कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उष्णक

uṣṇakaवि · adj.

In 10 kośas: 9 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.50 · p. 19
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ॥ ३८३ ॥मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः ।पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ॥ ३८४ ॥आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द (wrong syllable)
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.22 · p. 308
क्रमाद्विपर्ययौ प्रोक्तौ तृतीयकचतुर्थयोः ।शीतकस्तु स शीतादिरुष्णकस्तूष्णपूर्वकः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.49 · p. 107
यद्भविष्यस्तथा दैवपरो दैवमतिर्मतः ।चतुरः पेशलो दक्षः पटूष्णावुष्णकोऽपि च ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.571 · p. 73
उष्णोष्णकौ च सूत्थानः चतुरश्चाथ तत्परः ।आसक्तः प्रसितः प्रह्वः प्रवणश्च परायणः ॥ ५७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.28 · p. 155
चतुरः पेशलो दक्षः सूत्थानः पटुरुष्णकः ।अथ चण्डालमातङ्गप्लवान्तवासिपुक्कसाः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्त (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.48 · p. 181
शैष-शिशिरौ तालव्योपेतौ ग्रीष्मर्तुरूष्मकः ।ऊष्मायण ऊष्मा नान्त उष्ण उष्णागमोष्णकौ ॥ ४८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.30 · p. 190
मन्दे त्वलस आलस्यश्चतुरे दक्ष-दक्षिणौ ।उष्णकोष्णौ, दातरि, तु स्यादुदारोऽनुदारयुक् ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दा (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण कालाध्यायः Śabdaratnākara 1.8.256 · p. 35
कङ्केलिश्चूतशाखी करपरिमिलनाच्चम्पकः शीथुरागात्संलापात्कर्णिकारो वदनमधुरसासेकतः केसरोऽपि ।निदाघ उष्णको ग्रीष्म उष्ण ऊष्मागमस्तपः ॥ २५६ ॥
स्रग्धराtwo metres in one verse
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.54 · p. 205
वैरंगिको विरागार्ह उत्पश्यः पुनरुन्मुखः ।चतुरः पेशलो दक्षः सूत्थानः पटुरुष्णकः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कश्लोकः Dharaṇikośa 1.3.6 · p. 15
उष्णकः शीतकश्चोभौ स्मृतौ ऋतुविशेषयोः ।क्षिप्रकारिणि चलने चङ्क्रमादौ प्रकीर्तितौ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रि (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.98 · p. 149
स्याद्दीर्घसूत्रे त्रिषु सुस्थिते चग्रीष्मे पुमानुष्णक आतुरे तु ।क्षिप्रक्रिये चाप्यथ[?]र्क्कुकः स्या-न्ना गन्धकुट्यामवकाशके च ॥ ९८ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.263 · p. 69
भवेदुद्गतवेगादावुष्णिका तु स्त्रियामियम् ।यवाग्वामुष्णकस्तु त्रिर्दक्षे क्लीबं तु चेतसि ॥ २६३ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.36 · p. 179
उदर्कः उत्तरे काले फले मदनकण्टके ।उष्णकस्तु निदाघे स्यादातुरे शीघ्रकारिणि ॥
अनुष्टुप्