रसाल
rasālaपुं · masc.In 18 kośas: 27 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
आशयाशशुष्मबर्हिर्बहिरुत्थदमूनसः ॥ ९९ ॥अग्नौ क्षणप्रभा विद्युद्गन्धवाहसदागती ।वायौ चरणपोऽपि द्रुस्त्वक्त्वचा स्तबके पुनः ॥ १०० ॥गुलुञ्छुलुम्बी माकन्दरसालावपि चूतवत् ।
metre not recognised
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
रसाल इक्षुस्तद्भेदाः पुण्ड्रकान्तारकादयः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्त्रीप्रियो वञ्चुलः शोके कङ्केलिः कर्णपूरकः ।अङ्कोले निचुलोऽपि स्याद्रसाले वरुणो रिपुः ॥ २१२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसालश्चाथ तद्भेदाः स्त्रियां नान्दीमुखीत्यपि ।मधूली हंसवाजीककाष्ठकाद्याश्च तद्विधाः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कामाङ्गो मधुदूतः स्यात्सहकारोऽति सौरभः ।रसालः स्त्रीप्रियश्चापि साहारपिकवल्लभौ ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कन्दुरुर्दीर्घपत्रश्च रसालोऽपि खरच्छदः ।सुतृणः क्षेत्रसम्भूता झिण्टी स्यान्मृगवल्लभः ॥ ३५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याद्दीर्घवंशसूत्रीभ्यो नीलपेरुश्च पुण्ड्रके ।इक्षुवाही रसालः स्यादिक्षुवार्द्धिरथापरः ॥ ५८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करङ्केक्षुरिक्षुयोनी रसालो रसदायकः ।कोकिलेक्षुस्तु कृष्णेक्षुरिक्षुरोऽप्यथ रक्तके ॥ ५८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क्षु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आम्रो रसालो माकन्दः पिकानन्दी स्मरालयः ।कामद्रुश्चैत्रवृक्षश्च प्रियङ्गो मदिरासखः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसालं राजनिम्बूकं चौरनिम्बूकमल्पकम् ।आरुकं वीरसेनं स्याद्वीरकं वीरनुत्तथा ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गण्डी च गण्डकीवेणुनिःसृतो मृत्युपुष्पकः ।तृणराजः किष्कुपर्वा रसालो गुडदारु च ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसालः पुण्ड्रकः पौण्ड्रः सुकुमारक इत्यपि ।दीर्घपर्वा तु कान्तारो वांसिको नीलयष्टिका ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आम्रे रसालो माकन्दः कामाङ्गः पिकबान्धवः ।वनपुष्पोत्सवश्चूतः परपुष्टमदोत्सवः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उलपे बल्वजा वालः केशी दृढलताऽपि च ।इक्षौ रसालो गण्डीरी गण्डकी खड्गपत्रकः ॥ ३७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धमनः कुरुविन्दोऽपि मुद्रा गुद्रा तथोच्यते ।असिपत्रस्तथेक्षुः स्याद्रसालस्तद्भिदा यथा ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गन्धपत्रो नीलफलो जम्बू नीरान्तराजरः ।आम्रो रसालः कामाङ्गो माकन्दः पिकवल्लभः ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बन्धुको यूथिका कुन्द इत्याद्याः पुष्पजातयः ।आम्रो रसालो माकन्दः सहकारश्चूतनूतवत् (?) ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 सह (syllable split)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
रसालः स्त्रीप्रियश्चेति गन्धबन्धुर्बलिप्रियः ।सहकारः सहारोऽपि रसाले त्वतिसौरभे ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पनसश्चम्पकाषश्च चम्पालुः कण्टकीफलः ।रसालः कण्टकिफलः मृदङ्गफलपानसौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोशकारः कोषकारः रसाल इक्षुरोऽपि च ।इक्षुभेदाश्च पुण्ड्रः स्यात् पुण्ड्रकः पौण्ड्रकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सहकारो रसालश्च जटालो बहुपाद्वटः ।न्यग्रोधोऽथ नदीसर्ज इन्द्रद्रुः ककुभोर्जुनः ॥ ४५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेमपुष्पोऽप्यथांकोले निचोलोंऽकोढशोधनौ ।रसाले वरणः सेतुस्तिक्तशाकोऽश्मरीरिपुः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सजीरकं रसालः स्यान्मार्जिता शिखरिण्यपि ।सा जाजी डाडिमव्योषं पटे घृष्टं च सट्टकम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसालस्तु पुमानिक्षौ चूते च वरुणद्रुमे ।सम्मिश्ररसभेदे च कटुतिक्तकषायके ॥ १४८९ ॥
अनुष्टुप्
त्रि तु स्यात् तद्वति स्त्री तु रसाला पानकान्तरे ।अपक्वतक्रं सव्योषचतुर्जातगुडार्द्रकम् ॥ १४९० ॥
अनुष्टुप्
meaningsतद्वत्
रसाल as a meaning in nānārtha verses
- शिवकोष माकन्दमाकन्दस्तु रसाले स्यान्माकन्धामलकीफले । विषदा क्षुद्रभण्टाकीविदारीलवलीषु च ॥ २२६ ॥ Śivakoṣa 14.2.226
- शिवकोष स्वाद्वीशिवा कुम्भ्यभयाधात्रीभूमिधात्रीशमीषु च । शिम्बिर्भूर्जे च बकुले स्वाद्वी श्रेणीरसालयोः ॥ ५०२ ॥ Śivakoṣa 24.1.502
- शब्दरत्नावली रसिकायूथिका पुष्पभेदे स्यादम्लानेऽपि च योषिति । रसिका च रसालेक्षुरसयोः सरसेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.128