पश्चिम

paścimaवि · adj.

In 13 kośas: 12 synonym verses, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1459 · p. 55

एकात्तानायनसर्गाग्राण्यैकाग्रं च तद्गतम् ।अनन्यवृत्यैकायतनगतं चाथाद्यमादिमम् ॥ १४५८ ॥पौरस्त्यं प्रथमं पूर्वमादिरग्रमथान्तिमम् ।जघन्यमन्त्यं चरममन्तपाश्चात्त्यपश्चिमे ॥ १४५९ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 न (wrong syllable)

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.137

अन्तो जघन्यं चरममन्त्यपाश्चात्यपश्चिमाः ।

अनुष्टुप्

अन्तपुंक्ली जघन्यवि चरमवि अन्त्यवि पाश्च्त्यवि पश्चिमवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.140 · p. 229

पौरस्त्यः प्रथमोन्तोऽस्त्री जघन्यश्चरमोन्तिमः ।पाश्चात्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च स्फुटं स्पष्टं निरर्थकम् ॥ १४० ॥

अनुष्टुप्

पौरस्त्यवि प्रथमवि अन्तपुंक्ली जघन्यवि चरमवि अन्तिमवि पाश्चात्यवि पश्चिमवि अन्त्यवि स्फुटवि स्पष्टवि निरर्थकवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.96 · p. 21

माध्यंदिनमथान्तोऽस्त्री जघन्यमवरान्तिमे ।पश्चिमापर-पाश्चात्त्याः पश्चात्तु चरमेऽव्ययम् ॥ ९६ ॥

अनुष्टुप्

माध्यंदिनवि अन्तपुंक्ली जघन्यवि अवरवि अन्तिमवि पश्चिमवि अपरवि पाश्चात्त्यवि पश्चात्अ चरमवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.346 · p. 95

पश्चिमं चरमं चापि पाश्चात्यान्तावपि स्मृतौ ।मध्यमं मध्यमीयं तु विचालाभ्यन्तरे समे ॥ ३४६ ॥

अनुष्टुप्

पश्चिमवि चरमवि पाश्चात्यवि अन्तवि मध्यमवि मध्यमीयवि विचालक्ली अभ्यन्तरक्ली

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.701 · p. 118

अन्ते जघन्यं चरमं पश्चिमं नीचमित्यपि ।उल्बणं च स्फुटं स्पष्टेऽप्येकाकी त्वेक एककः ॥ ७०१ ॥

अनुष्टुप्

जघन्यवि चरमवि पश्चिमवि नीचवि उल्बणवि स्फुटवि एकवि एककवि

genderविadj.

पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.5 · p. 1

प्राच्यः प्राक् पूर्व्व इन्द्राख्य उदगुत्तरधानदाः ।आगस्त्यो दक्षिणो याम्यः प्रत्यक्पाश्चात्यपश्चिमाः ॥ ५ ॥

अनुष्टुप्

प्राच्यवि प्राच्वि पूर्व्ववि इन्द्राख्यवि उदच्वि उत्तरवि धानदवि आगस्त्यवि दक्षिणवि याम्यवि प्रत्यच्वि पाश्चात्यवि पश्चिमवि

genderविadj.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.99 · p. 44

पौरस्त्यः प्रथमः पूर्व आदिराद्यादिमोऽग्रिमः ।जघन्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च पाश्चात्त्यश्चरमोऽन्तिमः ॥ ९९ ॥

अनुष्टुप्

पौरस्त्यवि प्रथमवि पूर्ववि आदिवि आद्यवि आदिमवि अग्रिमवि जघन्यवि पश्चिमवि अन्त्यवि पाश्चात्त्यवि चरमवि अन्तिमवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2653 · p. 428

अन्त्यमन्तिममन्तश्च पाश्चात्यं पश्चिमं पुनः ।जघन्यं चरमं चेति नामानि चरमस्य वै ॥ २६५३ ॥

अनुष्टुप्

अन्त्यवि अन्तिमवि अन्तवि पाश्चात्यवि पश्चिमवि जघन्यवि चरमवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.38 · p. 166

प्रथमे पूर्वपौरस्त्यौ भवेदादिः पुमानिह ।अन्तोऽस्त्रियान्तु चरमं स्याज्जघन्यान्त्यपश्चिमम् ॥

अनुष्टुप्

पूर्ववि पौरस्त्यवि आदिपुं अन्तपुंक्ली चरमवि जघन्यवि अन्त्यवि पश्चिमवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.56 · p. 254

चरमेऽन्त्यमन्तिमा-ऽन्तावन्तमं पश्चिमान्वितम् ।अपश्चिमं स्वरूपे नञ् पाश्चात्यं पश्च-पश्चिमात् ॥ ५६ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्त्य (wrong syllable)

अन्त्यवि अन्तिमवि अन्तवि अन्तमवि पश्चिमवि अपश्चिमवि पाश्चात्यवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.77 · p. 207

अग्र्यं त्वग्रिममग्रस्थं मध्यमीयं तु मध्यमम् ।अन्त्ये जघन्यपाश्चात्यचरमान्तिमपश्चिमाः ॥ ७७ ॥

अनुष्टुप्

अग्र्यवि अग्रिमवि अग्रस्थवि मध्यमीयवि मध्यमवि जघन्यवि पाश्चात्यवि चरमवि अन्तिमवि पश्चिमवि

genderविadj.

पश्चिम as a meaning in nānārtha verses

तन्त्राभिधान पनशब्दः स्वागते बन्धौ वृक्षे सूर्ये च कीर्त्तितः ।) पः कुबेरः समाख्यातः पश्चिमे च प्रकीर्त्तितः ॥ २३ ॥ Tantrābhidhāna 3.23