कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

भूमिस्पृश्

bhūmispṛśपुं · masc.

In 14 kośas: 13 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.710 · p. 35
अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरजा विशः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.1
ऊरव्या ऊरुजा अर्या वैश्या भूमिस्पृशो विशः ।आजीवो जीविका वार्ता वृत्तिर्वर्तनजीवने ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.570 · p. 64
आर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊख्याश्च विशः स्मृताः ।जीवनं वृत्तिराजीवो वार्त्ता चेति निगद्यते ॥ ५७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम मनुष्याधिकारः पञ्चमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 5.6 · p. 27
वैश्यो भूमिस्पृशोरव्यो महीभृल्लाङ्गलायुधः ।तुलाधारो भैरकश्च वर्तको वृत्तिजीवनः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.1 · p. 132
विशो भूमिस्पृशो वैश्या ऊरुपर्यायजार्थकाः ।अर्या उरव्या गोरक्षाकृषिवाणिज्यजीविनः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.1 · p. 271
ऊरव्या ऊरुजा वैश्या अर्या भूमिस्पृशो विशः ।वृत्तिर्वार्त्ता जीविका स्यादाजीवो वर्तनं तथा ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.206 · p. 34
आर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।आजीवो जीवका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.406 · p. 77
वैश्ये तूरुज ऊरव्य आ(अ?)र्यभूमिस्पृशौ [च] विट् ।जीवने वर्तनं वार्ता जीविकाजीव इत्यपि ॥ ४०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दचन्द्रिका Śabdacandrikā · वामनभट्टबाण वैश्यप्रकरणम् Śabdacandrikā 5.3.39 · p. 45
वैश्यो भूमिस्पृशोऽर्याश्च वणिग्गोरक्षकः स्मृतः ॥ ३९ ॥
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1351 · p. 229
अर्यो भूमिस्पृशो वैश्या उरव्या उरुजा विशः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.1 · p. 138
विड्वैश्य ऊरुजोरयौ भूमिस्पृक् भूमिजीवनः ।जीविका जीव आजीवो वार्ता वृत्तिश्च वर्तनम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1394 · p. 169
अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.1 · p. 123
अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या उरुजा विशः ।आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.30 · p. 369
स्याद्वेष्टनेऽथाचमनाप्लवार्थःस्यात्स्पर्शमात्रेऽथ नरे च वैश्ये ।भूमिस्पृगुक्तोऽथ खलेऽन्यवत्स्या-च्छनैश्चरे क्रूरदृगादिलिङ्गः ॥ ३० ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1309 · p. 162
भूतानाममनुष्येऽथ भूमिस्पृग्वैश्यमर्त्ययोः ।द्वयोःप् --- तु त्रि स्याद्भूमेरथ नृलिङ्गकः ॥ १३०९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शान्ताः Śabdaratnāvalī 7.30.30 · p. 290
जीवितेशः प्राणनाथे यमे विधुविवस्वतोः ।नागपाशः स्त्रीकरणे दुर्बुद्धौ वरुणायुधि ॥पञ्चदशी पौर्णमास्यां अमावस्यातिथावपि ।प्रतिष्कशः पुरोगे स्याद्वार्ताहरसहाययोः ॥परिवेशः सूर्यपार्श्वमण्डले परिवेष्टने ।पादपाशी खुतुक्कायां शृङ्खलायामपि स्त्रियाम् ॥पुरोडाशो हविर्भेदे पिष्टके हुतशेषके ।भूमिस्पृक्मानुषे वैश्ये चौरभेदेऽन्धखञ्जयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 स्त्री (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 द (wrong syllable)
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.1.59 · p. 243
भ्रातृव्यौ भ्रातृजामित्रौ भुरण्यू विष्णुभास्करौ ।भूमिस्पृशौ वैश्यनरौ भुवन्यौ वह्निभास्करौ ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्