जघन्य

jaghanyaवि · adj.

In 13 kośas: 16 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1459 · p. 55

एकात्तानायनसर्गाग्राण्यैकाग्रं च तद्गतम् ।अनन्यवृत्यैकायतनगतं चाथाद्यमादिमम् ॥ १४५८ ॥पौरस्त्यं प्रथमं पूर्वमादिरग्रमथान्तिमम् ।जघन्यमन्त्यं चरममन्तपाश्चात्त्यपश्चिमे ॥ १४५९ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 न (wrong syllable)

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.137

अन्तो जघन्यं चरममन्त्यपाश्चात्यपश्चिमाः ।

अनुष्टुप्

अन्तपुंक्ली जघन्यवि चरमवि अन्त्यवि पाश्च्त्यवि पश्चिमवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.770 · p. 88

उपाधिर्धर्मचिन्ता स्यान्निःशोध्यमनवस्करः ।कुप्रियं च जघन्यं स्यान्निःशेषं न्यक्षमिष्यते ॥ ७७० ॥

अनुष्टुप्

उपाधिपुं धर्मचिन्तास्त्री निःशोध्यवि अनवस्करवि कुप्रियवि जघन्यवि निःशेषवि न्यक्षवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.140 · p. 229

पौरस्त्यः प्रथमोन्तोऽस्त्री जघन्यश्चरमोन्तिमः ।पाश्चात्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च स्फुटं स्पष्टं निरर्थकम् ॥ १४० ॥

अनुष्टुप्

पौरस्त्यवि प्रथमवि अन्तपुंक्ली जघन्यवि चरमवि अन्तिमवि पाश्चात्यवि पश्चिमवि अन्त्यवि स्फुटवि स्पष्टवि निरर्थकवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.96 · p. 21

माध्यंदिनमथान्तोऽस्त्री जघन्यमवरान्तिमे ।पश्चिमापर-पाश्चात्त्याः पश्चात्तु चरमेऽव्ययम् ॥ ९६ ॥

अनुष्टुप्

माध्यंदिनवि अन्तपुंक्ली जघन्यवि अवरवि अन्तिमवि पश्चिमवि अपरवि पाश्चात्त्यवि पश्चात्अ चरमवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.345 · p. 94

जिह्मभुग्ने अरालं चादिमादी प्रथमः पुनः ।पौरस्त्यमग्र्यपूर्वे च जघन्यान्तेऽन्तिमं मतम् ॥ ३४५ ॥

अनुष्टुप्

जिह्मवि भुग्नवि अरालवि आदिमवि आदिवि प्रथमवि पौरस्त्यवि अग्र्यवि पूर्ववि जघन्यवि अन्तिमवि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.701 · p. 118

अन्ते जघन्यं चरमं पश्चिमं नीचमित्यपि ।उल्बणं च स्फुटं स्पष्टेऽप्येकाकी त्वेक एककः ॥ ७०१ ॥

अनुष्टुप्

जघन्यवि चरमवि पश्चिमवि नीचवि उल्बणवि स्फुटवि एकवि एककवि

genderविadj.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.99 · p. 44

पौरस्त्यः प्रथमः पूर्व आदिराद्यादिमोऽग्रिमः ।जघन्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च पाश्चात्त्यश्चरमोऽन्तिमः ॥ ९९ ॥

अनुष्टुप्

पौरस्त्यवि प्रथमवि पूर्ववि आदिवि आद्यवि आदिमवि अग्रिमवि जघन्यवि पश्चिमवि अन्त्यवि पाश्चात्त्यवि चरमवि अन्तिमवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2653 · p. 428

अन्त्यमन्तिममन्तश्च पाश्चात्यं पश्चिमं पुनः ।जघन्यं चरमं चेति नामानि चरमस्य वै ॥ २६५३ ॥

अनुष्टुप्

अन्त्यवि अन्तिमवि अन्तवि पाश्चात्यवि पश्चिमवि जघन्यवि चरमवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.204 · p. 97

जघन्यजः कणिष्ठः स्यात् कनीयान् अतुजोऽपि च ।स्याद्यवीयान् अवरजो जघन्योऽपि च कुत्रचित् ॥

अनुष्टुप्

जघन्यजवि कनिष्ठवि कनीयस्वि अनुजवि यवीयस्वि अवरजवि जघन्यवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.1 · p. 153

