नीच

नीच as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् पृथग्जनभूतात्मानौ धातृदेहौ मूर्खनीचौ पृथग्जनौ ॥ १०५ ॥ Amarakośa 3.3.105
• नामलिङ्गानुशासनम् इतरउदारो दातृमहतोरितरस्त्वन्यनीचयोः ॥ १९२ ॥ Amarakośa 3.3.192
• धरणिकोश पृथग्जनप्रयोजनं कार्यहेत्वोरायोधनं रणे हतौ । पृथग्जनौ नीचमूर्खौ आत्मयोनी विधिस्मरौ ॥ Dharaṇikośa 19.1.22
• कोषकल्पतरु क्षुल्लकतक्षक उक्तो नागे स्थपतावल्पे तु निःस्वे च । नीचे कनीयसि स्या- त्परलिङ्गः क्षु[250a]ल्लकस्तद्वत् ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.1.38
• कोषकल्पतरु न्यच्चोचेऽथ नीचनिम्न- कार्त्स्नेषु न्यग्विशेष्यनिघ्नः स्यात् । भारत्यां भाषायां वचने प्रोक्ता स्त्रियां वाक् च ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.5.9
• कोषकल्पतरु वेरटविकटे जाततरुणिमनि मिश्रितनीचेषु वेरटः परवत् । बदरीफले तु चरमे त्रिकूट उक्तः सुवेलाद्रौ ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.10.36
• कोषकल्पतरु निकृतनीचेऽप्यथ विकृतं स्यादसंस्कृते रोगितेऽश्लीले । संस्कृतमग्र्ये कृतके लक्षणयुक्तेऽप्यलंकृते पक्वे ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.16.93
• कोषकल्पतरु जनपरे महर्लोकत ईरितोऽपि लोकेऽत्र लोकेऽपि जनश्च नीचे । जनी स्नुषायां स्याज्जनने घनस्तु मेघे दृढे विस्तृतिसान्द्रयोश्च । दृढेऽप्ययोमुद्गरके * गात्रे वाद्ये पुनर्मध्यमनृत्यकेऽन्त्ये ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.21.84
• कोषकल्पतरु पृथग्जननीचे च मूर्खेऽथ कृ[20b]तौ च हेतौ प्रयोजनं स्याद्बलिदानवे तु । वैरोचनः स्यात्सुगतेऽर्कपुत्रे विरोचनस्त्वग्निरवीन्दुषु स्यात् ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.21.6
• कोषकल्पतरु पामरशुण्ठीमुस्तकयोस्तु नागरमिदं सम्भोगबन्धान्तरे पौरे स्याच्चतुरेऽन्यवद्गतरुजि स्याद्वागरो वारके । शाणे निर्नरके मुमुक्षुबुधयोः स्याद्भ्रामरं प्रस्तरे क्षौद्रे चाप्यथ पामरस्त्रिषु खले नीचे तथा कीर्त्तितः ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.38
• कोषकल्पतरु खलनीचेऽधमे चाथ गलस्तु कण्ठे भवेत्तथा सर्जरसे नृलिङ्गः । चलोऽनिले कम्पगतोऽन्यवत्स्या- द्दलं तु पर्णे भवति स्त्रियां न ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.28.50
• नानार्थार्णवसंक्षेप अन्त्यअथाभिधेयलिङ्गः स्यादर्भो बाले तथाल्पके । अन्यस्त्वसदृशे भिन्नेऽप्यन्त्योऽन्तभवनीचयोः ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप जाल्मजाल्मो नीचे च निर्बुद्धौ स्तब्धेऽनालोच्यकारिणि । जात्यो मुख्ये कुलीने च चारौ ज्यायस्तु पूर्वजे ॥ ९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.9
• नानार्थार्णवसंक्षेप खलनीचे क्रूरे दुर्जने च पुंश्चल्यां तु स्त्रियां खला । फलग्रहणदेशे तु क्षेत्रस्य क्ली नरि त्वमुम् ॥ ३११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.311
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्षुल्लकमूर्खे च कामुके चाथ कनीयांस्तु जघन्यजे । युवतरे चाल्पतरे क्षुल्लकस्त्वल्पनीचयोः ॥ २१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.21
• नानार्थार्णवसंक्षेप दुर्विधसदेवासत्कृतं सभ्यैर्यत् तत्राप्यथ दुर्विधः । नीचे दरिद्रे दोषज्ञः पुनर्भिषजि पण्डिते ॥ २५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.25
• नानार्थार्णवसंक्षेप पामरप्रत्यर्थी त्ववगन्तव्यः शात्रवप्रतिवादिनोः । पामरस्तु भवेदज्ञे नीचे च रभसः पुनः ॥ ४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.41
• नानार्थार्णवसंक्षेप वक्तव्यवर्णाटो गायने चित्रकरे स्त्रीकृतजीवने । वक्तव्यः कुत्सिते नीचेऽप्यधीनकथनीययोः ॥ ४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.48
• नानार्थार्णवसंक्षेप वराटखड्गभेदेऽपि चैरण्डबीजाभपुलकावलौ । नीचेऽथ द्वे कपर्दाख्यजलजन्तौ त्रिषु त्वयम् ॥ १५८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1589
• नानार्थार्णवसंक्षेप पृथग्जनपुरुभोजास्तु मेघे च गिरौ चाथ पृथग्जनः । मूर्खे नीचे तथा पोटगलस्तु नडसंज्ञके ॥ ९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.93
• नानार्थार्णवसंक्षेप अपशदत्रिषु त्वपशदो नीचे द्वे तु षट्सु नृजातिषु । वर्णानामानुलोम्येन जातास्वथ पराक्रमे ॥ ३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.36
