भ्रमर
bhramaraपुं · masc.In 20 kośas: 20 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 20 as a meaning of another word.
भ्रमरो मधुकृद्भृङ्गश्चञ्चरीकः शिलीमुखः ।इन्दिन्दिरोऽली रोलम्बो द्विरेफोऽस्य षडङ्घ्रयः ॥ १२१२ ॥भोज्यं तु पुष्पमधुनी खद्योतो ज्योतिरिङ्गणः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधुव्रतो मधुकरो मधुलिण्मधुपालिनः ।द्विरेफपुष्पलिड्भृङ्गषट्पदभ्रमरालयः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधुकरमधुपमधुव्रतशिलीमुखभ्रमरभृङ्गपुष्पलिहः ।इन्दिन्दिरालिषट्चरणचञ्चरीकालिनो द्विरेफाः स्युः ॥ २५५ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
दीर्घकण्ठो महानादो धननादानुनाद्यपि ।भ्रमरे भसलश्च स्यान्मशके शिशुमारकः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नीलकण्ठस्तु धूम्राक्षश्चाटकेर इति स्मृतः ।भृङ्गो भ्रमश्च भ्रमरो भसलः पुष्पलोलुपः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रक्तवर्णश्चाग्निरजो भ्रमरस्तु शिलीमुखः ।रोलम्बः षट्पदो भृङ्गो मधुकृन्मधुपश्च सः ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पुष्पंधयः कलालापो द्विरेफो मधुलोलुपः ।इन्दिन्दिरोऽलिर्झङ्कारी भसलो भ्रमरोऽपि च ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भ्रमरो भसलो भृङ्गो मधुपो मधुलोलुपः ।मधुव्रतो मधुकरो मधुलिण्मधुसूदनः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रीपुंसयोर्भ्रमरनाम किलाविशेषात् ॥ १७ ॥
genderपुंस्त्रीm. f.
छायायां तस्य तिमिरं तमिस्रं भ्रमरं तमः ।पुंस्यन्धकारो मलिनो लोकान्धकर ईर्यते ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मौर्वी जीवा गुणो गव्या ज्याऽलिर्भृङ्गः शिलीमुखः ।भ्रमरः षट्पदो ज्ञेयो द्विरेफश्च मधुव्रतः ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृश्चिकाली द्रुणोऽपिस्यादलं तत्पुच्छकण्टकः ।भ्रमरश्चञ्चरीकोऽली रोलम्बो मधुकृत्पुनः ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भारद्वाजः पक्षिमुनिर्दधित्थः पाण्डुपक्षतिः ।अलिर्मिलिन्दो भ्रमरो लम्बो मधुपोऽसितः ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्दो (syllables merged)
genderपुंmasc.
दण्डो नालं मृणालं च बिसतन्तुश्च तन्तुलम् ।द्विरेफो भ्रमरो भृङ्गो रोलम्बोऽलिः शिलीमुखः ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भ्रमरो भसलो भृङ्गो द्विरेफो मधुकृत् पुनः ।मधुकरश्च रोलम्बश्चञ्चरीकः शिलीमुखः ॥ २१८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
इन्दिन्दिरः पुष्पकीटः पुष्पलिट् मधुसूदनः ।द्विरेफो मधुलिट् भृङ्गराज-भ्रमर-षट्पदाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्दिन्दिरभ्रमरषट्पदचञ्चरीक-रोलम्बभृङ्गमधुलिण्मधुपद्विरेफाः ।पुष्पंधयो मधुकरोऽलिरली च तत्रस्यात् पुष्पलिट् च भसलश्च शिलीमुखश्च ॥ ८१७ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
भो द्विरण्डो नाभि-भद्रे भीमो भाषणमेव च ।दक्षस्कन्दो महाबाहुर्भ्रमरस्तु जयाभिधः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भ्रमरश्चञ्चरीकः स्याद्रोलम्बो मधुसूदनः ।इन्दिन्दिरः पुष्पकोटो मधुदो मधुकेशटः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृंगे भ्रमरभृंगाणमधुलिण्मधुपालिनः ।अलिर्द्विरेहफो लोलंबो भसलः पुष्पलोलुपः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 भस (syllable split)
genderपुंmasc.
