मूर्तिमत्
mūrtimatवि · adj.In 11 kośas: 13 synonym verses, 2 as a meaning of another word.
इन्द्रियायतनमङ्गविग्रहौ क्षेत्रगात्रतनुभूघनास्तनूः ।मूर्तिमत्करणकायमूर्तयो वेरसंहननदेहसंचराः ॥ ५६३ ॥घनो बन्धः पुरं पिण्डो वपुः पुद्गलवर्ष्मणी ।कलेवरं शरीरेऽस्मिन्नजीवे कुणपं शवः ॥ ५६४ ॥मृतकं रुण्डकबन्धौ त्वपशीर्षे क्रियायुजि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नवं नवीनं सद्यस्कं प्रत्यग्रं नूत्ननूतने ।नव्यं चाभिनवे जीर्णे पुरातनं चिरंतनम् ॥ १४४८ ॥पुराणं प्रतनं प्रत्नं जरन्मूर्तं तु मूर्तिमत् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderविadj.
खक्खटं कठिनं क्रूरं कठोरं निष्ठुरं दृढम् ।जरठं मूर्तिमन्मूर्तं प्रवृद्धं प्रौढमेधितम् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्लीबे वपुः संहननं पुद्गलं वर्ष्म मूर्त्तिमत् ।पुरं षडङ्गं करणं सूत्रशाखं शितं कुलम् ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
करणं मूर्तिमत्क्षेत्रं गात्रं संहननं वपुः ।श्रोत्रं वर्षाङ्गुबेरं च पुद्गलं च कलेवरम् ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मूर्तिमत्तु भवेन्मूर्तं प्रवृद्धं प्रौढमेधितम् ।अन्वगन्वक्षमनुगेऽनुपदं क्लीबमव्ययम् ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रत्नं जरत्प्रतनं च मूर्ते स्यान्मूर्तिमत्तथा ।उच्चावचं नैकभेदमतिरिक्ताधिके समे ॥ ३३७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable)
genderविadj.
प्रवृद्धं मूर्तिमन्मूर्तं कठोरं निष्ठुरं तथा ।नवे त्वभिनवो नव्यो नवीनो नूत्ननूतनो ॥ ७०० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
इन्द्रियायतनं मूर्त्तिः मूर्तिमत् च कलेवरम् ॥ ९०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कठोरः कठिनो मूर्तं मूर्तिमत् परुषस्तथा ।जठरो जरठश्चैव जरढश्च खरः पुनः ॥ २५२० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निष्ठुरं मूर्तिमन्मूर्तं जठरं कमठायितम् ।प्रवृद्धमेधितं प्रौटे ईषदर्थे वरोवरम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तनूः स्यात्तनु-तनुषी घनस्तद्वच्च भूघनः ।गात्रं गान्त्रं मूर्तिमच्च मूर्तिः स्यात्, कुणपे शवः ॥ १५३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 त्त (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उच्छृङ्खलं स्यादुद्दामं निरङ्कुशमनर्गलम् ।संबाधः संकटो रीणः क्षीणो मूर्तस्तु मूर्तिमान् ॥ १६५७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मूर्तिमत् as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली मूर्तमौक्तिके तु भवेन्मुक्ता मूर्तिः काठिन्यदेहयोः । मूर्तं त्रिषु स्यात्कठिनमूर्छने मूर्तिमत्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.39
- त्रिकाण्डशेष मूर्तमूर्तं स्यात्त्रिषु मूर्च्छाले कठिने मूर्तिमत्यपि । मतिरिच्छाप्थथ यतिः पाठच्छेदे मुनौ पुमान् ॥ १७८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.178