असार

asāraवि · adj.

In 11 kośas: 9 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1447 · p. 55

व्युष्टिः फलमसारं तु फल्गु शून्यं तु रिक्तकम् ।शुन्यं तुच्छं वशिकं च निबिडं तु निरन्तरम् ॥ १४४६ ॥निबिरीसं घनं सान्द्रं नीरन्ध्रं बहलं दृढम् ।गाढमविरलं चाथ विरलं तनु पेलवम् ॥ १४४७ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 शि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 म (wrong syllable)

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.56

असारं फल्गु शून्यं तु वशिकं तुच्छरिक्तके ॥ ५६ ॥

अनुष्टुप्

असारवि फल्गुवि शून्यवि वशिकवि तुच्छवि रिक्तवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.777 · p. 89

रिक्तं तुच्छमसारं तु फल्गु व्युष्टिः फलं स्मृतम् ।कलिलं गहनं प्रोक्तं श्लथं शिथिलमुच्यते ॥ ७७७ ॥

अनुष्टुप्

रिक्तवि तुच्छवि असारवि फल्गुवि व्युष्टिस्त्री फलक्ली कलिलवि गहनवि श्लथवि शिथिलवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.74 · p. 19

असारं फल्गु सारं तु वरं क्लीबे ध्रुवं क्वचित् ।शून्यं शुन्यं रिक्तकं च वशिकं तुच्छमित्यपि ॥ ७४ ॥

अनुष्टुप्

असारवि फल्गुवि सारक्ली वरवि ध्रुववि शून्यवि शुन्यवि रिक्तकवि वशिकवि तुच्छवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.334 · p. 93

व्युष्टिः फलमसारं तु फल्गु शून्यार्थवाचकम् ।वशिकं रिक्ततुच्छे च शुन्येऽथ निबिडे पुनः ॥ ३३४ ॥

अनुष्टुप्

व्युष्टिस्त्री फलक्ली असारवि फल्गुवि शून्यवि वशिकवि रिक्तवि तुच्छवि निबिडवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2627 · p. 423

असारं फल्गु निस्तत्त्वे वस्तुनि प्रतिपाद्यते ॥ २६२७ ॥

अनुष्टुप्

असारवि फल्गुवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.8 · p. 164

असारं फल्गु निःसारं निष्फलञ्चापि कुत्रचित् ।शून्यं शुन्यं तुच्छमृक्तं रिक्तं वशिकमीरितम् ॥

अनुष्टुप्

असारवि फल्गुवि निःसारवि निष्फलवि शून्यवि शुन्यवि तुच्छवि ऋक्तवि रिक्तवि वशिकवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1691 · p. 203

निर्वृत्त सिद्धनिष्पन्नौ फल्ग्वसारौ समार्थकौ ।शिश्विदानो दुराचारो विवशोऽरिष्टदुष्टधीः ॥ १६९१ ॥

अनुष्टुप्

निर्वृत्तवि सिद्धवि निष्पन्नवि फल्गुवि असारवि शिश्विदानवि दुराचारवि विवशवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.76 · p. 207

जघन्यं तु कुपूयं स्यादसारं लघु फल्गु च ।पुंस्यादिराद्यपौरस्त्यप्रथमप्रमुखादिमाः ॥ ७६ ॥

अनुष्टुप्

जघन्यवि कुपूयवि असारवि लघुवि फल्गुवि आदिपुं आद्यवि पौरस्त्यवि प्रथमवि प्रमुखवि आदिमवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.1.2 · p. 239

असारः स्यात् प्रसरणे वेगवृष्टौ सुहृद्बले ।आग्रहः स्यात् स्वीकरणे निर्बन्धेऽनुग्रहेऽपि च ॥ २ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्वी (wrong syllable)

meaningsप्रसरण वेग वृष्टि सुहृद्बल

असार as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु दुष्टकुष्ठं तु रोगेऽपि सुगन्धभेदे गोष्ठी ********* । संलापसंसत्सु चरमे तु गोस्थले- ऽथाधमेऽप्यसारे च दुष्टः स्यात् । प्रष्ठः पुरोगामिनि च प्रशस्ये चण्डालिकासंज्ञक औषधे स्त्री । ज्येष्ठोऽतिवृद्धे त्रिषु च प्रशस्ये मासे तु ना स्त्री तु भभिन्मुसल्योः ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.11.57
कोषकल्पतरु वीतप्रीतं पुनः स्याद्धृषिते च[287a]मर्म- ण्यसारहस्त्यश्वमुखेषु वीतम् । सृणीक्रियायामथ भीतमाहु- र्भये भयेनापि युतेऽन्यलिङ्गम् ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.16.14
नानार्थार्णवसंक्षेप फल्गुफल्गु तु त्रिष्वसारे स्त्री काकोदुम्बरिकाह्वये । वृक्षभेदे त्रि तु फली फलयुक्ते स्त्रियां पुनः ॥ ८२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.829
शब्दरत्नाकर लघुअसार इष्टे क्षिप्रार्थेऽप्यगुरौ क्षुल्लकेऽपि च । लीला क्रीडा विलासश्च लक्ष्म चिह्नवरिष्ठयोः ॥ १९९१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1991
त्रिकाण्डशेष वीतछेदे विनाशै विच्छित्तिर्विगतौ वीतनिष्प्रभौ । असारेऽश्वेभयोर्वीतं वीतमङ्कुशकर्मणि ॥ १८४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.184
वैजयन्ती लघुन्याय्यलब्धव्ययोर्लभ्यं लिप्तो भक्षितदिग्धयोः । लघु त्वसारागुरुणोरिष्टे क्षिप्रमनोज्ञयोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 6.4.15