कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

हेमपुष्प

hemapuṣpaपुं · masc.

In 12 kośas: 10 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.206 · p. 25
हेमपुष्पमिह नागकेसरं,केसरं च वकुलं प्रचक्षते ।कोविदारमपि काञ्चनारकं,मल्लिकां विचकिलं विचक्षणाः ॥ २०६ ॥
रथोद्धता
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.243 · p. 275
दोहदी सुभगश्चित्रो विचित्रः कर्णपूरकः ।स्याद्धेमपिण्डयोः पुष्पो नटः कामाधिवासकः ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.71 · p. 157
चाम्पेयः कनकाह्वः स्यान्नागाह्वो नागकेसरः ।मेरुजो हेमपुष्पः स्यात्केसरः[38a] सर्ववल्लभः ।प्रोक्तः करिकुसुम्भाह्वो नागकेसरचूर्णकः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.75 · p. 157
शोकनाशो विचित्रश्च कामुकः कर्णपूरकः ।हेमपुष्पः पिण्डपुष्पो गन्धपुष्पोऽपि वञ्जुलः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.4 · p. 5
हेमपुष्पः कर्णपूरः कङ्केलिर्मधुमण्डनः ।पिण्डपुष्पो लतावृक्षः पौलोमी-रोहिणीद्रुमः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.40 · p. 13
हेमपुष्पोऽप्यथोऽङ्कोलः सिद्धौषधफलोदयः ।द्रोहग्राहे तु कतको द्रावणः स्रवरःसराः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.69 · p. 60
कृतमालो दीर्घफलः स्मृत आरग्वधोऽपि सः ।चम्पकस्तु हेमपुष्पो जपा जाता समे उभे ॥ ६९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दी (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.632 · p. 81
हेमपुष्पस्तिष्यफलः कर्कारुस्तिष्यवल्लरी ।कूष्माण्डी तिष्यफलिका कटुतुम्ब्यां नृपात्मजा ॥ ६३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.41 · p. 48
हेमपुष्पोऽप्यथांकोले निचोलोंऽकोढशोधनौ ।रसाले वरणः सेतुस्तिक्तशाकोऽश्मरीरिपुः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.81 · p. 51
तिंतृडीकेऽम्लिका चिञ्चा शुक्तिर्नारी कपिप्रिया ।तिंत्रिणी चाप्यथो हेमपुष्पे चांपेयचंपकौ ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास पार्धश्लोकः Dharaṇikośa 20.2.9 · p. 133
…स्याद्रा[65]क्षसे च प्रयुज्यते ।हेमपुष्पश्च च कविभिश्चम्पकाशोकयोरपि ।बहुरूपौ विष्णुरुद्रौ स्मृतौ सरटधूनकौ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पान्ताः Koṣakalpataru 6.22.21 · p. 274
अपह्नवे प्रेम्णि तथापलापोऽथो हेमपुष्पं च जपाप्रसूने ।स्याच्चम्पके तद्वदुशन्त्यशोकेऽथो मेघपुष्पं जलमुस्तकाभ्रे ॥ २१ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.696 · p. 86
हृद्यस्येव तु यस्य स्याद् गन्धस्तस्मिंस्त्रिषु स्मृतः ।हेमपुष्पः पुनः पुंसि चम्पकद्रौ स्त्रियां पुनः ॥ ६९६ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र पच Śivakoṣa 17.3.312 · p. 28
हेमपुष्पोऽशोकरोध्रचम्पकारग्वधेषु च ।हेमपुष्पी तु भण्डीरी वारुण्यां यूथिकाभिदि ॥ ३१२ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र पच Śivakoṣa 17.3.24 · p. 29
हेमपुष्पं जवापुष्पे पाठायां नागकेसरे ।
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश पान्ताः Śabdaratnāvalī 7.21.23 · p. 250
बीजपुष्पञ्च मदने क्लीबं मरुवकेऽपि च ।वृषाकपिः पुंसि कृष्यो वीतिहोत्रे शिवेऽपि च ॥हेमपुष्पं जवापुष्पेऽप्यशोके च नपुंसकम् ।
अनुष्टुप्

हेमपुष्प as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष स्थिरपुष्पस्थिरपुष्पो हेमपुष्पछिन्नपुष्पकयोरपि । सूक्ष्मपुष्पाऽक्षपीडायां सूक्ष्मपुष्पी शणाधमे ॥ ३११ ॥ Śivakoṣa 17.3.311
  • शिवकोष शीतलशैलजे च पुमान्हेमपुष्पे मरिचपत्रके । श्रीफली नीलिकाधात्र्योर्ना बिल्वे चिक्कणे द्वयोः ॥ ४७६ ॥ Śivakoṣa 23.2.476