अवसर
avasaraपुं · masc.In 14 kośas: 10 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 37 as a meaning of another word.
विघ्नेऽन्तरायप्रत्यूहव्यवायाः समये क्षणः ।वेला वाराववसरः प्रस्तावः प्रक्रमान्तरम् ॥ १५०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
उद्घात उक्तः प्रस्तावो वारश्चावसरः क्षणः ।वदन्त्युपनतं प्राज्ञा उपसन्नमुपस्थितम् ॥ ७५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लवो निलावो लवने निः पावः पवनं पवः ।स्यात्प्रस्तावस्त्ववसरः प्रश्रयप्रणयौ समौ ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विघ्नो व्यवायसंज्ञोऽसौ प्रत्यूहश्चान्तरायवत् ।प्रस्तावोऽवसरो वेला वारो प्रक्रमनाम च ॥ ३८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रस्तावोऽवसरो वेला वारश्च समयः क्षणः ।आगोऽपराधो मन्तुश्च व्यलीकं विप्रियाहिते ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समयोऽवसरो वारो वेला च प्रक्रमः क्षणः ।प्रस्तावोऽन्तरमित्यष्टौ क्षणनामानि सन्ति वै ॥ २७४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रस्तावः स्यादवसरः प्रस्तुते द्वितयं भवेत् ।त्र्यसरस्तसरोऽपि स्यात् सूत्रवेष्टनमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतिबन्धः प्रतिष्टम्भः प्रस्तावावसरौ समौ ।विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूहः प्रणयस्त्वभियाचने ॥ १७२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वण्टो विभागो भागोंऽशः पादस्त्वंशश्चतुर्थकः ।कला तु षोडशो भागो वारस्त्ववसरः क्षणः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अवसर as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् काण्डकाण्डोऽस्त्री दण्डबाणार्ववर्गावसरवारिषु ॥ ४३ ॥ Amarakośa 3.3.43
- नामलिङ्गानुशासनम् पर्यायतिष्यः पुष्ये कलियुगे पर्यायोऽवसरे क्रमे ॥ १४७ ॥ Amarakośa 3.3.147
- नामलिङ्गानुशासनम् वारनिवहावसरौ वारौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ । Amarakośa 3.3.307
- नामलिङ्गानुशासनम् अन्तरअन्तरमवकाशावधिपरिधानान्तर्धिभेदतादर्थ्ये ॥ १८७ ॥ छिद्रात्मीयविनाबहिरवसरमध्येऽन्तरात्मनि च । Amarakośa 3.3.352
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) क्षणकालविशेषेऽवसरेऽव्यापारे पारतन्त्र्ये च । मध्ये तथोत्सवे च क्षणशब्दः कथ्यते सद्भिः ॥ ८५१ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.851
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) अन्तरवस्त्रे मध्ये तथा छिद्रे व्यवधानेऽन्तरात्मनि । अवकाशे बहिर्योगे विशेषेऽवसरेऽन्तरम् ॥ ८७१ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.871
- धरणिकोश घटीघटी वस्त्रस्यावसरे ? परीक्षा सुतुला घटः । कटः श्रोणौ कलिञ्जे च गजगण्डे शवे त्रिणे ॥ Dharaṇikośa 10.2.8
- धरणिकोश काण्डकाण्डं चावसरे बाणे नाले स्कन्धे च शाखिनाम् । स्तम्बे रहसि वृन्दे च गर्ह्यपानीययोरपि ॥ Dharaṇikośa 12.2.1
