All kośas › Dharaṇikośa

धरणिकोश Dharaṇikośa

धरणिदास · Dharaṇikośa of Dharaṇidāsa Part I · Published by S. M. Katre, for the Deccan College Post-graduate and Research Institute, Yervada, Poona - 6 · 1968 A.D. · Ekanath Dattatreya Kulkarni

1,382 verses · 11,274 words tagged · 1,895 marked doubtful (dashed)

खान्ताः · खार्धश्लोकः

॥ खार्धश्लोकः ॥

खं व्योमेन्द्रियलोकेषु पुरक्षेत्रेषु बिन्दुषु ।नखं नखी च सुगन्धिद्रव्ये स्यान्नखरे नखः ॥

2.2.1 · p. 19

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 सु (wrong syllable)

ख=व्योमन्इन्द्रिय लोक पुर क्षेत्र बिन्दुनख=सुगन्द्हिद्रव्य नखरनखी=

मुखमादावुपाये च वक्त्रं निःसरणं मुखम् ।सुखं शर्म सुखं स्वर्गो वरुणस्य पुरी सुखा ॥

2.2.2 · p. 19

अनुष्टुप्

मुख=आदि उपाय वक्त्र निःसरणसुख=शर्मन्स्वर्गसुखा=वरुणपुरी

लेखो देवे च लेख्ये च लेखा राजिरुदाहृता ।[13] न्युङ्खः साम्नि षडोङ्कारा न्युङ्खः सम्यङ्मनोहरः ॥

2.2.3 · p. 19

अनुष्टुप्

लेख=देव लेख्यलेखा=राजिन्युङ्ख=सामषडोङ्कार सम्यङ्मनोहर

शङ्खो निध्यन्तरे नख्यां शङ्खः कम्बुललाटयोः ।प्रेङ्खा पर्यटने नृत्ये प्रेङ्खामश्वगतिं विदुः ॥

2.2.4 · p. 19

अनुष्टुप्

शङ्ख=निधि नखी कम्बु ललाटप्रेङ्खा=पर्यटन नृत्य अश्वगति

विशिखा खनित्री रथ्या विशिखो बाण उच्यते ।गोमुखं वाद्यभाण्डे स्यात्तथा गोमयलेपने ॥

2.2.5 · p. 20

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नि (wrong syllable)

विशिखा=खनित्री रथ्याविशिख=बाणगोमुख=वाद्यभाण्ड गोमयलेपन

मयूखास्त्विट्करज्वाला ना मयूखा च कीलकः ।विशाखः शरजन्मा स्वाद्विशाखक्ष कठिल्लके ॥

2.2.6 · p. 20

अनुष्टुप्

मयूख=त्विष्कर ज्वालामयूखा=कीलकविशाख=शरजन्मन्कठिल्लक

सुमुखो नागभेदे स्यात्पण्डिते गरुडात्मजे ।दुर्मुखो मुखरे प्रोक्तो वाजिनागविशेषयोः ॥

2.2.7 · p. 20

अनुष्टुप्

सुमुख=नाग पण्डित गरुडात्मजदुर्मुख=मुखर वाजिन्

महाशङ्खो निधौ दृष्टः संख्याभेदे नरास्थिनि ।अग्निमुखस्तु विख्यातो देवे भल्लातकेऽपि च ॥

2.2.8 · p. 20

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 मु (wrong syllable)

महाशङ्ख=निधि संख्या नरास्थिअग्निमुख=देव भल्लातक

व्याघ्रनखः समाख्यातः कन्दगन्धप्रभेदयोः ।अग्निशिखं कुङ्कुमं स्यादग्निशिखा तु लाङ्गली ॥

2.2.9 · p. 20

metre not recognised

व्याघ्रनख=कन्द गन्धअग्निशिख=कुङ्कुमअग्निशिखा=लाङ्गली

सर्वतोमुखमम्बु स्यात्क्षेत्रज्ञः सर्वतोमुखः ।शीतमयूखशब्दोऽयं चन्द्रकर्पूरयोः स्मृतः ॥

2.2.10 · p. 20

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 म (wrong syllable)

सर्वतोमुख=अम्बु क्षेत्रज्ञशीतमयूख=चन्द्र कर्पूर