धर्म

धर्म as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् उपनिषद्धर्मे रहस्युपनिषत्स्यादृतौ वत्सरे शरत् । Amarakośa 3.3.180
• धरणिकोश भगभगशब्दो यशोज्ञानवीर्ययत्नार्कयोनिषु । वैराग्यैश्वर्यधर्मेषु इच्छालक्ष्म्योरपि स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 3.3.2
• धरणिकोश वृषवृषः श्रेष्ठाखुधर्मेषु प्राह्यदे ? शुक्रले गवि । वृषः कोवालिभेदे ? च वृषा मूषिकपर्णिका ॥ Dharaṇikośa 30.3.1
• धरणिकोश श्रेयस्श्रेयः स्यान्मङ्गले धर्मे प्रशस्तेऽतिशयादपि । श्रेयसी करिपिप्पल्यां रास्ना च श्रेयसी स्मृता ॥ Dharaṇikośa 31.3.8
• कोषकल्पतरु गुणधान्यांशेऽतितनौ कणो नरि युगे त्वेष स्फुलिङ्गे लवे कृष्णाजीरकयोश्च नक्तजकृमौ च स्त्री रणस्तु क्वणे । कोणेऽस्त्री तु स संगरे नरि पुनः सत्वादिसंध्यादिक- श्वेताद्येषु वृकोदरे पचिकरे रत्यां च विद्यादिंषु । व्यायामेन्द्रियदानपोपरगते(?)धर्मे च ना स्याद्गुणो- ऽथ व्यापारमुहूर्तपर्वसु महे सूक्ष्मेऽपि काले क्षणः । ना द्यूतव्यवहारवित्तभृतिषु स्याच्छ्वेंतकानां मितौ मूल्ये चामिषशाककेऽपि च पणः कार्षापणेऽपीरितः । संख्यासैन्यविशेषयोः पशुपतेर्भृत्येषु संघे गणो घ्राते घ्राण[278b]मुदीरितं च परवत्तन्नासिकायां द्विमुक् । काणो ना करटे तथैकनयने त्रय्यां स्त्रियां त्वौषधौ बाणो ना दनुजे स्त्रियां कुसुमभित्काण्डाङ्गकाण्डेषु च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.15.3
• कोषकल्पतरु इतिकथानृपते रक्षिणि चि[4a]ह्ने भवति तथा वीरमर्दले तद्वत् । स्यादितिकथा विनष्टे धर्मे वचने तथार्योने ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.18.16
• कोषकल्पतरु उपनिषद्कारूण्डे मार्तण्डे यज्ञपुरुषके सहस्रपादः स्यात् । उपनिषदुक्ता धर्मे वेदान्ते स्याद्रहोर्थे च । Koṣakalpataru 6.19.36
• कोषकल्पतरु दर्शनस्याद्दर्शनं लोचनबुद्धिधर्मे स्वप्नोपलब्ध्योर्मुकुरे च शास्त्रे । कश्मीरजे स्यात्पिशुनं त्रये तु क्रूरे खले पुंसि तु मर्कटास्ये ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.25
• कोषकल्पतरु वृषवृषस्तु धर्मे नरि सौरभेये पुंराशिभेदे वनिताप्रसङ्गे( ? ) । स्यान्मूषके श्रेष्ठगतोऽन्यवत्स्यात् स्याद्वासके द्वंद्वगतो वृषा तु ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.30.34
• कोषकल्पतरु श्रेयस्श्रेयस्तु धर्मे कुशले च मोक्षे- ऽन्यवत्प्रशस्येऽप्यथ योषिति स्यात् । रास्नाभयावारणपिप्पलीषु स्रोतोऽम्बुवेगेन्द्रिययोर्द्वयोने ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.31.3
• कोषकल्पतरु तपस्पुमानदन्तोऽथ तपोऽपि धर्मे दर्भे च कृच्छ्रादिषु लोकभेदे । माघे तु न स्त्री शिशिरे तु पुंसि तपस्तथा ग्रीष्मऋतौ तु पुंसि ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.31.6
• नानार्थार्णवसंक्षेप आत्मन्देहे यत्ने धृतौ कीर्तौ बुद्धौ मनसि च श्रुते । धर्मे स्वभावे पुत्रेऽर्थे परस्य प्रतियोगिनि ॥ १३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.13
• नानार्थार्णवसंक्षेप तेजस्विस्तारे च शरीरे च तेजस्तु बलतोययोः । नवनीतेऽनले धर्मे ज्योतिष्यर्चिषि रेतसि ॥ २९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.29
• नानार्थार्णवसंक्षेप परुस्पयः सामान्तरे दुग्धे रजन्यामन्नतोययोः । परुरिक्ष्वादिकग्रन्थौ धर्मे पाजो बलान्नयोः ॥ ४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.40
• नानार्थार्णवसंक्षेप अन्तअन्तोऽवसाने मरणे स्वरूपे निश्चयेऽन्तिके । धर्मे प्रधाने च पुमान् केषाञ्चित् पुन्नपुंसकम् ॥ २० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.20
• नानार्थार्णवसंक्षेप तपस्तक्षा दीपे ज्वरे सूर्य आतपे क्ली तु पुत्रयोः । तपस्तु नपि कृच्छ्रादौ धर्मसन्तापयोरपि ॥ ५१७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.517
• नानार्थार्णवसंक्षेप त्राकतृणसम्बन्धिनि त्रिः स्यात् त्राको धर्मे नृलिङ्गकः । त्रि स्याच्छरणदेशीये त्वाष्ट्रस्तु क्षपके पुमान् ॥ ५३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.531
