भारद्वाज
bhāradvājaपुं · masc.In 13 kośas: 14 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
अस्थि कुल्यं भारद्वाजं मेदस्तेजश्च मज्जकृत् ॥ ६२५ ॥मांसपित्तं श्वदयितं कर्करो देहधारकम् ।मेदोजं कीकसं सारं करोटिः शिरसोऽस्थनि ॥ ६२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अस्त्रीशिरोर्थतः स्नेहो मस्तिक्को मस्तुलुङ्गकः ।मेदोजमस्थि कुल्यं स्याद्भारद्वाजं च देहतः ॥ २३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
घटपर्यायजन्मार्थो भारद्वाजः कृपीपतिः ।द्रोणः शन्तनुजामाता गुरुराचार्य इत्यपि ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गङ्गाचिल्ली च विकषा कुक्कुभः कुहकस्वनः ।मुरः कुलालदक्षश्च स्थूलोऽसौ रक्तवर्त्मकः ॥नीलच्छविः कृष्णगलः कोयष्टिस्तु जलोद्भवः ।पानीयकुक्कुटश्च स्याद्भारद्वाजस्तु हिक्कटः ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोर्द्द-गोदे अस्त्रि कुल्यं भारद्वाजं च मज्जकृत् ।मांसपित्तं च मेदोजं तेजोजं चास्थिसंभवम् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जारत्कारेय आस्तीकः स्याज्जारत्कारवश्च सः ।भारद्वाजो भवेद्द्रोणः कृपीशो द्रुपदान्तकः ।द्रौणिर्द्रौणायनिश्च स्यादश्वत्थामा कृपीसुतः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भ्रमरेष्टस्तु पुंस्याम्रे नीपे जम्बूटपादपे ।पूर्ववत् स्यात् समासादि भारद्वाजः पुनर्द्वयोः ॥ ४३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
भारद्वाजः पक्षिमुनिर्दधित्थः पाण्डुपक्षतिः ।अलिर्मिलिन्दो भ्रमरो लम्बो मधुपोऽसितः ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्दो (syllables merged)
genderपुंmasc.
मेदस्तेजश्च मेदोजं मांसपित्तं च मज्जकृत् ।भारद्वाजं तथा हड्डं श्वदयितं च कर्करः ॥ १००९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 यि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
द्रोणस्तु गुरुराचार्यो द्रोणाचार्यश्च कीर्तिभाक् ।भारद्वाजः कुण्डयोणिर्द्रोणाचार्यक इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्याघ्राटे तु भरद्वाजो भारद्वाजश्च, तित्तिरः ।तित्तिरिः खरकोणे द्वौ, गरुले कारण्ड इष्यते ॥ ३६५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 गरु (syllable split)
genderपुंmasc.
स्याच्छाल्मली तूलफला शबरी श्लक्षणपत्रिका ।कार्पासस्तु पिचव्यः स्याद् भारद्वाजस्तु कुष्ठनुत् ॥ १७९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 शब (syllable split)
genderपुंmasc.
कुल्यं मेदोभवं मेदस्तेजो मज्जाकरं बलम् ।भारद्वाजं श्वदयितं सारसंघातकर्कराः ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भारद्वाजी वन्यकार्पासिकायांपुंसि त्वश्वत्थाम्न्यथो सार्वभौमे ।इन्दौ श्रीदे राजराजोऽथ मल्ल-स्थाने ** यक्षराट् स्यात्कुबेरे ॥ ४३ ॥
शालिनीmetre not read in every linenearly शालिनी
meaningsअश्वत्थामन्
भारद्वाजी तु वन्यायां कार्पास्यां स्त्री पुमान् पुनः ।भारद्वाजो द्रोणाचार्ये द्वे भरद्वाजवंशजे ॥ १२९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्रो (wrong syllable)
भरद्वाजस्य वंश्येषु सम्बन्धिनि पुनस्त्रिषु ।भागधेयं तु भाग्ये क्ली दायादे तु पुमानयम् ॥ ४३४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
भट्टारको मुनौ देवे भारद्वाजः खगान्तरे ।भौमस्तु मङ्गले दैत्ये मुष्कः सङ्घेऽण्डचौरयोः ॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsखगान्तर
बुधैः ख्यातो भारद्वाजो द्रोणाचार्ये मुनावपि ।भृङ्गराजः खगौषध्योर्लङ्घने मुनिभेषजम् ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भा (wrong syllable)
भारद्वाज as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप शिशिम्बिष्टशरवारिः शरमुखे पातक्यशरजीविनोः । शिशिम्बिष्टस्तु मेघे स्याद् भारद्वाजेऽप्यभाषत ॥ ११६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.116
- शब्दरत्नावली द्रोणक्लीबे घ्राणं नासिकायां घ्राते स्यादभिधेयवत् । चूर्णो धूल्यां क्षारभेदे चूणं स्यात्पटयुक्तिषु ॥ जिष्णुर्महेन्द्रार्जुनयोर्जित्वरे वाच्यलिङ्गकः । झूणि गुवाकभेदे स्याद्दुटदैवश्रुतौ स्त्रियाम् ॥ त्राणं स्यात्त्रायमाणायां रक्षिते रक्षणेऽपि च । तीक्ष्णं स्याद्विषलौहाजिमुष्ककलवणेषु च ॥ आत्मत्यागिनि तीव्रे च त्रिषु क्लीबं यवाग्रके । द्रोणोऽस्त्रियामाढके तु भवेदाढाचतुष्टये ॥ देशभेदे भारद्वाजे दग्धकाके स्त्रियां क्वचित् । तथा काष्ठाम्बुवाहिन्यां गवादन्यामपि स्त्रियाम् ॥ पणो वराटर्के मूल्ये गृहे कार्षापणेऽपि च । क्रय्ये द्यूते भृतौ वित्ते व्यवहारेऽपि पुंस्ययम् ॥ पार्ष्णि द्वयोः सैन्यपृष्ठे पादग्रन्थ्यधरेऽपि च । स्त्रियामुन्मत्तकान्तायां पार्ष्णी पार्ष्णिरिति द्विधा ॥ प्राणोऽनिले बले काव्यजीवे हृदयमारुते ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.9