आजीव
ājīvaपुं · masc.In 13 kośas: 17 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
आजीवो जीवनं वार्ता जीविका वृत्तिवेतने ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊरव्या ऊरुजा अर्या वैश्या भूमिस्पृशो विशः ।आजीवो जीविका वार्ता वृत्तिर्वर्तनजीवने ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नग्नाटो दिग्वासाः क्षपणः श्रमणश्च जीवको जैनः ।आजीवो मलधारी निर्ग्रन्थः कथ्यते सद्भिः ॥ ३४५ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
आर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊख्याश्च विशः स्मृताः ।जीवनं वृत्तिराजीवो वार्त्ता चेति निगद्यते ॥ ५७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वार्त्ता वृत्तिः पुनः क्लीबे वर्त्तनं जीवनं पुनः ।पुंस्याजीवोऽपि यद्भेद्यगाम्येषां त्रिष्वितः पुनः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
साधन्तश्च भदन्तश्च भग्नाटश्च दिगम्बरः ।आजीवो मलधारी च निर्ग्रन्थः क्षपणस्तथा ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊरव्या ऊरुजा वैश्या अर्या भूमिस्पृशो विशः ।वृत्तिर्वार्त्ता जीविका स्यादाजीवो वर्तनं तथा ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।आजीवो जीवका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आयुर्जीवितकाले स्यादाजीवः प्राणधारणे ।जीवसौख्ये तु जैवातुर्जीवातुर्जीवनौषधे ॥ ४०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैश्ये तूरुज ऊरव्य आ(अ?)र्यभूमिस्पृशौ [च] विट् ।जीवने वर्तनं वार्ता जीविकाजीव इत्यपि ॥ ४०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अमत्रं भाजनं पात्रं पण्यं भाण्डं क्रयाणकम् ।वर्तनं जीवनं वृत्तिराजीवो जीविकापि च ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आजीवो जीवनं वार्ता जीविका वृत्तिवेतने ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विड्वैश्य ऊरुजोरयौ भूमिस्पृक् भूमिजीवनः ।जीविका जीव आजीवो वार्ता वृत्तिश्च वर्तनम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आजीवश्चेष्टनं त्वीहा जीवातुर्जीवनौषधम् ।श्मशानं स्यात् पितृवनं रुद्रावासः परेतभूः ॥ १०५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या उरुजा विशः ।आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आजीवो जीवको जैनो निर्ग्रन्थो मलवार्यपि ।हृदयालुः सुहृदयो महेच्छस्तु महाशयः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आजीव as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप पिण्डपिण्डो गुडोरके पुंसि सङ्घाताजीवयोरपि । अजयस्तु निवापेऽपि शब्दवित् प्राब्रवीदमुम् ॥ ७७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.770
- नानार्थार्णवसंक्षेप जीविकास्त्रियां तु जीविका ज्ञेया जीवन्त्याख्यलतान्तरे । आजीवे च स्मृताथ क्ली जीवितं प्राणने तथा ॥ ८०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.800
- शब्दरत्नावली जीविकाजालिको वाच्यवद्ग्रामजालिकैवर्तयोरपि । जीवकः पीतशाले स्यात् प्राणके क्षपणेऽपि च । न पुंसि कूर्चशीर्षे स्यादाजीवे जीविकाऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.78
- शब्दरत्नावली पिण्डओड्रपुष्पे च पुंसि स्यात् पिण्डमाजीवलीहयोः । स्यात्पिण्डी पिण्डतगरे तुम्बी खर्जूरभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.20
- शब्दरत्नावली वृत्तिवीतिर्दीप्तौ गतौ भुक्तौ प्रजने वाधनेऽपि च । वृत्तिर्विवरणाजीवकौशिक्यादिप्रवर्त्तने ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.55
- वैजयन्ती वृत्तिवृत्तिर्ग्रन्थाजीवयोश्च वेलाब्धिजलवर्धने । काले सीम्नि च वेणी तु केशबन्धे जलस्रुतौ ॥ ३६ ॥ Vaijayantī 6.2.36