जामातृ
jāmātṛपुं · masc.In 15 kośas: 14 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
जन्यास्तु तस्य सुहृदो विवाहः पाणिपीडनम् ॥ ५१७ ॥पाणिग्रहणमुद्वाह उपाद्यामयमावपि ।दारकर्म परिणयो जामाता दुहितुः पतिः ॥ ५१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र्म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
दुहिता तनया पुत्री जामाता दुहितुः पतिः ।दौहित्रस्तत्सुतो नप्ता स च पौत्रश्च कथ्यते ॥ ५०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तिलकः स्यात्कृष्णतिले जामाता शुक्लवर्णके ।स्वयं जाता तु जामाता बाहुजेत्यभिधीयते ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्कृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भावुकः श्वशुरो ज्येष्ठो जामाता जन्य इत्यपि ।पुत्र्यर्थेभ्यः पतिरथ दुहित्रर्थात्सुतार्थकः ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रमोभरुश्च यामाता जामाता रमणो धवः ।कान्तः सुखोत्सवश्चापि हृदयेशोऽथ जारके ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्यालाः स्युर्भ्रातरः पत्न्याः स्वामिनस्तु कनीयसि ।रागारो देवरो देवा जामाता दुहितुः पतिः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दारकर्म तथा पाणिग्रहणं परिणयोऽपि च ।पुत्रिकायाः पतिः प्रोक्तो जामाता पुंसलिङ्गकः ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 ग्रह (syllable split)
genderपुंmasc.
मातुलेयो मातुलभूर्जामाता तनयापतिः ।पितृष्वसा पित्रनुजा तत्पुत्रः पितृस्वसृजः ॥ ५९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
जामाता जगति ख्यातः पुत्रीपतिः स मन्यते ॥ ८१९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
यामातापि च जामाता स्यात्तथा कन्यकापतिः ।पितामहः पितृपिता तत्पिता प्रपितामहः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पतिः कान्तः प्राणनाथो भरुर्भर्त्ता धवः प्रियः ।हृदयेशो जीवितेशो जामाता च सुखोत्सवः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वस्त्रीयो भागिनेयः स्याद् दौहित्रो दुहितुः सुतः ।जामाता दुहितुर्भर्ता मातुर्भ्राता तु मातुलः ॥ ११२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पतिर्ननान्दुः कौतूलो नशिको भगिनीपतिः ।जारस्तु स्यादुपपतिर्जामाता दुहितुः पतिः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जामाता दुहितुर्धवे प्रियतमेऽर्कावर्तरोगेऽथ वि-धाता वेधसि मन्मथेऽथ नरपादेष्ट्रोर्विनेता भवेत् ।तार्क्ष्याम्बापिटिकाभिदोश्च विनतारुग्णे नते शिक्षितेत्रय्यां स्यादथ पञ्चता च निधने स्यात्पञ्चभावे तथा ॥ २७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
जागृविस्त्वग्निनृपयोर्जामाता त्वात्मजापतौ ।तथा श्वेततिले चापि सूर्यावर्ते च कश्चन ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
जामाता दुहितुः पत्यौ सूर्यावर्चे च भर्तरि ।जीमूतः पर्वते मेघे देवताडे महत्यपि ॥
अनुष्टुप्
जीमूतो जलदे शैले जम्बूकः क्रोष्टुपाशिनोः ।जामाता तु श्वेततिले जम्बालौ पङ्कशैवलौ ॥ २०९४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsश्वेततिल
सूर्यावर्तेऽपि जामाता ना वाते पिष्टपे जगत् ।जातिश्छन्दसि मालत्यां चुल्ल्यां जातीफले कुले ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसूर्यावर्त
जंबुकौ क्रोष्टुवरुणौ जंबालौ पंकशैवलौ ।श्वेतस्तिलोऽपि जामाता जीमूतौ मेघपर्वतौ ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsश्वेततिल
जामातृ as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वरवरः श्रेष्ठे जामातरि परिवृतौ साधु च वरं वरोऽभीष्टे देवासुरमभिहितं कुङ्कुममपि । वरीमिन्दीवर्यामभिदधति षिङ्गेऽपि च वरं मनागिष्टे यत्स्याद्वरमथ च तच्चाव्ययमपि ॥ Dharaṇikośa 26.3.20
- नानार्थार्णवसंक्षेप वरक्लीबलिङ्गं त्वयस्येतद् वैजयन्त्यामधीयते । वरो ना भूपजामात्रोर्देवादेरीप्सिते क्रुधि ॥ ११४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1149
- नानार्थार्णवसंक्षेप विट्पतिप्राग्दिशीयप्रत्यये च वीतभक्तौ तु भेद्यवत् । विट्पतिस्तु द्वयोर्देवे ना तु जामातरि त्रि तु ॥ १७२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1726
- परमानन्दीयनाममाला वरवीर्यं बले प्रभावे च वेला काले जलोन्नतौ । वरो जामातरि श्रेष्ठे विधुः श्रीपतिचन्द्रयोः ॥ ३४९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.24.349
- शब्दरत्नावली वरपौत्रं क्लीबं कर्पूणे (?) स्यात्पुत्रोद्भवे भवेत्त्रिषु । वरो देवाद्यभीप्सायां वृतौ यामातृषिङ्गयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.34
- शब्दरत्नाकर वरहरे राहौ च वर्चोऽर्चीरूपविड्भाःसु तेजसि । वरो नावृतिजामात्रोर्देवताभ्यः समीप्सिते ॥ २००० ॥ Śabdaratnākara 4.1.2000
- त्रिकाण्डशेष वरवरो जामातरि वृतौ कुङ्कुमे च नपुंसकम् । वक्रः शनैश्चरे क्रूरे पुटभेदे तथा नृजौ ॥ ३६५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.365
- वैजयन्ती वरवरो ना रूपजामात्रोर्देवादेरीप्सिते वृतौ । त्रिष्वग्र्ये क्ली मनागिष्टे व्यक्तं स्पष्टे बुधे तु ना ॥ ७२ ॥ Vaijayantī 6.5.72