वार्ता
vārtāस्त्री · fem.In 19 kośas: 30 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 17 as a meaning of another word.
जनश्रुतिः किंवदन्ती वार्तैतिह्यं पुरातनी ॥ २५९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
वार्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तोऽथाह्वयोऽभिधा ।गोत्रसंज्ञानामधेयाख्याह्वाभिख्याश्च नाम च ॥ २६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आजीवो जीवनं वार्ता जीविका वृत्तिवेतने ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वार्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तः स्यादथाह्वयः ॥ ७ ॥आख्याह्वे अभिधानं च नामधेयं च नाम च ।हूतिराकारणाह्वानं संहूतिर्बहुभिः कृता ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऊरव्या ऊरुजा अर्या वैश्या भूमिस्पृशो विशः ।आजीवो जीविका वार्ता वृत्तिर्वर्तनजीवने ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
इतिहासः पुरावृत्तमैतिह्यमिति हाव्ययम् ।वार्तोदन्तोऽपि वृत्तान्तः किंवदन्ती जनश्रुतिः ।प्रवह्लिका प्रहेलिका प्रकल्पनं बहूदितम् ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
वातिङ्गणोपि वार्त्ताकी वार्त्ताको वातिगोऽपि च ।वार्तापि हिङ्गुली भाण्टी वृन्ताको वातिकश्च सः ॥ १५६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्यात्स्वाच्छन्द्यानुमननं प्राकाम्यं चावसर्गकः ।ऐतिह्यं ना द्वयोर्वार्ता किंवदन्ती पुरातनी ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
त्रिवृता तृणता त्रेता मार्जिता सह मुक्तया ।लूता लता च लिखिता वार्ता सीता सिता तथा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वार्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तः स पुरातनम् ।इति हाव्ययमैतिह्यं वर्णौकोऽस्त्री तु पुस्तकम् ।उत्थानं पुस्तमस्त्रीयाथादर्शः प्रतिपुस्तकम् ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रेता गीता सीता लूतामुक्ता वार्ता वर्ती रीतिः ।शुक्तिः पङ्क्तिर्जातिर्गुप्तिःप्रातिः स्यूतिः कृत्तिर्भित्तिः ॥ ५२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
आर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।आजीवो जीवका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रेष्यादेशनिदेशाज्ञानियोगाः शासनं तथा ।सन्देशः प्रिययोः वार्ता प्रवृत्तिः किंवदन्त्यपि ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उपन्यास उपोद्धात उदाहारश्च वाङ्मुखम् ।वार्तोदन्तौ प्रवृत्तिश्च वृत्तान्तः सा पुरातनी ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सीता गीता लता त्रेता लूतानन्तामृता मता ।प्रसृता मार्जिता मुक्ता वार्ता कन्था कथा प्रथा ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैश्ये तूरुज ऊरव्य आ(अ?)र्यभूमिस्पृशौ [च] विट् ।जीवने वर्तनं वार्ता जीविकाजीव इत्यपि ॥ ४०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऊरव्यश्वोरुजो विट् च तुलाधाराग्रजीवनः ।वार्ता तु वर्तकं वार्ता वृत्तिर्वर्तनजीवने ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अवधिः पूर्णता सीमा मर्यादा धारणा स्थितिः ।वार्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तः किंवदन्त्यपि ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सूचकः गुप्तभावस्य प्रवह्लिका प्रहेलिका ।जनश्रुतिः किंवदन्तीर्वार्तैतिह्यं पुरातनी ॥ ३७५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ह्लि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
उदन्तस्तु प्रवृत्तिः स्याद् वार्ता वृत्तान्तकस्तथा ।अथाऽऽख्याऽऽह्वाऽभिधाऽभिख्या संज्ञा गोत्रं तथाऽऽह्वयः ॥ ३७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आजीवो जीवनं वार्ता जीविका वृत्तिवेतने ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
यथार्था निश्चिता वार्ता भवेत् सर्वजनात्मिका ।कुत्सितार्थानुवादो वा किंवदन्ती जनश्रुतिः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वार्ता प्रवृत्तिवृत्तान्त उदन्तः स्यादुदन्तकः ।नामाभिधानमाह्वानं नामधेयञ्च लक्षणम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विड्वैश्य ऊरुजोरयौ भूमिस्पृक् भूमिजीवनः ।जीविका जीव आजीवो वार्ता वृत्तिश्च वर्तनम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
