वल्लभ
vallabhaवि · adj.In 14 kośas: 19 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
अभीष्टेऽभीप्सितं हृद्यं दयितं वल्लभं प्रियम् ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
चक्षुष्यः सुभगो ज्ञेयो वल्लभो दयितः प्रियः ।गेहेनर्दी गेहेशूरः पिण्डीशरश्च कथ्यते ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
दाहागुरुर्दाहकाष्ठं पुरं धूपाङ्गदः पुनः ।वल्लभः पूरमथनं मङ्गल्यामल्लिके स्त्रियौ ॥ ४०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपि स्यात्सुषमं चाथाभीप्सितं दयितं प्रियम् ।अभीष्टं वल्लगहृद्यमथासेचनकं हि तत् ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ग (wrong syllable)
genderविadj.
वल्लभो मङ्गलश्चापि षडुक्ता मण्डका अथ ।अमरो मन्दिरश्चापि विचारः कुन्दसंज्ञकः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पतिर्धवो जीवितेशो वल्लभो दयितोऽपि च ।कामलः सरसी कान्तः सुविदश्च हृदीश्वरः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कशा कषा चर्मदण्डरश्मिः स्यादथ वारकः ।भवेद्वल्लभपालाह्वो हयस्कन्धो हयच्छटा ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भार्याटिकः स्त्रीजितः स्याच्चक्षुष्यस्तु सुदर्शनः ।सुभगो वल्लभो रुच्यो दयितः प्रिय इत्यपि ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अभीष्टेऽभीप्सितं हृद्यं दयितं वल्लभं प्रियम् ।मिष्टं मृष्टं मधुरं स्वाद्यं स्वादिष्ठ-भल्लवत् ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderविadj.
स तु वल्लभः पालेयो राजेष्टः परिवर्धकः ।अमृताद्बाष्पतो वह्नेर्देवेभ्यः क्रोधतः फलात् ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भः (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कान्तेष्टौ दयितः प्रीतः प्रियः कामी च कामुकः ।वल्लभोऽसुपतिः प्रेयान् विटश्च रमणो वरः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ईप्सितेऽभीप्सितं चैत्यं दयितं वल्लभं प्रियम् ।निकृष्टे तु कुपूयः स्याद्गर्हणः खेट इत्यपि ॥ ६८१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कनिष्ठोऽग्रजनु? ज्येष्ठो देवरः पतिसोदरः ।धवः प्रियः पतिर्भर्त्ता वल्लभो दयितोऽसुपः? ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भर्ता विवोढा रमणो भोक्ता नाथः पतिर्धवः ।वरो वरयिता कान्तो वल्लभो दयितः प्रियः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रेष्ठः पाणिग्रही कान्तः पाणिग्राहश्च वल्लभः ।उपयान्ता परिणेता भर्ता भोक्ता तथा धवः ॥ ८१० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रामञ्च रुचिरं रुच्यमभिरामञ्च नन्दितम् ।विज्ञेयमासेचनकमासेचनकमित्यपि ॥यस्य दर्शनतस्तृप्तेरन्तो नास्ति द्वयन्तु तत् ।दयितं वल्लभं हृद्यमभीष्टाभीप्सितप्रियम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नाथः कामयिता पतिर्वरयिता कभ्रो धवः कामनोभर्ता प्राणसमः प्रियः सहचरः कान्तोऽभिकः कामुकः ।प्राणेशः कमितानुगो रतिगुरुर्नेता वरो वल्लभोनिर्वेष्टा परिणायकश्च कमनोऽभीकश्च सध्य्रङ् सुहृत् ॥ १०४९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
वल्लभदयिताभीप्सितहृद्यप्रियरुचिररुच्यकान्तेष्टाः ।मञ्जुलमञ्जुमनोरमसुन्दरकमनीयचारुसुषमाश्च ॥ १५८१ ॥
गीतिः
genderविadj.
चक्षुष्यः सुभगः कान्तो दयितो वल्लभः प्रियः ।गेहेनर्दी गृहेशूरः पिण्डीशूरो गृहे प्रभुः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शिरालतायां नृसमस्त्रियां चश्रेष्ठे वृषे स्याद्वृषभस्तथैव ।स्याद्वल्लभो भर्त्तरि ना कुलीना-श्वे गोधिकारिण्यपि वाच्यवत्तु ॥ ४८ ॥
उपजातिः
मनोहरे धन्वथ( ? ) वासके तुस्याद्दुर्लभः कान्तदुरापयोश्च ।स्यात्कुम्भकर्णस्य सुते निकुम्भोदन्त्यां कुसुम्भं तु भवेत्स्त्रियां न ॥ ४९ ॥
उपजातिः
meaningsमनोहर
doubtful
वल्लभोऽध्यक्षदयितशुभलक्षपावाजिषु ।वर्षाभूः स्त्री तु शोथघ्न्या भूवल्ली भेकयोः पुमान् ॥विष्कम्भः प्रतिबन्धे च विस्तारयोगभेदयोः ।योगिबन्धभेदेऽर्गलारूपकाङ्गप्रभेदयोः ॥विस्रम्भः प्रणये केलिकोपविश्वासयोरपि ।विष्टभ्यो रोगभेदे स्यात्प्रतिबन्धे भवेत्पुमान् ॥वैदर्भं वाक्यवक्तत्वे वेदर्भी रीतिभिद्यपि ।शरभः पशुभेदे स्यात्करमे वानरेऽपि च ॥सनाभिः सदृशे पुंसि ज्ञातौ स्नेहयुतेऽपि च ।सुरभिः शल्लकीमातृसुरागोष्वपि च स्त्रियाम् ॥वसन्ते चम्पके जातीफलगन्धफले पुमान् ।क्लीबं गन्धाश्मनि स्वर्गे सुगन्धिकान्तयोस्त्रिषु ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 पा (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्धि (wrong syllable)
वल्लभ as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रियसूर्ये प्रियस्तु करुणसंज्ञवृक्षे धवे त्रि तु । वल्लभे सुन्दरे स्त्री तु प्रियाभीप्सितयोषिति ॥ ७६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.767
- नानार्थार्णवसंक्षेप रवणबल्लभे रभसः प्राह तस्य मूलं विचिन्त्यताम् । कांस्यसंज्ञकलोहे तु क्ली रुते रमसः पुनः ॥ १४९७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1497