• नानार्थार्णवसंक्षेप पारावततद्युक्तार्थे च नीचे च क्ली तु (वर्मेऽपि ?) शाखिनः । अत्रोक्तस्य फले द्वे तु कपोते गृहवर्तिनि ॥ ३७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.373
• परमानन्दीयनाममाला न्यक्न्यग्नीचकार्त्स्न्ययोर्निम्ने पोऽम्भःपाने च पातरि । समीरमार्गयोः प्रौढे पूस्तु देहपुरोरपि ॥ ३० ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.30
• शब्दरत्नावली क्षण्णकक्षण्णकः स्त्रीषु नीचेऽल्पे कुशिको मुनिसर्जयोः । कुषाकुर्वानरेर्केऽऽग्नौ परोत्तापिनि तु त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.54
• शब्दरत्नावली जम्बुकजम्बुको वरुरो नीचे शृगाले तर्कभेदके । जतुकाऽजिनपत्रायां क्लीबं स्यात् हिङ्गुयावयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.75
• शब्दरत्नावली टुण्टुकटुण्टुकः श्योणाकतरौ स्वल्पे नीचेऽपि पक्षिणि । डिम्बिका कामुकी नीरविम्बशोणकभूरुहे ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.81
• शब्दरत्नावली शोठशोठो मूर्खेऽलसे धूर्ति नीचे पापरतेऽपि च । षष्ठी रेमवतीतिथ्योः षण्णाञ्च पूरणे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.12.8
• शब्दरत्नावली काण्डकाण्डं बाणे तरुस्कन्धे स्तम्बे नीचेऽपि कुत्सिते । नाडी व्रणान्तरे वृक्षभेदे महसि न स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.3
• शब्दरत्नावली वामनवर्ष्म देहे प्रमाणेऽतिसुन्दरेऽपि च न द्वयोः । वाजी पक्षिशराश्वेषु वर्त्म नेत्रच्छदाध्वनोः ॥ वामनो दिग्गजे विष्णौ तथाङ्कोठद्रुमे पुमान् । अस्त्री रोगप्रभेदेऽपि त्रिषु स्यान्नीचखर्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.74
• शब्दरत्नावली पृथग्जनप्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः । पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥ पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि । पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥ फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते । वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥ भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि । महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥ महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् । मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥ महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे । मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.118
• शब्दरत्नावली खर्वखर्वं संख्याभिदि क्लीबं नीचे स्यात्त्रिषु वामने ॥ Śabdaratnāvalī 7.23.3
• शब्दरत्नावली अन्त्यअर्थ्यो बुधे जतुन्यर्थ्यं न्याय्ये चाप्यभिधेयवत् ॥ अन्त्यो ना मुस्तके नीचे भवेदन्तभवे त्रिषु । अर्घ्यं वाच्यवदर्घ्यार्थेऽप्यर्घयोग्ये नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.3
• शब्दरत्नावली खलदेहे क्लीबं कष्टकार्या स्त्रियां कुलिरुदाहृता । खलं भूस्थानकल्लेषु वाच्यवत्क्रूरनीचयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.9
• शब्दरत्नावली ह्रस्वहव आज्ञाह्वानयज्ञे ह्रस्वः स्यात्खर्वनीचयोः । Śabdaratnāvalī 7.29.24
• त्रिकाण्डशेष क्षुल्लकनीचेऽपि क्षुल्लको मूर्धत्राणौ नाकौ च खोलकः । चौरोन्दुरू च खनकौ गोलकौ मणिजारजौ ॥ १७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.17
• त्रिकाण्डशेष अधरनाकेऽतिगन्धद्रव्ये च स्यादऽस्रं रुधिराश्रुणोः । प्रस्तावेऽवसरो वर्षे चौष्ठे नीचेऽपि चाधरः ॥ ३२७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.327
• वैजयन्ती खलअर्धे गुडविकारे च खण्डोऽस्त्री खण्डिते त्रिषु । खलं भूस्थानकल्केषु खलो नीचः खलेत्वरी ॥ २५ ॥ Vaijayantī 6.5.25
• वैजयन्ती क्षुल्लकद्वौ कनिष्ठकनीयांसौ यून्यत्यल्पेऽनुजेऽपि च । क्षुल्लका नीचनिः स्वाल्पाः कलितो ज्ञातबद्धयोः ॥ ९ ॥ Vaijayantī 7.4.9
• वैजयन्ती दुर्विधदुर्विधो निर्धने नीचे निहतो न्यक्स्वरे हते । निर्ग्रन्थः श्रमणे निस्स्वे निरस्तस्तु निराकृते ॥ १३ ॥ Vaijayantī 7.4.13
• वैजयन्ती पृथग्जनअग्निरुद्रौ पशुपती नाशावज्ञे पराभवौ । रक्षः सन्तौ पुण्यजनौ नीचमूर्खौ पृथग्जनौ ॥ २६ ॥ Vaijayantī 8.1.26
• वैजयन्ती पारावतनीचे व्रीहाविन्द्रनीले प्राणनाथो यमे प्रिये । पुण्डरीकं सितच्छत्रे कुष्ठभेदे सितांबुजे ॥ १६ ॥ Vaijayantī 8.5.16