- धरणिकोश प्रक्रमश्यामो दमनके श्यामे क्षौमं पट्टदुकूलयोः । प्रक्रमोऽवसरे क्रान्तौ विभ्रमो भ्रान्तिहावयोः ॥ Dharaṇikośa 24.1.4
- धरणिकोश पर्यायपौलस्त्यो रावणे श्रीदे शाण्डिल्य ऋषिबिल्वयोः । बालेयो गर्दभे दैत्ये पर्यायोऽवसरे क्रमे ॥ Dharaṇikośa 25.1.11
- धरणिकोश वारवारस्त्ववसरे वृन्दे द्वारे सूर्यादिवासरे । सुराश्रयणकं वारो वारी घटीभबन्धनी ॥ Dharaṇikośa 26.3.22
- धरणिकोश अन्तरअन्तरं स्थानतादर्थ्यछिद्रान्तर्धिविनात्मसु । भेदावसरबाह्येषु मध्यात्मीयावधिष्वपि ॥ Dharaṇikośa 26.3.36
- कोषकल्पतरु पर्यवतिसमुदः प्रक्रमे युद्धे समुदाये परेः कृतौ । व्यतिक्रान्ताववसरे व्यापने परिवेष्टने ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.28
- कोषकल्पतरु काण्डत्रय्यां मुण्डित ओषधौ तु वनिता मत्ते तु शौण्डोऽन्यवत् स्याच्चव्याकणयोः स्त्रियामथ शरे नीरे तरुस्कन्धके । स्तम्बे चावसरे रहस्यपि मितौ वर्गे च काण्डोऽस्त्रियां निन्द्ये च त्रिषु भाण्डमत्र वणिजां मूले धने भूषणे ॥ ७९ ॥ Koṣakalpataru 6.12.79
- कोषकल्पतरु वितानस्याद्वृत्तभेदेऽवसरे च षण्ढे [14b] ऽथोत्तानमुक्तं शयितोन्मुखे च । गाम्भीर्यहीने परवत्तथैवा- थादान* र्क्कोत्तरदिक्प्रमाणे ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.35
- कोषकल्पतरु प्रक्रमछन्दोविशेषेऽपि च कर्णिकायां मध्याङ्गुलावप्यधमस्तु निन्द्ये । न्यूने त्रयेथावसरे क्रमे चा- रम्भे तथा प्रक्रम ईरितोऽत्र ॥ ८० ॥ Koṣakalpataru 6.25.80
- कोषकल्पतरु पर्यायपर्यायोऽवसरे क्रमेऽर्थविवृतौ निर्माणवाची तथा संस्त्यायस्तु समूहविस्तृतिगृहे स्यात्संनिवेशे स्थितौ । अन्तर्द्धौ सुरते व्यवाय उदितस्तेजोर्थकस्त्वव्ययं । शालेयं शतपुष्पिकौषधभिदि क्षेत्रे च शाल्यर्हके ॥ ६५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.65
- कोषकल्पतरु वारपात्र्यां परागे गजपादरज्ज्वां स्यात्कर्करीपूरगतं तथैव । वारस्तु सूर्यादिदिने समूहे द्वारे तथैवावसरे च न स्त्री ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.9
- कोषकल्पतरु अन्तरबहिःपरीधानतदर्थतासु स्वीये तथा चावसरेऽपवृत्त्याम् । त्रयेऽवरं स्याच्चरमार्थकेऽन्त्ये जङ्घादिदेशे करिणां स्त्रियां तु ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.85
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षणमहाजलसमूहे च वाद्यादिद्रुतवर्तने । क्षणस्त्ववसरे मध्ये पारतन्त्र्ये तथोत्सवे ॥ १९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.19
- नानार्थार्णवसंक्षेप वारवारः क्रियाभ्यावृत्तौ स्यात् समूहेऽवसरे तथा । कालभेदे नृपादीनां चारे चेत्याह कश्चन ॥ १०८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.108
- नानार्थार्णवसंक्षेप काण्डइक्ष्वादेर्ग्रन्थिभेदे द्रुप्रकाण्डेऽवसरेऽपि च । काण्डी तु हस्तिपिप्पल्यां स्त्री कारस्तु महीपतेः ॥ १९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.191
- नानार्थार्णवसंक्षेप पर्वन्विपुवादाववसरे पञ्चदश्यां तथोत्सवे । प्रतिपत्पञ्चदश्योश्च सन्धौ ग्रन्थिद्वयान्तरे ॥ ७३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.739
