अज्ञ
ajñaवि · adj.In 15 kośas: 13 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.doubtful
genderविadj.
genderविadj.
यद्भविष्यो दैवपरो यद्वदः स्यादनुत्तरः ।अज्ञो मातृमुखः प्रोक्तो दुर्मुखो मुखरः स्मृतः ॥ ३७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दै (wrong syllable)
genderविadj.
अज्ञो जडो मातृमुखो यथाजातोऽपि बालिशः ।जाल्मो विपर्णो देवानां पर्यायेभ्यः प्रियार्थकः ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ज्ञाता तु विदुरो विन्दुर्यथाजातस्तु बालिशः ।देवानांप्रिय-मूर्खाज्ञ-मूढ-वैधेय-पामराः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दायमाने रवणस्तुच्छवाक्ये तु कद्वदः ।अनेडोऽज्ञो जडे तूष्णींभूते तूष्णीक इष्यते ॥ ६५९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
मूर्खो मन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मबालिशौ ।शठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्धिश्च निरक्षरः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
मातृमुखश्च मूढोऽज्ञो मन्दश्च नामवर्जितः ।बालोऽमेधाः विवर्णश्च वैधेयश्च यथोद्गतः ॥ ५२१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.doubtful
देशकः शासिता शास्ता त्रयं शासनकर्तरि ।अथ सर्वत्रकर्तव्यं सम्मूटेऽज्ञो जडो जलः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
मूर्खो मूढाज्ञवैधेययथाजाताश्च वालिशः ।कदर्ये कृपणः क्षुद्रः किम्पचानः मितम्पचः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्तुतनुतशस्तपनायितपनितेडितपणायितं पणितम् ।मूढे मूर्खवृथाजातमातृशिष्टाज्ञबालिशाः ॥ १६३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
मूर्खे त्वनेडो देवानांप्रियो यो नामवर्जितः ।अपि वैधेयमूढाज्ञा मातृशिष्टयथोद्गतौ ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
अज्ञ as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् बालिशप्रकाशोऽतिप्रसिद्धेऽपि शिशावज्ञे च बालिशः ॥ २१८ ॥ Amarakośa 3.3.218
- धरणिकोश बालहाला सुरा समुद्दिष्टा हालः स्याच्छालवाहनः । बालः केशाज्ञडिम्भेषु ह्रीबेरेऽश्वेभपुच्छयोः ॥ Dharaṇikośa 27.2.11
- कोषकल्पतरु मुहिरआहारके चाथ गजेन्दुवाची स्याच्चन्दिरोऽथो मुदिरः पयोदे । क्रमेऽथ सूर्ये मिहिरश्च बुद्धे- ऽभीकाज्ञयोः स्यान्मुहिरस्तथैव ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.6
- नानार्थार्णवसंक्षेप मन्दशनैश्चरे त्रि तु स्वल्पे तथाज्ञापटुरोगिषु । निर्भाग्ये च कनिष्ठे च दधिभेदे तु नप्यदः ॥ ९२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.929
- नानार्थार्णवसंक्षेप मूढप्रहेलिकान्तरे तु स्त्री मूढा स्यात् काव्यकारिणाम् । त्रि तु स्यात् तन्द्रितेऽप्यज्ञे क्रुद्धमूर्च्छितयोरपि ॥ १०२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1020
- नानार्थार्णवसंक्षेप पामरप्रत्यर्थी त्ववगन्तव्यः शात्रवप्रतिवादिनोः । पामरस्तु भवेदज्ञे नीचे च रभसः पुनः ॥ ४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.41
- परमानन्दीयनाममाला जडजडस्त्वज्ञे हिमग्रस्ते जनी वध्वां जगच्चरे । जङ्गमेऽप्यथ जिष्णुः स्याज्जयशीले रवौ हरौ ॥ १९५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.13.195
- शब्दरत्नाकर पशुपुङ्खः श्येने शराङ्गे च पविर्वज्रसमीरयोः । पशुरज्ञगवाद्योः स्यात् परोऽरिपरमात्मनोः ॥ १९५७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1957
- शब्दरत्नाकर मन्दमन्दः शनौ सरोगेऽज्ञे निर्भाग्येऽल्पेऽपटौ त्रिषु । अजागलस्तने रत्नेऽलिञ्जरेऽपि मणिर्द्वयोः ॥ १९७५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1975
- शब्दरत्नाकर पृथज्जनरक्षःसतोः पुण्यजनः पामराज्ञौ पृथज्जनौ । नटे काशे पोटगलः कपौ भेके प्लवंगमः ॥ २२१६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2216
- वैजयन्ती मन्दअन्नतत्परयोर्भक्तं भद्रं कल्याणसौख्ययोः । मन्दाः सरोगनिर्भाग्यस्वल्पाज्ञापटुसूर्यजाः ॥ ६० ॥ Vaijayantī 6.5.60
- वैजयन्ती पामरमिश्रास्निग्धौ च परुषौ प्रगाढो गहने दृढे । पामरोऽपशदेऽज्ञे च बालिशो बालमूर्खयोः ॥ २० ॥ Vaijayantī 7.4.20