तीक्ष्ण

तीक्ष्ण as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् कटुरसे कटुः कट्वकार्ये त्रिषु मत्सरतीक्ष्णयोः ॥ ३५ ॥ Amarakośa 3.3.35
• धरणिकोश पटुपटुरामयनिर्मुक्तः पटुश्चतुरतीक्ष्णयोः । पटुः पटोलपत्रे च छत्रायां लवणे पटुः ॥ Dharaṇikośa 10.3.2
• धरणिकोश कटुकटुस्तीक्ष्णे सुगन्धे च अकार्ये मत्सरे रसे । कटुः कटुतरायां स्याद्दूषणेऽपि कटु स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 10.3.3
• धरणिकोश ररशब्दः पावके तीक्ष्णे रैशब्दः कनके धने । धूश्चिन्ता धूश्च भारोऽग्रे चाश्विशेकदेशयोः ? ॥ Dharaṇikośa 26.1.1
• धरणिकोश खरमरू पर्वतधन्वानौ शारौ शबलमारु[77]तौ । खरः स्याद्गर्दभे तीक्ष्णे चौरश्चोरसुगन्धयोः ॥ Dharaṇikośa 26.1.3
• धरणिकोश चोक्षवीक्षं स्याद्विस्मये दृश्ये न्यक्षं कार्त्स्ननिकृ[109]ष्टयोः । यक्षौ गुह्यकयक्षेशौ चोक्षौ तीक्ष्णमनोहरौ ॥ Dharaṇikośa 33.1.1
• कोषकल्पतरु ररः पावके रागसमीरयोः स्या- च्छब्देऽथ तीक्ष्णे परवत्प्रदिष्टः । रास्तु द्वयोः स्याद्धनहेममेघे- रुः स्याद्भये रक्षणवाचकश्च ॥ ९४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.94
• कोषकल्पतरु तीव्रस्त्रियां पुनः षण्मुखमातरि स्या- त्तीव्रं नितान्ते त्रिषु तीक्ष्णकट्वोः । स्त्री गण्डदूर्वाकटुकासुरीषु तृप्रः पुरोडाशगतः पुमान्स्यात् ॥ ५४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.54
• कोषकल्पतरु चोक्षन्यक्षं तु का[र्त्स्न्ये]त्रितये निकृष्टो ना पर्शुरामेऽथ शुचौ परस्मिन् । तीक्ष्णे मनोज्ञे च पुमांस्तु गीते चोक्षोऽथ काके च बके च भिक्षौ ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.30.51
• नानार्थार्णवसंक्षेप कटुपूर्वोक्तगन्धरसयोरेकयुक्ते समत्सरे । अप्रियाकार्यतीक्ष्णेषु क्ली शुण्ठौ मरिचेऽपि च ॥ १६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.166
• नानार्थार्णवसंक्षेप तिग्मतिष्यामलक्यां तिग्मस्तु वज्रे चोष्णगुणेऽपि च । त्रि तु तद्वति तीक्ष्णे च तेजिते च त्रिकं तु नप् ॥ ५३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.538
• नानार्थार्णवसंक्षेप पटुअन्यो विस्पष्ट आचष्टे ब्रूते त्वजयशाब्दिकः । तीक्ष्णे च निस्त्वरे चैषु यदा स्त्र्यर्थेऽस्य वर्तनम् ॥ ७३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.734
• नानार्थार्णवसंक्षेप रुक्मरुक्मं क्ली हेम्न्ययोभेदे तीक्ष्णसंज्ञे पुमान् पुनः । वक्षोविभूषणे निष्कसंज्ञे रुच्यस्तु ना स्मृतः ॥ ११११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1111
• शिवकोष मारीचनिकोचोऽङ्कोटके मुस्ते मरिचं क्लीबमूषणे । पुंसि जम्बीरशाके स्यान्मारीचं तीक्ष्णकोलयोः ॥ १०२ ॥ Śivakoṣa 5.2.102
• शब्दरत्नावली शृङ्गविषाणोत्कर्षयोरूर्ध्वे तीक्ष्णे सूक्ष्मे च पङ्कजे । शृङ्गो ना कूर्चशीर्षे तु मुनिभेदे च स स्मृतः ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.28
• शब्दरत्नावली रवणमार्गणो याचके बाणे क्लीबमन्वेषणार्थयोः । यन्त्रणं स्यान्नियमने बन्धने रक्षणेऽपि च ॥ रवणः शब्दने तीक्ष्णे भण्डके चञ्चलेऽपि च । रमणं पटुमूले स्यान्नार्यां स्त्री स्यात्प्रिये पुमान् ॥ रोषणः क्रोधने हेमघर्षणाश्मनि पारदे ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.57
• शब्दरत्नावली मन्दभेदो विदारणे द्वैधे स्याद्विशेषोपजापयोः । मदो गर्वे च कस्तूर्यां वीर्ये च हर्षदानयोः ॥ मन्दः स्वैरे च तीक्ष्णे च मूर्खे चाभाग्यरोगिणोः । अल्पे च त्रिषु पुंसि स्यात्कविजात्यान्तरे शतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.6
• शब्दरत्नावली खरऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि । ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥ करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु । कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥ कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् । कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥ कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी । क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥ कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि । कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥ कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति । क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥ क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च । चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥ क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥ क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च । खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥ खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.7
• शब्दरत्नावली चोक्षकर्षो मानविशेषे स्यात्कर्षणे च पुमानयम् । कर्षूः पुंसि करीषाग्नौ स्त्रियां कुल्येष्टखातयोः ॥ काक्षी सौराष्ट्रमृद्भदे स्त्रियान्तु वरिकोषधौ । घोषमाभीरपल्ल्याञ्च ध्वनिगोपालघोषके ॥ चोक्षो दक्षे मनोज्ञे च तीक्ष्णे च शुचिगीतयोः । झषा नागवलायां स्त्री तापमीनवनेषु ना ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.6
• त्रिकाण्डशेष खरभिक्षापात्रे कपाले च खर्परस्तस्करेऽपि च । देवताडे खरा स्त्री स्यात्खरो गर्द्दभतीक्ष्णयोः ॥ ३४३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.343