अग्र्य

agryaवि · adj.

In 14 kośas: 16 synonym verses, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1439 · p. 54

मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥

metre not recognised

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.103

क्लीबे प्रधानं प्रमुखप्रवेकानुत्तमोत्तमाः ।मुख्यवर्यवरेण्याश्च प्रवर्होऽनवरार्ध्यवत् ॥ ५७ ॥परार्ध्याग्रप्राग्रहरप्राग्र्याग्र्याग्रीयमग्रियम् ।

अनुष्टुप्

प्रधानक्ली प्रमुखवि प्रवेकवि अनुत्तमवि उत्तमवि मुख्यवि वर्यवि वरेण्यवि प्रवर्हवि अनवरार्ध्यवि परार्ध्यवि अग्रवि प्राग्रहरवि प्राग्र्यवि अग्र्यवि अग्रीयवि अग्रियवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.690 · p. 80

अग्र्यं प्रधानं प्रमुखं पुरोगं,मुख्यं परार्ध्यं प्रवरं प्रवर्हम् ।अग्रेसरं सत्तममुत्तमं च,ग्रामण्यमग्रण्यमुदाहरन्ति ॥ ६९० ॥

इन्द्रवज्रा

अग्र्यवि प्रधानवि प्रमुखवि पुरोगवि मुख्यवि परार्ध्यवि प्रवरवि प्रवर्हवि अग्रेसरवि सत्तमवि उत्तमवि ग्रामण्यवि अग्रण्यवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.775 · p. 89

आद्यमादिममन्त्यं स्यादन्तिमं चाग्र्यमग्रिमम् ।मध्यमं मध्यमीयं च मध्यन्दिनमुदाहृतम् ॥ ७७५ ॥

अनुष्टुप्

आद्यवि आदिमवि अन्त्यवि अन्तिमवि अग्र्यवि अग्रिमवि मध्यमवि मध्यमीयवि मध्यन्दिनवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.87 · p. 29

ज्यायानप्यग्रजोऽग्र्यः स्यादग्रीयोऽथ जघन्यजः ।कनिष्ठश्च यविष्ठश्च कनीयाननुजो लघुः ॥ ८७ ॥

अनुष्टुप्

ज्यायस्पुं अग्रजपुं अग्र्यपुं अग्रीयपुं जघन्यजपुं कनिष्ठपुं यविष्ठपुं कनीयस्पुं अनुजपुं लघुपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.56 · p. 220

खट्वारूढोऽविनीतः स्यान्मसारमसृणौ समौ ।अग्र्योग्रगण्यो ग्रामण्यः श्रेष्ठः शाल्युत्तमः पुनः ॥ ५६ ॥

अनुष्टुप्

खट्वारूढवि अविनीतवि मसारवि मसृणवि अग्र्यवि अग्रगण्यवि ग्रामणीवि श्रेष्टवि शालिवि उत्तमवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.141 · p. 229

प्रव्यक्तमुल्वणं मोघं मध्यसीयं दिने पुनः ।अग्र्यं स्यादग्रिमं साधारणं सामान्यमित्यपि ॥ १४१ ॥

अनुष्टुप्

प्रव्यक्तवि उल्वणवि मोघवि मध्यसीयवि अग्र्यवि अग्रिमवि साधारणवि सामान्यवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.64 · p. 18

उत्कृष्टं च प्रकृष्टं च ******** ।मुख्यं प्रमुखं वर्यं प्रवरं प्राग्र्यं वरेण्यमग्र्यं च ।उत्तममग्राग्रीय-प्राग्रहराग्रिय-परार्ध्य-जात्यानि ॥ ६४ ॥

metre not recognised

उत्कृष्टवि प्रकृष्टवि मुख्यवि प्रमुखवि वर्यवि प्रवरवि प्राग्र्यवि वरेण्यवि अग्र्यवि उत्तमवि अग्रवि अग्रीयवि प्राग्रहरवि अग्रियवि परार्ध्यवि जात्यवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.327 · p. 92

वर्य्यं मुख्यं प्रकृष्टं च वरेण्यप्रवरे वरम् ।प्रवेकानुत्तरेऽग्र्यं चाग्रेसरं प्रमुखं तथा ॥ ३२७ ॥

अनुष्टुप्

वर्यवि मुख्यवि प्रकृष्टवि वरेण्यवि प्रवरवि वरवि प्रवेकवि अनुत्तरवि अग्र्यवि अग्रेसरवि प्रमुखवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.345 · p. 94

जिह्मभुग्ने अरालं चादिमादी प्रथमः पुनः ।पौरस्त्यमग्र्यपूर्वे च जघन्यान्तेऽन्तिमं मतम् ॥ ३४५ ॥

