प्रवृद्ध
pravṛddhaवि · adj.In 9 kośas: 9 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
genderविadj.
खक्खटं कठिनं क्रूरं कठोरं निष्ठुरं दृढम् ।जरठं मूर्तिमन्मूर्तं प्रवृद्धं प्रौढमेधितम् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रवृद्धप्रसृते न्यस्तनिसृष्टे गुणिताहते ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
प्रवृद्धं प्रतनं प्रत्नं पुराणं च पुरातनम् ।प्राणं चिरन्तनं चापि स्त्रीपुराणा पुराण्यपि ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मूर्तिमत्तु भवेन्मूर्तं प्रवृद्धं प्रौढमेधितम् ।अन्वगन्वक्षमनुगेऽनुपदं क्लीबमव्ययम् ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मुषितं मूषितं च स्यात्स्तेनितं चोरितं च तत् ।प्रवृद्धं प्रसृतं स्फीतं न्यस्तं निहितमाहितम् ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रवृद्धं मूर्तिमन्मूर्तं कठोरं निष्ठुरं तथा ।नवे त्वभिनवो नव्यो नवीनो नूत्ननूतनो ॥ ७०० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निष्ठुरं मूर्तिमन्मूर्तं जठरं कमठायितम् ।प्रवृद्धमेधितं प्रौटे ईषदर्थे वरोवरम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मूषितं मुषितञ्चैव चौर्यार्थे खण्डितेऽपि च ।स्यात् प्रवृद्धं प्रसृतञ्च द्वितयन्तु प्रसारिते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 सृ (wrong syllable)
genderविadj.
प्रवृद्ध as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् उच्छ्रितजातोन्नद्धप्रवृद्धाः स्युरुच्छ्रिता उत्थितास्त्वमी । वृद्धिमत्प्रोद्यतोत्पन्ना आदृतौ सादरार्चितौ ॥ ८५ ॥ Amarakośa 3.3.85
- धरणिकोश उच्छ्रितउच्छ्रितं स्यात्समुन्नद्वे तथा जातप्रवृद्धयोः । उद्धृतं स्यादुन्मूलितं स्याद्भुक्तोज्झितमुद्धृतम् ॥ Dharaṇikośa 15.2.26
- नानार्थार्णवसंक्षेप दिग्धदिग्धस्तु विषलिप्तेषौ त्रिषु लिप्तप्रवृद्धयोः । क्ली स्यादुपचये स्नेहेऽप्याहेदं वैजयन्तिका ॥ ५९६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.596
- नानार्थार्णवसंक्षेप उच्छ्रितप्रवृद्धोत्पन्नयोरूर्ध्वस्थापितेऽप्युदितं पुनः । उद्गते कथितेऽथ स्यादुदूढं विपुलेऽपि च ॥ १२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.12
- नानार्थार्णवसंक्षेप उद्बुद्धउद्बुद्धस्तु भवेत् फुल्ले प्रवृद्धे च प्रकीर्तितः । एकाग्रमग्रे यस्यैकं तत्र तत्पर एव च ॥ १९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.19
- नानार्थार्णवसंक्षेप अजयकदर्याढ्ये मूर्छितस्तु मूढसोच्छ्राययोरपि । अजयस्तु प्रवृद्धेऽपि वदान्यस्त्वपि दातरि ॥ ४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.46
- शब्दरत्नावली प्ररूढप्रमीढो मूत्रिते मेघे प्रगाढो दृढकृच्छ्रयोः । प्ररूढो जठरे बद्धमूले जातप्रवृद्धयोः । आरूढः(?) सम्बले वहणौ भुग्ने सद्योजातेऽनुपस्थिते ॥ Śabdaratnāvalī 7.14.7
- शब्दरत्नावली उच्छ्रितउत्तुङ्गे मुद्गरे पादस्खलने समुपक्रमे । उच्छ्रितन्तु समुन्नद्धे प्रवृद्धे सम्भूते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.93
- शब्दरत्नावली वृद्धवृद्धः प्रवृद्धे जीर्णे ज्ञे त्रिषु क्लीबञ्च शैलजे । वृद्धिर्योगे वर्द्धने स्यादष्टवर्गौषधिभिदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.14
- वैजयन्ती दिग्धदिग्धो विषप्रलिप्तेषौ लिप्ते स्नेहप्रवृद्धयोः । दुर्गे राष्ट्रे वने दुर्गं दुर्गमे नरके पुरे ॥ ४१ ॥ Vaijayantī 6.5.41