अनृजु

anṛjuवि · adj.

In 12 kośas: 11 synonym verses, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.42 · p. 19

दक्षिणे सरलोदारौ शठस्तु निकृतोऽनृजुः ।

अनुष्टुप्

दक्षिणवि सरलवि उदारवि शठवि निकृतवि अनृजुवि

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.46

दोषैकदृक्पुरोभागी निकृतस्त्वनृजुः शठः ॥ ४६ ॥

अनुष्टुप्

दोषैकदृश्वि पुरोभागिन्वि निकृतवि अनृजुवि शठवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.87 · p. 223

शिश्विदानः कृष्णकर्मा निकृतस्त्वनृजुः शठः ।दोषैकदृक् पुरोभागी द्विजिह्वो मत्सरी खलः ॥ ८७ ॥

अनुष्टुप्

शिश्विदानवि कृष्णकर्मन्वि निकृतवि अनृजुवि शठवि दोषैकदृश्वि पुरोभागिन्वि द्विजिह्ववि मत्सरिन्वि खलवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.152 · p. 6

शिश्विदानः कृष्णकर्मा नृशंसः क्रूरकर्मकृत् ।निस्त्रिंशो घातुकः पापो शठस्तु निकृतो[161b]ऽनृजुः ॥

metre not recognised

शिश्विदानवि कृष्णकर्मन्वि नृशंसवि क्रूरकर्मकृत्वि निस्त्रिंशवि घातुकवि पापवि शठवि निकृतवि अनृजुवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.41 · p. 106

ऋजूदारावपि प्रोक्तौ निकृतानृजुशठाः समाः ।क्रूरे नृशंसनिस्त्रिंशपापा धूर्तस्तु वञ्जके ॥ ४१ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 निकृ (syllable split)

ऋजुपुं उदारपुं निकृतपुं अनृजुपुं शटपुं क्रूरपुं नृशंसपुं निस्त्रिंशपुं पापपुं धूर्तपुं वञ्जकपुं

genderपुंmasc.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.74 · p. 41

कर्णेजपश्च पिशुनो द्विजिह्वो दुर्जनः खलः ।पापो धूर्तः शठः क्रूरः क्षुद्रो नीचोऽधमोऽनृजुः ॥ ७४ ॥

अनुष्टुप्

कर्णेजपवि पिशुनवि द्विजिह्ववि दुर्जनवि खलवि पापवि धूर्तवि शठवि क्रूरवि क्षुद्रवि नीचवि अधमवि अनृजुवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.558 · p. 72

अनृजुश्चापि शण्ठः स्यात् क्रूरे पापः नृशंसकः ।निस्त्रिंशश्चापि धूर्तस्तु वञ्चको व्यंसकस्तथा ॥ ५५८ ॥

अनुष्टुप्

अनृजुवि शण्ठवि पापवि नृशंसकवि निस्त्रिंशवि धूर्तवि वञ्चकवि व्यंसकवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.62 · p. 163

दोषैकदृक् पुरोभागी दोषमात्रप्रदर्शके ।वक्राशये तु निकृतः कुटिलश्चालनृजुः शठः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 कुटि (syllable split)

दोषैकदृश्वि पुरोभागिन्वि निकृतवि कुटिलवि अनृजुवि शठवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1586 · p. 191

मायावी कौक्कुटो मायी मायिकः प्रातिहारिकः ।स्यान्नैकृतो नैकृतिकः शठः कापटिकोऽनृजुः ॥ १५८६ ॥

अनुष्टुप्

मायाविन्वि कौक्कुटवि मायिन्वि मायिकवि प्रातिहारिकवि नैकृतवि नैकृतिकवि शटवि कापटिकवि अनृजुवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश यक्षाद्यध्यायः Vaijayantī 1.3.4 · p. 15

विद्याधरास्तु द्युचराः खेचराः सत्ययौवनाः ।पिशाचः स्यात् कापिशेयो ऽनृजुर्दर्वश्च पिण्डकः ॥ ४ ॥

अनुष्टुप्

विद्याधरपुं द्युचरपुं खेचरपुं सत्ययौवनपुं पिशाचपुं कापिशेयपुं अनृजुपुं दर्वपुं पिण्डकपुं

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.22 · p. 202

नीचे तु हीनापशदपामरेतरबर्बराः ।नैकृतः स्यान्नैकृतिकः शठः कौनृतिकोऽनृजुः ॥ २२ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्नै (wrong syllable)

नीचवि हीनवि अपशदवि पामरवि इतरवि बर्बरवि नैकृतवि नैकृतिकवि शठवि कौनृतिकवि अनृजुवि

genderविadj.

अनृजु as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश वक्रइन्द्रः शक्रे च योगे च कुटजादित्यरात्रिषु । वक्रः शनैश्चरो ज्ञेयो वक्रमनृजुदुष्टयोः ॥ Dharaṇikośa 26.2.14
कोषकल्पतरु गोमुखतार्क्ष्यात्मजे स्यात्सुमुखोऽहिभेदे विज्ञे च वाचाटफणीन्द्रयोस्तु । स्याद्दुर्मुखो मर्कटकेऽथ वाद्य- भाण्डे ऽनृजौ धाम्न्यनुलेपने च ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.2.82
त्रिकाण्डशेष वक्रवरो जामातरि वृतौ कुङ्कुमे च नपुंसकम् । वक्रः शनैश्चरे क्रूरे पुटभेदे तथा नृजौ ॥ ३६५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.365