कालायस
kālāyasaक्ली · neut.In 13 kośas: 13 synonym verses, 3 as a meaning of another word.
लोहं कालायसं शस्त्रं पिण्डं पारशवं घनम् ॥ १०३७ ॥गिरिसारं शिलासारं तीक्ष्णकृष्णामिषे अयः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लोहोऽस्त्री शस्त्रकं तीक्ष्णं पिण्डं कालायसायसी ।अश्मसारोऽथ मण्डूरं सिंहाणमपि तन्मले ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गिरिसारमश्मसारं लोहं कालायसं तथा शस्त्रम् ।तीक्ष्णमयः पारशवं कवयः कथयन्त्यभिन्नार्थम् ॥ १७१ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
अयः कालायसं… शस्त्राख्यमिषमायसम् ।धीवरं भीमकं लोहं लोहकालदृढानि च ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
लोहोऽस्त्री गिरिसारं स्याच्छिलासारमयो घनम् ।शस्त्रं पिण्डं पारशवं तीक्ष्णं कालायसं तथा ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वङ्गं सीसं च योगेष्टं त्रपु स्यान्मुखभूषणम् ।अयः कृष्णायसं लोहं तीक्ष्णं कालायसं मतम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गिरेर्मनःशिलादिः स्याद्धातुः स्याद्गैरिकादिकम् ।अथाकरे खनिः खानिर्लोहं कालायसं घनम् ॥ ३१६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कालायसमयश्चाश्मसारश्चायसि संस्मृतम् ।अयोमयो(ले?) तु मण्डूरं सिंहाणं सिंहणं तथा ॥ ५४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कालायसं तथाऽयश्च कृष्णामिषं च भूतले ।नामान्येतानि लोहस्य कथयन्ति हि कोविदाः ॥ १७९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 मि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अस्त्रियौ लौहलोहौ च पिण्डं तीक्ष्नञ्च शास्त्रकम् ।कालायसायसी क्लीबे स्यादश्मसार इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कालायसान्ध्रकाश्मीरसिह्मला रनभूमयः ।शर्करा देशदृषदोर्देशे शर्करिलं त्रिषु ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याच्छिलाजतु शैलेयं गिरिधातुस्तु गैरिकम् ।शस्त्रं कालायसं तीक्ष्णं कृष्णं पारशवायसी ॥ ४१६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्री कुटिर्ना पारशवो गिरिसारोऽश्मसारकः ।अथ कालायसं तीक्ष्णं सुलोह रूक्षमासुरम् ॥ ३४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 ह (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कालायस as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप अयस्कालायसे सुवर्णे च स्यादाज्यं तु घृते युधि । श्रीवेष्टाह्वयनिर्यासे स्तोत्रेषु च चतुर्ष्वपि ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.10
- नानार्थार्णवसंक्षेप कालकाला मनः शिलायां च कृष्णत्रिवृति च स्त्रियाम् । क्ली तु कालायसे कालं पुमांस्तु समये यमे ॥ १८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.183
- नानार्थार्णवसंक्षेप पारशवद्वे तु पारशवो विप्रस्योढशूद्रासुतेऽथ ना । मौक्तिके नृनपोस्तु स्याल्लोहे कालायसाह्वये ॥ ३७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.374