जीवितेश

jīviteśaपुं · masc.

In 9 kośas: 6 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.144 · p. 22

श्राद्धदेवो दण्डधरो धर्मश्च महिषध्वजः ।यमराट् जीवितेशश्च दण्डधारोऽपि कीर्त्तितः ॥ १४४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द (wrong syllable)

श्राद्धदेवपुं दण्डधरपुं धर्मपुं महिषध्वजपुं यमराज्पुं जीवितेशपुं दण्डधारपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.56 · p. 206

पतिर्धवो जीवितेशो वल्लभो दयितोऽपि च ।कामलः सरसी कान्तः सुविदश्च हृदीश्वरः ॥ ५६ ॥

अनुष्टुप्

पतिपुं धवपुं जीवितेशपुं वल्लभपुं दयितपुं कामलपुं सरसपुं कान्तपुं सुविदपुं हृदीश्वरपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.140 · p. 10

यमः पितृपतिर्धर्मो धर्मराजश्च धर्मराट् ।जीवितेशः श्राद्धदेवः कृतान्तो महिषध्वजः ॥

अनुष्टुप्

यमपुं पितृपतिपुं धर्मपुं धर्मराजपुं धर्मराज्पुं जीवितेशपुं श्राद्धदेवपुं कृतान्तपुं महिषध्वजपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.187 · p. 95

पतिः कान्तः प्राणनाथो भरुर्भर्त्ता धवः प्रियः ।हृदयेशो जीवितेशो जामाता च सुखोत्सवः ॥

अनुष्टुप्

पतिपुं कान्तपुं प्राणनाथपुं भरुपुं भर्तृपुं धवपुं प्रियपुं हृदयेशपुं जीवितेशपुं जामातृपुं सुखोत्सवपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1751 · p. 212

धर्मः प्रजान्तको दण्डी जीवितेशो महाभिषक् ।नरकाः शल्मली पूतिर्मृत्तिकः संप्रतापनः ॥ १७५१ ॥

अनुष्टुप्

धर्मपुं प्रजान्तकपुं दण्डिन्पुं जीवितेशपुं महाभिषज्पुं शल्मलीस्त्री पूतिपुं मृत्तिकपुं संप्रतापनपुं

genderपुंmasc.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव स्वर्गवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.1.70 · p. 13

अग्निवाहस्तरीः स्वाहा त्वऽग्नायी दहनप्रिया ।जीवितेशो यमः शीर्णपादश्च महिषध्वजः ॥ ७० ॥

अनुष्टुप्

अग्निवाहपुं तरीस्त्री स्वाहास्त्री अग्नायीस्त्री दहनप्रियास्त्री जीवितेशपुं यमपुं शीर्णपादपुं महिषध्वजपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.419

नाशः क्षये तिरोधाने जीवितेशः प्रिये यमे ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रिय यम

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास शपादः Dharaṇikośa 29.1.4 · p. 211

पक्षीशो गरुडे विष्णावद्रीशोऽद्रिपती शिवे ।अम्बरीशं रणे भ्राष्ट्रे जीवितेशो यमे प्रिये ॥

अनुष्टुप्

meaningsयम प्रिय

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.244 · p. 47

काकाङ्गीसंज्ञके च स्त्री जीवितव्ये जले च नप् ।जीवितेशः प्रेतनाथे दयिते द्रविणागमे ॥ २४४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रेतनाथ दयित द्रविणागम

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास जकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.13.208 · p. 188

जूहूराणो हये वह्नौ जीवितेशः प्रिये स्मृतः ।कालेऽथ जलसूचिस्तु शुङ्गाटे शिशुमारके ॥ २०८ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रिय काल

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शान्ताः Śabdaratnāvalī 7.30.30 · p. 290

जीवितेशः प्राणनाथे यमे विधुविवस्वतोः ।नागपाशः स्त्रीकरणे दुर्बुद्धौ वरुणायुधि ॥पञ्चदशी पौर्णमास्यां अमावस्यातिथावपि ।प्रतिष्कशः पुरोगे स्याद्वार्ताहरसहाययोः ॥परिवेशः सूर्यपार्श्वमण्डले परिवेष्टने ।पादपाशी खुतुक्कायां शृङ्खलायामपि स्त्रियाम् ॥पुरोडाशो हविर्भेदे पिष्टके हुतशेषके ।भूमिस्पृक्मानुषे वैश्ये चौरभेदेऽन्धखञ्जयोः ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 स्त्री (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 द (wrong syllable)

meaningsप्राणनाथ यम विधु विवस्वत्

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.428 · p. 244

जीवितेशो यमे नाथे दंशः संहननेऽपि च ।सर्पक्षतेऽथ ज्ञाने व लोचने दर्शने च दृक् ॥ ४२८ ॥

अनुष्टुप्

meaningsयम नाथ

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.5.8 · p. 277

जलेशयो जलकपौ मत्स्ये पद्मं जलेशयम् ।जीवितेशः प्रेतनाथे दयिते द्रविणागमे ॥ ८ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रेतनाथ दयित द्रविणागम