• नानार्थार्णवसंक्षेप धर्तृना तु धर्मे धन्व तु क्ली चापे व्योम्न्यथ शाश्वतः । स्थलेऽप्याह मरौ पुंसि ध्वजी तु ध्वजसंयुते ॥ ६३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.637
• नानार्थार्णवसंक्षेप पुण्यव्योम्नि हेम्नि तथा धर्मे ( ब्रु ? व्र )ते च शुभकर्मणि । गङ्गार्घ्ययोस्तु पुण्या स्त्री मनोज्ञे तु त्रि पावने ॥ ७८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.785
• नानार्थार्णवसंक्षेप भगभगः पुनः स्मृतो यत्ने यशोवीर्यार्कभूतिषु । कान्तीच्छाज्ञानवैराग्यधर्मैश्वर्यतपः सु च ॥ ८७६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.876
• नानार्थार्णवसंक्षेप वृषबृहस्पतौ बलीवर्दे धर्मे पुंसि पुरन्दरे । राशौ च वृषभाभिख्ये पठ्यते बलकर्णयोः ॥ १२७५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1275
• नानार्थार्णवसंक्षेप श्रेयस्तथा मोक्षे च धर्मे च मङ्गले त्रि तु तद्वति । स्यात् प्रशस्यतरे चाथ स्त्र्यर्थे वृत्तिर्यदा तदा ॥ १४२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1427
• नानार्थार्णवसंक्षेप अक्षरक्ली तु वाचि विधौ धर्मे वर्णेऽम्बुतमसो क्रतौ । अक्षराख्ये सामभेदे खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.6
• नानार्थार्णवसंक्षेप मुचिरतालमूलीसमाख्ये च स्तम्बेऽथ मुचिरः पुमान् । सूर्ये मेघे च धर्मे च त्रि तु दातरि ना पुनः ॥ १४२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1428
• नानार्थार्णवसंक्षेप उपनिषद्रहस्यार्थे तूपनिषद् धर्मवेदान्तयोरपि । रहसीत्यपरे प्राहुः प्रथमर्तौ च योषिताम् ॥ १६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.16
• नानार्थार्णवसंक्षेप रञ्जसानधर्मे च राजराजस्तु धनदे राजसत्तमे । तृणजातौ तु दात्रे च काले चापि लवाणकः ॥ १०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.103
• परमानन्दीयनाममाला अक्षरअनन्तस्तु हरौ शेषबलयोरक्षरं शिवे । परब्रह्मणि धर्मे चाध्वरवर्णनभःस्वपि ॥ २१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.21
• परमानन्दीयनाममाला हंसहंसो धर्मे रवौ राज्ञि विष्णुजीवसितेषु च । खगान्तरेऽथ हस्तस्तु भुजे माने कचोचये ॥ ३७५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.28.375
• शब्दरत्नावली भगभगं स्त्रीज्ञानवैराग्ययोनिमाहात्म्यकीर्तिषु । ऐश्वर्यधर्मकामेषु मोक्षे यत्नेऽथ ना रवौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.13
• शब्दरत्नावली स्वजस्वजं क्लीबन्तु रक्ते स्यात् स्वजो ना धर्मपुत्रयोः । सज्जः स्यादपि सन्नद्धे आदृते निभृते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.18
• शब्दरत्नावली उपनिषद्स्त्रियामुपनिषद्धर्मवेदान्तविजनेष्वपि । Śabdaratnāvalī 7.18.30
• शब्दरत्नावली ऋषभऋषभः स्वरभेदे स्यादष्टवर्गोषधान्तरे । कर्णरन्ध्रे च कुम्भीरपुच्छे धर्मे वृषेऽपि च ॥ पुमानुत्तरभाक्श्रेष्ठे नराकारस्त्रियां स्त्रियाम् । विधवायां शिरालायां पूकशिम्ब्यामृषभ्यपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.24.9
• शब्दरत्नावली पुण्यप्रायस्तुल्ये च बाहुल्ये मृत्यावनशनेऽपि च । प्रियो वृद्धौषधे पुंसि हृदये स्यादभिधेयवत् ॥ पीयुर्यूके रवौ काले पुंसि क्लीबं रतस्वने । पुण्यं धर्मे च सुकृते क्लीबं स्याच्छोभने त्रिषु ॥ पुष्यो मासे ऋक्षभेदे तथा कलियुगे पुमान् । पूज्यस्तु श्वशुरे पुंसि वन्द्ये च भवति त्रिषु ॥ वन्ध्या स्यादप्रजस्त्रीषु पुमानफलभूरुहे । वर्या पतिम्बरायां स्त्री श्रेष्ठे त्रिषु पुमान् स्मरे ॥ बल्यं प्रधानधातौ स्यात्क्लीबं बलकरेऽन्यवत् । वीर्यं तेजसि सामर्थ्ये दीप्तौ शुक्रप्रभावयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.19