बाहुसंभवे राजन्यो राजा च क्षत्र-क्षत्रियौ ।आर्ये विड्-वैश्यौ वेतने वृत्तिर्वार्तापि जीविका ॥ ३१५ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
खरपुष्पायां कबरी बर्बरा बर्बरी तथा ।वृन्ताके वार्ता वार्ताकी वार्ताकं च वार्ताकुवत् ॥ २६४ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
प्रवृत्तिवार्ते वृत्तान्त उदान्तोऽथ जनश्रुतिः ।किंवदन्त्यशरीरा तु वागेवाकाशभारती ॥ ९०९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वार्तोदन्तोऽपि वृत्तान्तः किंवदन्ती जनश्रुतिः ।प्रवल्हिका प्रहेलिका प्रजल्पनं बहूदितम् ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या उरुजा विशः ।आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्त्री चुल्लिकायामथ जीविकायांजनश्रुतौ वृत्तिगणे च वार्ता ।आरोग्यफल्ग्वाह्वययोश्च षण्ढे-ऽथारोग्यवृत्त्यन्वितयोर्विशेष्ये ॥ ४६ ॥
उपजातिः
निःसारारोग्ययोस्तु क्ली वृत्तिमन्नीरुजोस्त्रिषु ।सम्बन्धिनि च वृत्तस्य वृत्तेश्चाथ त्रिषु स्मृतः ॥ १२१४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वार्ता वातिङ्गनोदन्तवाणिज्यादिषु वर्तने ।निःसारारोग्ययोः क्लीबे वृत्तिमन्नीरुजोस्त्रिषु ॥ २००३ ॥
अनुष्टुप्
वार्ता as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् वृत्तान्तवृत्तान्तः स्यात्प्रकरणे प्रकारे कार्त्स्न्यवार्तयोः ॥ ६३ ॥ Amarakośa 3.3.63
- नामलिङ्गानुशासनम् किलस्वर्गे परे च लोके स्वर्वार्तासम्भाव्ययोः किल ॥ २५५ ॥ Amarakośa 3.3.255
- धरणिकोश प्रवृत्तिआयतिः प्रापणे दैर्ध्ये प्रवृत्तिर्वृत्तिवार्तयोः । सुव्रता गौः सुदोहापि विवृतान्यागदेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 15.1.20
- धरणिकोश वृत्तान्तवृत्तान्तः स्यात्प्रकरणे कार्त्स्न्यवार्ताप्रकारयोः । दृष्टान्तः कथितो धीरैरुदाहरणशास्त्रयोः ॥ Dharaṇikośa 15.2.57
- धरणिकोश किलकिलशब्दस्तु वार्तायां संभाव्येऽनुनयेऽरुचौ । Dharaṇikośa 34.17.1
- कोषकल्पतरु किलसंभाव्यवार्तानुनयेषु हेतौ किलेत्यलीकेऽप्यरुचौ प्रदिष्टम् । सद्वाक्यभूषाप्रतिषेधमान- ज्ञीप्सासु वीप्सासु खलु स्मरन्ति ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 5.1.18
- कोषकल्पतरु श्रुतिश्रुतिस्तु वेदे निनदे ग्रहे च श्रोत्रे च वार्तासु च संप्रदिष्टा । रतिः स्मरस्त्रीसुरतानुरागे- ष्वथानुभूतार्थमतिः स्मृतिः स्यात् ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.16.50
- कोषकल्पतरु प्रतिपत्तिसदागतिः स्यात्पवने सदीशे खगे हिमारातिरिहानलेऽर्के । पदाप्तिवार्तागुरुताप्रबोध- प्रागल्भ्यकेषु प्रतिपत्तिरुक्ता ॥ ७३ ॥ Koṣakalpataru 6.17.73
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रवृत्तिअथ प्रवृत्तिर्वार्तायां व्यापारे हस्तिनां मदे । कुलत्थसंज्ञधान्ये चाप्युच्चारेऽपि च सज्जन ॥ ५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.50
- नानार्थार्णवसंक्षेप वृत्तान्तवीकाशस्तु रहस्युक्तः प्रकाशे वृषभः पुनः । उक्ष्णि श्रेष्ठेऽथ वृत्तान्तः प्रकारे कात्म्यवार्तयोः ॥ २०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.206
- शब्दरत्नावली उदन्तआसत्तिर्लाभसंगत्योरापत्तिः प्रापणापदोः । स्यादुदन्तः पुंसि साधौ वार्तायां वृत्तियोजने ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.88
- शब्दरत्नावली वृत्तान्तवृत्तान्तः प्रक्रिया कार्त्स्न्यवार्ताप्रस्तावकेषु च । वेष्टितं लासके रुद्धे नाट्यादिकरणान्तरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.140
- शब्दरत्नाकर किलइवेत्थमर्थयोरेवमेव निर्धारणेऽपि च । कच्चित्प्रश्ने कामवादे वार्तासंभाव्ययोः किल ॥ २२६६ ॥ Śabdaratnākara 5.2.2266
- त्रिकाण्डशेष प्रवृत्तिवृत्तिवार्ताप्रवाहेषु प्रवृत्तिरथ घोटके । पाने च पीतिः सिक्ते तु प्रोक्षितं निहतेऽपि च ॥ १७३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.173
- त्रिकाण्डशेष श्रुतिब्रह्मशक्रौ शतधृती वार्तायां श्रवणे श्रुतिः । दुर्बले निशिते स्यातां शितशातावथो वचः ॥ १८८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.188
- वैजयन्ती वृत्तान्तविवधो वीवधश्च द्वौ पर्याहारेऽध्वभारयोः । वृत्तान्तः स्यात् प्रकरणे कार्त्स्न्ये वार्ताप्रकारयोः ॥ ७१ ॥ Vaijayantī 7.1.71
- वैजयन्ती किलपादपूरणकृच्चायमेवं साम्याभ्यनुज्ञयोः । कच्चित् प्रश्ने कामवादे वार्तासंभाव्ययोः किल ॥ १९ ॥ Vaijayantī 8.7.19