कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

द्विजिह्व

dvijihvaपुं · masc.

In 16 kośas: 17 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.380 · p. 19
दोषैकदृक्पुरोभागी कर्णेजपस्तु दुर्जनः ।पिशुनः सूचको नीचो द्विजिह्वो मत्सरी खलः ॥ ३८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ज (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1304 · p. 50
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.346 · p. 41
दुर्जनः पिशुनः क्षुद्रो नीचः कर्णेजपः खलः ।दोषग्राही पुरोभागी द्विजिह्वो मत्सरी मतः ॥ ३४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर अष्टमोपदेशः Bālaprabodhikā 8.160 · p. 80
बिलेशयो द्विजिह्वश्च जिह्मगः पवनाशनः ।शेषः सङ्कर्षणः शुक्रः सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.87 · p. 223
शिश्विदानः कृष्णकर्मा निकृतस्त्वनृजुः शठः ।दोषैकदृक् पुरोभागी द्विजिह्वो मत्सरी खलः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सर्पादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.16.6 · p. 364
द्वे दीर्घाद्रसनार्थः स्याल्लेलिहानश्च पुष्करः ।गूढपाद्दीर्घपृष्ठोऽहिर्द्वयोर्हीरश्च कद्रुजः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पातालवर्गः Koṣakalpataru 3.1.26 · p. 304
फणी कुण्डली मण्डली दन्दशूकोद्विजिह्वस्तथा जिह्मगः पन्नगश्च ।भवेद्भेकभुक्कञ्चुकी दीर्घपृष्ठ-स्तथा दीर्घजिह्वः स काकोदरश्च ॥ २६ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.56 · p. 6
द्विजिह्वो मत्सरी नीचः पुरोभागी तु दोषदृक् ।खलानां तु समूहे स्तः खल्या च खलिनी स्त्रियौ ॥क्रुद्धस्तु रुषितो रुष्टश्चक्षाणस्तु कलिप्रियः ।रोषणः क्रोधनः क्रोधी कोपनोऽमर्षणः सुरुट् ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.205 · p. 77
सर्पहा पिङ्गलो बभ्रुः सर्पो भोगी भुजंगमः ।द्विजिह्वो दीर्घजीह्वोऽहिः पृदाकुः पवनाशनः ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.45 · p. 107
सभ्यसज्जनसाध्वार्या दुर्जनः पिशुनः समः ।खले नीचो द्विजिह्वोऽपि मत्सरी सूचकस्तथा ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.146 · p. 16
उरगो जिह्मगो भोगी दन्दशूकः सरीसृपः ।दर्वीकरो विषधरो द्विजिह्वः पवनाशनः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.74 · p. 41
कर्णेजपश्च पिशुनो द्विजिह्वो दुर्जनः खलः ।पापो धूर्तः शठः क्रूरः क्षुद्रो नीचोऽधमोऽनृजुः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.564 · p. 72
अथ कर्णेजपः क्षुद्रो द्विजिह्वो दुर्जनः खलः ।प्रखलः पिशुनो नीचः स्यान् मत्सरी च सूचकः ॥ ५६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त्स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2354 · p. 381
द्विजिह्वो दीर्घजिह्नश्च दीर्घपृष्ठः सरीसृपः ।दृक्कर्णो दन्दशूकश्च दर्वीकरो बिलेशयः ॥ २३५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.298 · p. 40
सर्पः पृदाकुभुजगाहिभुजंगभोगि-कुम्भीनसोरगभुजंगमगूढपादाः ।व्यालद्विजिह्वफणिजिह्मगदन्तशूक-काकोदराण्डजसरीसृपकाद्रवेयाः ॥ २९८ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात अः Tantrābhidhāna 7.17.25 · p. 48
महासेनो द्विजिह्वाख्यो हयो भद्रश्च कण्टकः ।द्विबिन्दुकोऽमरेशश्च सोमश्चैव हरिस्तथा ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऐश्वरी चार्धनारीशो नरः शङ्खान्तराकृतिः ।ढल-ढक्कौ द्विजिह्वश्च दक्षाङ्घ्र्यङ्गुलिमूलगः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.133
कम्बुर्ना वलये शङ्खे द्विजिह्वौ सर्पसूचकौ ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास बपादः Dharaṇikośa 22.1.1 · p. 135
खर्बः संख्यान्तरे ह्रस्वे द्विजिह्वः पन्नगे खले ।कादम्बो विशिखे वाने कदम्बः पक्षिबाणयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वान्ताः Koṣakalpataru 6.29.30 · p. 363
गजाह्वमुक्तं किल नागकेसरेद्विजिह्व उक्तः पिशुने भुजंगमे ।* * * * * *स्वर्गे गुरौ दीदिविरस्त्रि चान्ने ॥ ३० ॥
वंशस्थम्metre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.929 · p. 128
स्त्री तु द्वितीया भार्यायामजदैवतके तिथौ ।द्वितीयस्यां विभक्तौ च द्विजिह्वस्तु त्रि सूचके ॥ ९२९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसूचक
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.930 · p. 129
द्वे तु सर्पे दिक्करी तु स्त्री किञ्चित्प्रौढयोषिति ।बहुव्रीही पुनस्त्रि स्याद् द्विजातिस्तु द्वयोरयम् ॥ ९३० ॥
अनुष्टुप्
meaningsसर्प
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश बान्ताः Śabdaratnāvalī 7.23.13 · p. 251
द्विजिह्वः सूचके चौरे दुःसाध्ये च भुजङ्गमे ।नितम्बः स्त्रीकटीपश्चाद्भागे तत्कटिमात्रके ।पर्वतःस्कपिकटके स्कन्दे वेधसि कुत्रचित् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.416 · p. 239
तत्त्वं विलम्बिते नृत्ये स्वरूपे परमात्मनि ।मेघे राज्ञि सुरे देवो द्विजिह्वो व्यालसूचकौ ॥ ४१६ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.45 · p. 260
न नाक्षिमध्ये नक्षत्रे द्विजिह्वौ सूचकोरगौ ।दुर्वर्णं दुष्प्रभे रूप्ये देयभेदे तु दक्षिणा ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्

द्विजिह्व as a meaning in nānārtha verses

  • तन्त्राभिधान अःद्विबिन्दू रसना सोमोऽनिरुद्धो दुःखसूचकः । द्विजिह्वः कुण्डलं वक्त्रं सर्गः शक्तिर्निशाकरः ॥ ५४ ॥ Tantrābhidhāna 2.17.54
  • तन्त्राभिधान डदुरूहो जटिलो(ली) भीमा द्विजिह्वः पृथिवी सती । कोलगिरिः क्षमा शान्तिर्नाभिः स्वाती च लोचनम् ॥ ९६ ॥ Tantrābhidhāna 2.30.96