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रस्तावप्रस्तारस्तु प्रस्तरणे वृत्तविन्यसनेऽपि च । प्रस्तावः स्यादवसरेऽधिकारे सामवेदिनाम् ॥ १३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.130
- नानार्थार्णवसंक्षेप पर्यायस्नानीयादौ च रभसस्त्वद्रिभेदोपरागयोः । विख्यातौ चाथ सम्प्रोक्तः पर्यायोऽवसरे क्रमे ॥ १५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.150
- नानार्थार्णवसंक्षेप अन्तरअन्तरं तु नपि प्रत्यासत्तौ मध्यावकाशयोः । तादर्थ्यऽवसरे कालभेदे मन्वन्तराह्वये ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.10
- शब्दरत्नावली पर्यायआचारशपथाधीनच्छिद्रविश्वासहेतुषु । पर्यायः स्यात्क्रमे पुंसि प्रकारेऽवसरेऽपि च ॥ प्रलयोऽपायकल्पान्तमृत्युमूच्छासु पुंस्ययम् । पर्यण्योऽपि घनस्वाने स्वतद्घनमहेन्द्रयोः ॥ प्रसव्यं प्रतिकूले स्यादनुकूलेऽपि वाच्यवत् । प्रणाय्योऽनभिलाषे स्यात्तथा चासम्मतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.44
- शब्दरत्नावली अन्तरअमरस्त्रिदशे वज्रद्रुमेनेन्द्रपुरि स्त्रियाम् ॥ गुडुच्यामपि दूर्वायां जरायुस्थूनयोरपि । अपरा च जरायौ स्याद्गज(?)पश्चार्द्धके स्त्रियाम् ॥ अर्वाचीने वाच्यलिङ्गमितरस्मिन्नपि त्रिषु । अछरो वसुभेदे स्यात्सावधाने क्रतौ पुमान् ॥ अन्तरे परिधाने स्यादवकाशे परात्मनि । छिद्रतादर्थ्यभेदेषु तुल्येऽवसरमध्ययोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.52
- शब्दरत्नाकर काण्डपेषणे रजसि क्षोदः क्षारस्तु गुडभस्मनोः । काण्डोऽस्त्री दण्डवर्गेषुनालावसरवारिषु ॥ १८८७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1887
- शब्दरत्नाकर क्रमक्रमस्तु पादविक्षेपे वेदपाठान्तरे विधौ । उत्सवेऽवसरे मध्ये कालभेदाल्पकालयोः ॥ १८९२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1892
- शब्दरत्नाकर छिद्रछन्दः पद्यश्रूतीच्छासु च्छद्म सद्मनि कैतवे । छिद्रं तु रन्ध्रावसरापदेशेष्वथ संहतौ ॥ १९२३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1923
- शब्दरत्नाकर अन्तरअन्तरं परिधानीयबाह्यस्वीयेषु वाच्यवत् । क्लीबेऽवसरतादर्थ्यमध्यान्तर्धान्तरात्मसु ॥ २०३८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2038
- शब्दरत्नाकर पर्यायपुष्करं हस्तिहस्ताग्रे व्योम्नि वाद्यमुखे जले । तीर्थभेदेऽसिधारायां पर्यायोऽवसरे क्रमे ॥ २१२७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2127
- वैजयन्ती क्षणउत्सवे परतन्त्रत्वे मध्यावसरपर्वसु । कन्तू कुसूलकन्दर्पौ प्राज्ञकाव्यकृतौ कवी ॥ १२ ॥ Vaijayantī 6.1.12
- वैजयन्ती काण्डकांस्यं कंसोऽस्त्रियां पानपात्रे तैजस आढके । काण्डोऽस्त्रीषौ बले नाले गर्ह्येऽवसरवर्गयोः ॥ ११ ॥ Vaijayantī 6.5.11
- वैजयन्ती पर्यायप्रसादौ स्वाच्छयानुरोधौ पर्यायोऽवसरे क्रमे । प्रदोषौ दोषरात्र्यंशौ प्रणिधिः प्रार्थने चरे ॥ ५५ ॥ Vaijayantī 7.1.55
- वैजयन्ती अन्तरक्ली तु मध्येऽवकाशे च तादर्थ्येऽवसरेऽवधौ । विशेषविवरान्तर्धिष्ववसानविनार्थयोः ॥ २ ॥ Vaijayantī 7.5.2