राजीव
rājīvaक्ली · neut.In 17 kośas: 26 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
कमलं नलिनं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ॥ ११६० ॥परं शतसहस्राभ्यां पत्त्रं राजीवपुष्करे ।बिसप्रसूनं नालीकं तामरसं महोत्पलम् ॥ ११६१ ॥तज्जलात्सरसः पङ्कात्परे रुड्रुहजन्मजाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
क्षुद्राण्डमत्स्यसङ्घातः पोताधानमथो झषाः ।रोहितो मद्गुरः शालो राजीवः शकुलस्तिमिः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वा पुंसि पद्मं नलिनमरविन्दं महोत्पलम् ॥ ३९ ॥सहस्रपत्रं कमलं शतपत्रं कुशेशयम् ।पङ्केरुहं तामरसं सारसं सरसीरुहम् ॥ ४० ॥बिसप्रसूनराजीवपुष्कराम्भोरुहाणि च ।
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शालः शकुलः कुलिशो राजीवो रोहितश्च पल्लवकः ।शृङ्गीमद्गुरवागुसनन्द्यावर्तादयो महामत्स्याः ॥ ६५९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
राजीवमरविन्दं च पद्मं पङ्कजमिष्यते ।रक्तं कोकनदं प्रोक्तं पुण्डरीकं सिताम्बुजम् ॥ ६८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तद्गिलश्चाथ कुलिशः कण्टकाष्ठील इत्यपि ।वज्राभश्चाथ राजीवः कृशो दीर्घाकृतिश्च सः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स तु राजीवसंज्ञः स्याद्यस्त्रिरेखासमन्वितः ।शिलीन्ध्रः कचघो रामो दण्डारिः पाकमत्स्यकः ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुशेशयं गन्धसोमं कुड्मलं पुष्करं नलम् ।महोत्पलं तामरसं राजीवं श्रीकरं पुनः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तिमिंगिलस्त[69b]द्गिलः स्यात्तिमिंगिलगिलस्तथा ।राघवः स्यान्महामीनो राजी राजीव इत्यपि ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
राजीवं कमलं नलं शतदलं पङ्केरुहं पङ्कजंपाथोजं सरसीरुहं सरसिजं नालीकमम्भोरुहम् ।अम्भोजन्म कुशेशयं च जलजं कंजं करुट् पुष्करंश्रीपर्णं च सहस्रपत्रम[71a]रविन्दाह्वं कचारं तथा ॥ ८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कमले नलिनं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ।परं शतसहस्त्राभ्यां पत्रं राजीवपुष्करे ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
राजीवमरविन्दं तु पुण्डरीकं सिताम्बुजम् ।रक्तोत्पलं तु रक्ताब्जं तत्स्यात्कोकनदं पुनः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पोतो(ता?)धानं मद्गुरश्च राजीवः शकुलस्तिमिः ।तिमिलिङ्गादयश्चैव मत्स्यभेदा इतीरिताः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सहस्रपत्रं राजीवं शतपत्रं कुशेशयम् ।बिसप्रसून(नं?)तोयोत्थं पुष्करं सरसीरुहम् ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सैहरिचक्त्रौ? मकरो राजीवः शकुलस्तिमिः ।सहस्रदंष्ट्रः पाठीनः सुसिको घटिकोत्प्लवः ॥ ३०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 ह (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कमलं पुष्करं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ।अम्भोरुहं तामरसं राजीवं च महोत्पलम् ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जलजन्म च राजीवं सहस्रपत्रमित्यपि ।एतन्नामानि मन्यन्ते सामान्यकमलस्य वै ॥ २०९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अथ मत्स्यप्रभेदास्तु रोहितोमद्गुरस्तथा ।शालराजीवशकुलास्तिमिश्चापि तिमिङ्गिलः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कातरः कातलोऽपि स्याद् राजीवो राजहासकः ।एते मत्स्यविशेषाः स्युर्यादांसि जलजन्तवः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पद्मपङ्कजपङ्केजं पुष्पकाम्भोजमम्बुजम् ।अम्भीरुहं सरसिजं राजीवसरसीरुहम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
राजीवमकरमद्गुरवागुरपल्लवकशकुलशालाश्च ।नन्द्यावर्तकरोहितकुलिशप्रमुखाश्च मत्स्यभेदाः स्युः ॥ ३३३ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
सरसीरुहतामरसे सारसमम्भोरुहं कमलम् ।सहस्रपत्रं राजीवं नालीकं बिसनाभिजम् ॥ ३५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
राजीवो राजिमान् पृष्ठे कृष्णसारो महान् रुरुः ।शोणास्यो राजयः पृष्ठे यस्य सन्ति स रोहितः ॥ ६८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हस्ती महामृगः पीलुः सिन्धुरो दीर्घमारुतः ।राजीवो जलकाङ्क्षश्च निर्झरः करटी कटी ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजीवस्त्वेष राजीमान् सितक्रोडस्स चीनकः ।शंबरः स्वल्पहरिणः पृषतस्तु स बिन्दुमान् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सहस्रपत्रं नलिनं शतपत्रं कुशेशयम् ।बिसप्रसूनं राजीवं निर्लेपं बिसनाभिजम् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पद्मेऽन्त्येऽप्यथ कर्णवैरिधनुषि स्याद्गाण्डिवं न[79b]स्त्रियांगाण्डीवं च धनुष्यथो किल शरेऽक्षीवं भवेद्बान्तवत् ।अन्यस्मिन्मदवर्जितेऽथ नृपतौ स्यात्पार्थिवो वाच्यवत्पृथ्व्युत्पातविकारयोर्जनकजागौर्योर्भवेद्योषिति ॥ २९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
meaningsपद्म
doubtful
वंश्ये द्वे रघुसम्बन्धिमात्रे तु त्रिषु भाषितः ।राजीवं त्वम्बुजे क्लीबं त्रिस्तु तद्वर्णवस्तुनि ॥ १५०७ ॥
अनुष्टुप्
अजयस्त्वाह राजोपजीविनि द्वे तु मन्यताम् ।मत्स्यभेदे पक्षिभेदे मृगभेदे स चेदृशः ॥ १५०८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अथोत्तरपदस्थोऽपि श्रेष्ठवाची भवेदयम् ।फेरवो जम्बुके धूर्ते हिंस्रे च क्षणदाचरे ॥माधवो यादवे विष्णौ मधुवैशाखयोरपि ।माधवी स्यान्मधुरिकावासन्तीशर्करासु च ॥राजीवं कमले क्लीबं स्यात्पुंसि मृगनीलयोः ।राघवो रघुनाथे स्याबृहन्मत्स्यविशेषके ॥रौरवाश्चञ्चले धूर्ते घोरे च नरकान्तरे ।वडवा कुम्भदास्यश्वाब्राह्मणकामिनीषु च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ण (wrong syllable)
राजीव as a meaning in nānārtha verses
- त्रिकाण्डशेष वराटककपर्दे रज्जौ राजीवे बीजकोशे वराटकः । वृन्दारकौ सुरश्रेष्ठौ गिरिमेघौ बलाहकौ ॥ ३४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.34