शूद्रो जघन्यजो दासः पादजोऽवरवर्णजः ।अन्त्यजन्मा च वृषलो जघन्यो द्विजसेवकः ॥

अनुष्टुप्

शूद्रपुं जघन्यजपुं दासपुं पादजपुं अवरवर्णजपुं अन्त्यजन्मन्पुं वृषलपुं जघन्यपुं द्विजसेवकपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.38 · p. 166

प्रथमे पूर्वपौरस्त्यौ भवेदादिः पुमानिह ।अन्तोऽस्त्रियान्तु चरमं स्याज्जघन्यान्त्यपश्चिमम् ॥

अनुष्टुप्

पूर्ववि पौरस्त्यवि आदिपुं अन्तपुंक्ली चरमवि जघन्यवि अन्त्यवि पश्चिमवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1679 · p. 201

आदिराद्योऽग्रिमः पूर्वः पौरस्त्यः प्रथमादिमौ ।अन्तो जघन्यः पाश्चात्यश्चरमोऽन्त्योऽन्तिमोऽपरः ॥ १६७९ ॥

अनुष्टुप्

आदिवि आद्यवि अग्रिमवि पूर्ववि पौरस्त्यवि प्रथमवि आदिमवि अन्तवि जघन्यवि पाश्छात्यवि चरमवि अन्त्यवि अन्तिमवि अपरवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.115 · p. 132

पत्रांगं रञ्जनं सेव्यं धूर्तमैरावतं लसम् ।कुचन्दनं जघन्यं च रक्तं च तिलपर्ण्यपि ॥ ११५ ॥

अनुष्टुप्

पत्राङ्गक्ली रञ्जनक्ली सेव्यक्ली धूर्तक्ली ऐरावतक्ली लसक्ली कुचन्दनक्ली जघन्यक्ली रक्तक्ली तिलपर्णीस्त्री

genderक्लीneut.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.76 · p. 207

जघन्यं तु कुपूयं स्यादसारं लघु फल्गु च ।पुंस्यादिराद्यपौरस्त्यप्रथमप्रमुखादिमाः ॥ ७६ ॥

अनुष्टुप्

जघन्यवि कुपूयवि असारवि लघुवि फल्गुवि आदिपुं आद्यवि पौरस्त्यवि प्रथमवि प्रमुखवि आदिमवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.77 · p. 207

अग्र्यं त्वग्रिममग्रस्थं मध्यमीयं तु मध्यमम् ।अन्त्ये जघन्यपाश्चात्यचरमान्तिमपश्चिमाः ॥ ७७ ॥

अनुष्टुप्

अग्र्यवि अग्रिमवि अग्रस्थवि मध्यमीयवि मध्यमवि जघन्यवि पाश्चात्यवि चरमवि अन्तिमवि पश्चिमवि

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.159

जन्यः स्याज्जनवादेऽपि जघन्योऽन्त्येऽधमेऽपि च ॥ १५९ ॥

अनुष्टुप्

meaningsअन्त्य अधम

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ यान्ताः Koṣakalpataru 6.26.68 · p. 296

स्यात्स्त्रीणां रतबन्धभिद्यथ हयौघेऽश्वीयमन्त्ये हिते ।त्वश्वेभ्यः परवच्च, रेतसि पुनः श्रोत्रादिके चेन्द्रियम् ।शिश्नेऽन्त्ये च जघन्यमन्यवदिहावद्ये, वदान्यः पुनःस्याद्दातर्यपि चारुवाचि परवत्पर्जन्यइन्द्रेऽपि च ॥ ६८ ॥

शार्दूलविक्रीडितम्

meaningsशिश्न अवद्य

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.784 · p. 115

ह्रीबेरेऽथ जघन्यस्त्रिः पाश्चात्ये गर्हिते तथा ।जघनं (त्वे?स्थे) नपि त्वेतद्विज्ञेयं रक्तचन्दने ॥ ७८४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

meaningsपाश्चात्य गर्हित

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश यान्ताः Śabdaratnāvalī 7.26.41 · p. 261

जघन्यं मेहने क्लीबं चरमे गर्हितेऽन्यवत् ।जटायुर्ना पक्षिभेदे गुग्गुलौ च कनीपसि ॥

अनुष्टुप्

meaningsमेहन चरम गर्हित

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.4.11 · p. 254

देहान्तरचिकित्सार्हे गरले पारदारिके ।चतुरौ दक्षधीमन्तौ जघन्योऽन्त्यकुपूययोः ॥ ११ ॥

अनुष्टुप्

meaningsअन्त्य कुपूय