि पूर्ववत् ।कुशेशयं तु पद्मे क्ली वासुदेवे तु पुंस्ययम् ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्