शीतक
śītakaवि · adj.In 12 kośas: 12 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ॥ ३८३ ॥मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः ।पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ॥ ३८४ ॥आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द (wrong syllable)
genderविadj.
मन्दस्तुन्दपरिमृज आलस्यः शीतकोऽलसोऽनुष्णः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
उत्क उत्कण्ठितः प्रोक्तो विक्लवो विह्वलः स्मृतः ।अलसः शीतको मन्दो जडो जिह्मश्च मन्थरः ॥ ३८७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्रमाद्विपर्ययौ प्रोक्तौ तृतीयकचतुर्थयोः ।शीतकस्तु स शीतादिरुष्णकस्तूष्णपूर्वकः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मन्दस्तु तुन्दपरिमृज आलस्यः शीतकोऽलसोऽनुष्णः ।दक्षे तु चतुर-पेशल-पटूष्णकोष्णा धृषुश्च सूत्थानः ॥ ३३ ॥
गीतिःmetre not read in every line
genderविadj.
स्तेयं चौर्यं चौरिकं तु लोप्त्रं चौर्याहृतं धनम् ।आलसः शीतकालस्यौ मन्दोऽनुष्णोदरस्पृशौ ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आलस्यः शीतकोऽनुष्णश्चतुरे पेशलः स्मृतः ।पटुः सूत्थान उष्णश्च चतुरो दक्ष एव च ॥ ५८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथाऽऽलस्योऽलसोऽनुष्णः तुन्दपरिमृजस्तथा ।शीतकश्चापि मन्दः स्याद्
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 न्द (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वातकोऽशनपर्णी च शीतः शीतलवातकम् ।शीतकं शनपर्णी च सनपर्ण्यपराजिता ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मन्दस्तुन्दपरिमृजः शीतलः शीतकोऽलसः ।आलस्यानुष्णकुण्टाश्च भवेन्मुखनिरीक्षकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द (wrong syllable)
genderविadj.
स्वप्नङ्निद्रालुनिद्राणशयालुशयिताः समाः ।मन्दस्तुन्दपरिमृजस्तन्द्रालुः शीतकोऽलसः ॥ १५९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द (wrong syllable)
genderविadj.
मन्दस्तुन्दपरिमृज आलस्यः शीतकोऽलसः ।क्षेमंकरोऽरिष्टतातिः शिवतातिः शिवंकरः ॥ ५५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द (wrong syllable)
genderविadj.
उष्णकः शीतकश्चोभौ स्मृतौ ऋतुविशेषयोः ।क्षिप्रकारिणि चलने चङ्क्रमादौ प्रकीर्तितौ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रि (wrong syllable)
meanings
स्याद्दीर्घसूत्रे त्रिषु सुस्थिते चग्रीष्मे पुमानुष्णक आतुरे तु ।क्षिप्रक्रिये चाप्यथ[?]र्क्कुकः स्या-न्ना गन्धकुट्यामवकाशके च ॥ ९८ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा
doubtful
वृत्तभेदे शिखरिणी मार्जितासंज्ञके तथा ।संस्कृते तक्रभेदे स्याच्छीतकस्त्वलसे त्रिषु ॥ १८३७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअलस
doubtful
शीतकः स्यात् शीतकाले दीर्घसूत्रिणि सुस्थिते ।सस्यको मेलको खड्गे सम्पर्धे(?) मणिभेदके ॥
अनुष्टुप्