• शब्दरत्नावली खरऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि । ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥ करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु । कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥ कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् । कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥ कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी । क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥ कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि । कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥ कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति । क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥ क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च । चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥ क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥ क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च । खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥ खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.7
• शब्दरत्नावली वृषवृषो धर्मे वलीवर्दे संख्याराशिभिदोरपि । मूषिके शुक्तलेऽपि स्यादुत्तरस्थो वरार्थकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.15
• शब्दरत्नावली तपस्तरस्तीरे बले वेगे प्लवने च नपुंसकम् । तपः क्लीबं लोकभेदे धर्मे चान्द्रायणादिषु । पुंसि माघे च शिशिरे त्वस्त्रियामपि कुत्रचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.22
• शब्दरत्नाकर तेजस्धर्मेऽग्नौ नवनीते च तल्पं शयनजाययोः । रत्नदोषे भये त्रासस्तनुः स्त्री त्वक्शरीरयोः । त्रिष्वल्पे च कुशे चाथ तमो राहुस्तमः शुचि ॥ १९३३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1933
• शब्दरत्नाकर पुण्यपुण्यं धर्मे शुभे शुद्धे पूर्वः प्राच्यादिकेऽर्थवत् । पूर्वजेषु नृभूम्नोः स्यात् प्रस्थोऽस्त्री सानुमानयोः ॥ १९६२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1962
• शब्दरत्नाकर भगभगो रुद्रे मुनौ सूर्ये धर्मे प्राज्ञे तपस्यपि । वैराग्यैश्वर्यकान्तीच्छायत्नवीर्ययशःस्वपि ॥ १९६८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1968
• तन्त्राभिधान ञसर्वेशश्चूर्णिता बुद्धिः स्वर्गात्मा घर्घरध्वनिः । धर्मैकपादौ सुमुखी विरजा चन्दनेश्वरी ॥ ८७ ॥ Tantrābhidhāna 2.27.87
• वैजयन्ती तेजस्नवनीतेऽनले धर्मे दानं हस्तिमदेऽपि च । द्रव्यं गुणानामाधारे भेषजे योगवित्तयोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 6.3.15
• वैजयन्ती पुण्यपुमांस्तु पृतनाकट्यां पापं म्यात् क्रूरपाप्मनोः । पुण्यं धर्मे जले हेम्नि पुष्पे क्ली सुंदरेऽर्थवत् ॥ ५० ॥ Vaijayantī 6.5.50
• वैजयन्ती भगभगं योन्यां भगो यत्ने यशोवीर्यार्कभूतिषु । कान्तीच्छाज्ञानवैराग्यधर्मैश्वर्यतपः सु च ॥ ५८ ॥ Vaijayantī 6.5.58
• वैजयन्ती वृषत्रिष्वतीतदृढाधीतवर्तुलेष्वथ गीष्पतौ । श्रेष्ठोक्षाश्वाखुरेतःसु पुन्धर्मेन्द्रबले वृषः ॥ ७७ ॥ Vaijayantī 6.5.77
• वैजयन्ती विनयविकीर्णोऽर्थश्च विकिरौ विसर्गौ मुक्तिवर्चसी । विनयो धर्मविद्याधीशिक्षाचारप्रशान्तिषु ॥ ७० ॥ Vaijayantī 7.1.70
• वैजयन्ती अक्षरअक्षरोऽसौ हरौ धातर्यक्षरं प्रणवे विधौ । धर्मे वर्णे तपःक्रत्वोः खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ३ ॥ Vaijayantī 7.5.3
• वैजयन्ती मुचिरउपसूर्ये कुष्ठरोगे देशे द्वादशराजके । मुचिरौ धर्मदातारौ मोदकौ खाद्यहर्षकौ ॥ ६६ ॥ Vaijayantī 7.5.66
• वैजयन्ती सुकृतसुकृतं शोभने धर्मे हर्षुलो मृगकामिनोः । Vaijayantī 7.5.94
• वैजयन्ती उपनिषद्अनर्थवाचीतिकथा स्यादश्रद्धेयवाचि च । रहस्यार्थे तूपनिषद्धर्मवेदान्तयोरपि ॥ ३ ॥ Vaijayantī 8.2.3
• वैजयन्ती प्रसृत्वन्द्वीपवत्यौ धरानद्यौ द्वीपवानंबुधौ नदे । धर्मे वाद्ये प्रसृत्वा ना प्रतिपत्तिः प्रसृत्वरी ॥ २९ ॥ Vaijayantī 8.5.29
• वैजयन्ती श्रेयस्विहाय महिषीमेकां भोगिन्योऽन्या नृपस्त्रियः । श्रेयोऽत्यन्तं प्रशस्ते स्यात् कल्याणे धर्ममोक्षयोः ॥ ३२ ॥ Vaijayantī 8.5.32