अनुष्टुप्

जिह्मवि भुग्नवि अरालवि आदिमवि आदिवि प्रथमवि पौरस्त्यवि अग्र्यवि पूर्ववि जघन्यवि अन्तिमवि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.686 · p. 116

परार्ध्ये प्राग्र्यमग्रीयमग्रियं प्राग्रमित्यपि ।अग्र्यं पराग्र्यमग्रार्हमग्रं प्राग्रीयमित्यपि ॥ ६८६ ॥

अनुष्टुप्

प्राग्र्यवि अग्रीयवि अग्रियवि प्राग्रवि अग्र्यवि पराग्र्यवि अग्रार्हवि अग्रवि प्राग्रीयवि

genderविadj.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.98 · p. 44

मुख्यः प्रधानः प्रवरो वर्योऽग्र्योऽग्रेसरोऽग्रणीः ।प्रकृष्टश्च परार्ध्यश्च पुंगवः सत्तमः परः ॥ ९८ ॥

अनुष्टुप्

मुख्यवि प्रधानवि प्रवरवि वर्यवि अग्र्यवि अग्रेसरवि अग्रणीवि प्रकृष्टवि परार्ध्यवि पुंगववि सत्तमवि परवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2614 · p. 422

अग्रीयश्चाग्रियोऽग्र्यं वै प्रष्ठं प्राग्रहरं परम् ।प्रकृष्टं प्रमुखं चैव पुरोगं प्रवरं वरम् ॥ २६१४ ॥

अनुष्टुप्

अग्रीयवि अग्रियवि अग्र्यवि प्रष्ठवि प्राग्रहरवि परवि प्रकृष्टवि प्रमुखवि पुरोगवि प्रवरवि वरवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.10 · p. 164

प्रग्रहोऽनुत्तमोऽग्रीयः प्रवेकाग्र्याग्रिया अपि ।परार्ध्योऽनवरार्ध्योऽपि प्रधानं प्रवीरमित्यपि ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

प्रग्रहवि अनुत्तमवि अग्रीयवि प्रवेकवि अग्र्यवि अग्रियवि परार्ध्यवि अनवरार्ध्यवि प्रधानवि प्रवीरवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.40 · p. 252

प्रधानमजहल्लिङ्गं वाच्यलिङ्गमपि स्मृतम् ।वरं वरेण्यं प्रवरमग्र्यमग्रीयमग्रियम् ॥ ४० ॥

अनुष्टुप्

प्रधानक्ली वरवि वरेण्यवि प्रवरवि अग्र्यवि अग्रीयवि अग्रियवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.77 · p. 207

अग्र्यं त्वग्रिममग्रस्थं मध्यमीयं तु मध्यमम् ।अन्त्ये जघन्यपाश्चात्यचरमान्तिमपश्चिमाः ॥ ७७ ॥

अनुष्टुप्

अग्र्यवि अग्रिमवि अग्रस्थवि मध्यमीयवि मध्यमवि जघन्यवि पाश्चात्यवि चरमवि अन्तिमवि पश्चिमवि

genderविadj.

अग्र्य as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु संस्कृतनीचेऽप्यथ विकृतं स्यादसंस्कृते रोगितेऽश्लीले । संस्कृतमग्र्ये कृतके लक्षणयुक्तेऽप्यलंकृते पक्वे ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.16.93
नानार्थार्णवसंक्षेप अर्जुनस्त्रियां तु सुरभौ रात्रावुषस्यप्यापगान्तरे । बाहुदाख्येऽर्जुनी च स्यात् त्रि तु स्यादग्र्यशुक्लयोः ॥ १४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.14
त्रिकाण्डशेष अणित्रिष्वारक्ते व्याकुलेऽथ सूक्ष्मे व्रीह्यन्तरेऽप्यणु । कीलकाग्र्याश्रिसीमासु स्यादाणिवदणिर्द्वयोः ॥ १२० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.120
वैजयन्ती वृषबृन्दविन्यासयोर्व्यूहो वृषोक्ष्ण्यऽग्र्ये पुमिन्द्रयोः । वृत्राः शत्रुतमोदैत्या वेगः किंपाकरंहसोः ॥ ५६ ॥ Vaijayantī 6.1.56
वैजयन्ती वरवरो ना रूपजामात्रोर्देवादेरीप्सिते वृतौ । त्रिष्वग्र्ये क्ली मनागिष्टे व्यक्तं स्पष्टे बुधे तु ना ॥ ७२ ॥ Vaijayantī 6.5.72
वैजयन्ती ऋषभऊर्णायुरूर्णनाभे स्यान्मेषतल्लोमकंबले । ऋषभोऽग्र्ये मत्तगजे श्रोत्ररन्ध्रे स्वरे वृषे ॥ १३ ॥ Vaijayantī 7.1.13