भ्रमर as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश भ्रमरककौक्कुटिको दाम्भिकः स्याद्यश्चादूरेरितेक्षणः । भ्रमरकाः स्युर्भ्रमरललाटवृत्तकुन्तलाः ॥ Dharaṇikośa 1.2.53
- कोषकल्पतरु छेकज्येष्ठ्यां रथाङ्गेऽपि वृकेऽपि कोकः खर्जूरिकायां च तरुप्रभेदे । छेको विदग्धे भ्रमरे च वक्रे( ? ) शङ्काविरेकाधमकेषु रेकः ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.21
- कोषकल्पतरु अलिपकअलमकोऽम्बुजकेसरभेकयो- र्गदविशेषमधूकपिकेषु च । अलिपको भ्रमरेऽपि च कोकिले मरुबकः सुमनोभिदि गालके(वे?) ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.27
- कोषकल्पतरु बलाहकअरुणसैर्यककचोरयोः पुनः कुरबको दनुजेऽपि बलाहकः । जलदरोगभिदोर्भ्रमरे पुन- र्भ्रमरको गिरिकेऽलिककुन्तले ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.1.28
- कोषकल्पतरु शिलीमुखगजेऽथ बाणे भ्रमरे शिलीमुखः कन्दो नुत( ? )र्व्याघ्रनखे नखौषधौ । संख्याविभेदे च नरास्थ्नि पण्डिता निधौ महाशङ्ख [मुदाहरन्ति] ॥ ८६ ॥ Koṣakalpataru 6.2.86
- कोषकल्पतरु भृङ्गराजस्याद्भृङ्गराजो भ्रमरे च मार्कवे पक्ष्यन्तरे Koṣakalpataru 6.7.28
- कोषकल्पतरु मधुसूदनभ्रमरे मधुसूदनश्च विष्णौ पुरवैरिण्यपि मृत्युबन्धनः । नरि पुद्गलबिल्वयोरथ प्रतिपादनं वितरणे च बोधने । प्रतिपत्तिवाच्यथ कुसुम्भवाचकं गदितं महारजनमत्र काञ्चने ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.57
- कोषकल्पतरु गन्धमादनगिरिभेदवानरभिदोश्च गन्धके भ्रमरे स्त्रियां न खलु गन्धमादनम् । मदिरासु योषिति तथानुवासनं गदितं सुधूपनघृतादिवस्तिषु ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.58
- नानार्थार्णवसंक्षेप भृङ्गकश्चित् तु धरणौ ब्रूते त्रि तु भ्रमणशीलके । द्वयोस्तु भृङ्गो धूम्याटे भ्रमरे च पुमान् पुनः ॥ ९१६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.916
- नानार्थार्णवसंक्षेप रवणपटोलमूलेऽप्यपठीत् त्रिस्तु शब्दनशीलके । उष्ट्रगर्दभयोस्तु द्वे भ्रमरे चाप्यधीयते ॥ १४९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1498
- नानार्थार्णवसंक्षेप कलक्वाणकलक्वाणस्तु दात्यूहे भ्रमरे च द्वयोः स्मृतः । तत्राप्यर्थसमासादि पूर्ववत् तर्कयेदथ ॥ १३५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.135
- परमानन्दीयनाममाला भभः काव्ये भ्रमरे भं तु धिष्ण्यराश्योश्च भाः करे । प्रभावे साध्वसे भीः स्यात्स्थित्युत्पत्तिमहीषु भूः ॥ ३३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.33
- परमानन्दीयनाममाला गन्धमादनवानरे गन्धके शैले भ्रमरे गन्धमादनः । Paramānandīyanāmamālā 5.9.23
- परमानन्दीयनाममाला भृङ्गभ्रमो भ्रान्तौ जलावर्ते भृङ्गो भ्रमरषिङ्गयोः । भेदो विदारणे द्वैध उपजापविशेषयोः ॥ ३३० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.330
- शब्दरत्नावली शिलीमुखगन्धद्रव्ये नखाधाने कन्दे व्याघ्रनखोऽस्त्रियाम् । बाणे युद्धे जडीभूते भ्रमरे च शिलीमुखः ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.18
- शब्दरत्नावली सारङ्गसारङ्गो हरिणे छुत्रे भ्रमरे राजहंसके । कुञ्जरे चातके चित्रे रागभेदेंऽशुकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.50
- शब्दरत्नावली कलानुनादिन्अन्तावसायी मुनिभिन्नापितश्वपचेषु ना । कलानुनादी भ्रमरे कलविङ्के कपिजले ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.140
- शब्दरत्नावली अलिअलिः सुरायां भ्रमरे काककोकिलयोरपि ॥ आलिः सख्यां सेतुपंक्त्योः सन्ततौ विशदाशये । आलुर्गलन्तिकायां स्त्री क्लीबं पेचकमूलयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.2
- तन्त्राभिधान भभः क्लिन्ना भ्रमरो भीमो विश्वमूर्तिर्निशाह्वयः । द्विरण्डो भूषणं मूले यज्ञसूत्रस्य वाचकः ॥ १३२ ॥ Tantrābhidhāna 2.41.132
- तन्त्राभिधान भवक्षःस्थले च बः प्रोक्तो गदायां समुदाहृतः । नक्षत्रं भं बुधैः प्रोक्तं भ्रमरे भः प्रकीर्त्तितः ॥ २६ ॥ Tantrābhidhāna 3.26