गैरिक
gairikaक्ली · neut.In 18 kośas: 22 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
स्यादाकरः खनिः खानिर्गञ्जा धातुस्तु गैरिकम् ॥ १०३६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकंखर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनंकल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
metre not recognised
रूप्यक्लीकलधौतक्लीतारक्लीरजतक्लीश्वेतक्लीदुर्वर्णकक्लीखर्जूरक्लीहिमांशुक्लीहंसक्लीकुमुदक्लीसुवर्णक्लीस्वर्णक्लीहेमन्क्लीहिरण्यक्लीहाटकक्लीवसुक्लीअष्टापदक्लीकाञ्चनक्लीकल्याणक्लीकनकक्लीमहारजनक्लीरैपुंगाङ्गेयक्लीरुक्मक्लीलोहोत्तमक्लीवह्निबीजक्लीगारुडक्लीगैरिकक्लीजातरूपक्लीतपनीयक्लीचामीकरक्लीचन्द्रक्लीभर्मन्क्लीअर्जुनक्लीनिष्कक्लीकार्तस्वरक्लीकर्बुरक्लीजाम्बूनदक्लीशातकुम्भक्लीभूरिक्लीभूत्तमक्ली
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
उच्यते गैरिकं धातुस्ताम्रं शुल्वमुदुम्बरम् ।आरकूटः स्मृतो रीतिः कांस्यं सौराष्ट्रकं तथा ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं,भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम् ।गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं,राः कल्याणं निष्कमष्टापदं च ॥ १७३ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
गैरिकोऽपि तथा तु स्यात्कुनटी तु मनः शिला ।रोचनी रञ्जनी हृद्या रसनेत्रा महारसा ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गैरिकं वसु कल्याणं रजतं भर्म कर्वुरम् ।चामीकरं जातरूपं चाम्पेयं वित्तमर्जुनम् ॥ ५३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रञ्जनं दरदं म्लेच्छं चित्राङ्गं चापि रञ्जकम् ।बर्बरं सुगरं चाथ गैरिकं गिरिमृद्भवम् ॥ ५६६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गैरिकं रक्तधातुः स्याद् गिरिज्वरसमुद्भवम् ।गिरिनद्धं गिरिणद्धं गिरिसंबद्धमित्यपि ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सौभाञ्जनपलाकास्तु क्रिलापामार्गमुज्झुकैः (?) ।यवजस्वर्जिकायुक्तैः क्षाराष्टकमुदाहृतम् ॥त्रिषु लावणिकः प्रोक्तो यः स्याल्लवणविक्रयी ।धातुः पुमान्गैरिकोऽस्त्री रक्तग्रावा गवेरुकम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कार्तस्वरं शातकुम्भं भूत्तमं भूषणोत्तमम् ।गारुडं गैरिकं पारग्गाङ्गेयं पुरटार्जुने ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रतर्द्धिकं माक्षिक-गैरिके चमार्द्वीकवत्पुष्पक-रूपके च ।स्याच्चित्रकं किं च विशेषकार्थंस्याच्छीर्षकं षद्गुतु( ? )कारकं च ॥ ९४ ॥
उपजातिः
genderक्लीneut.
उदयः प्रातरद्रिः स्यात्पराद्रिः पश्चिमाचलः ।गैरिकं पीतधातुः स्यात्कुनटी तु मनःशिला ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लोहोत्तमं गारुडं च महारजतकर्बुरे ।जाम्बूनदं गैरिकं च निष्कं चाष्टापदं तथा ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उपत्यकाद्रिसम्बन्धा भूरूर्द्ध्वाधित्यकाऽद्रिका ।गैरिकं शैलरुधिरं पादाः प्रत्यन्तपर्वताः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
कनकं काञ्चनं कार्त्तस्वरं चामीकरं तथा ।कल्याणं कर्णिकारच्छायं गाङ्गेयञ्च गैरिकम् ॥ १८०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिलाशिल्यौ ग्रावाकारे खनी खानी खनिस्तथा ।निधितडागयोरप्येतौ द्वौ, धातौ तु गैरिकम् ॥ ७३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ग्रा (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 त (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्याच्छिलाजतु शैलेयं गिरिधातुस्तु गैरिकम् ।शस्त्रं कालायसं तीक्ष्णं कृष्णं पारशवायसी ॥ ४१६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गैरिकं तु वनालक्तं रक्तधातुर्गवेरुकम् ।प्रत्यश्मा गिरिमृच्चाथ शिलाधातुः शितोपलः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गैरिकं पीतधातुः स्यात् कुनटी तु मनः शिला ।रोचनी रञ्जनी हृद्या रसनेत्री महासना ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अग्निबीजं रत्नवरं गैरिकं हेम कर्बुरम् ।जाम्बूनदं शातकुम्भं हाटकं भूरिरस्त्रियौ ॥ २० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
गैरिक as a meaning in nānārtha verses
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) धातुपृथिव्यादिषु भूतेषु शरीरेषु रसादिषु । लोहेषु च स्मृतो धातुः स्वभावे गैरिकादिषु ॥ ८५७ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.857
- धरणिकोश धातुधातुः श्लेष्मादिरूप्यादिपृथ्व्यादिचक्षुरादिषु । मनःशिलादिभूवाद्योर्विशेषादस्थ्नि गैरिके ॥ Dharaṇikośa 15.3.7
- कोषकल्पतरु दलाढकशिरीषवातावलिगैरिकेषु स्यात्प्रश्निकायां स्वभवे तिले च । निश्चारकः स्वैरसमीरणौ स्यात् क्षये पुरीषस्य तथा प्रदिष्टः ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.33
- कोषकल्पतरु कारुजबलजं गोपुररणयोः क्षेत्रे सस्ये स्त्रियां भूमौ । सुन्दर्यामथ शिल्पि- प्रभवे चित्रे च गैरिके फेने ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.7.33
- कोषकल्पतरु धातुवातादिदोषेषु रसादिकेषु श्रोण्यादिभूषास्तिपचादिषु स्यात् । विशेषतस्त्वस्थिनि गैरिकेऽथ देहेऽप्तुराद्ये परगस्त्वभीष्टे ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.18
- नानार्थार्णवसंक्षेप धातुस्वर्णे रेतसि पाषाणे शरीरे गैरिके रसे । अस्थ्नि स्वभाव आकारे स्याद्भूवादिसुबन्तयोः ॥ ६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.65
- शिवकोष गवेधुकगवेधुकं गैरिके च तृणधान्ये गवेधुकः । गवेधुका तु गोधूमे बलायां च बलाभिदि ॥ ५९ ॥ Śivakoṣa 1.4.59
- शिवकोष दलाटकशिरीषे गैरिके कुन्दे ना फणिज्जे तु योषिति । पिण्डीतको मरुबके तगरे मदनद्रुमे ॥ ६३ ॥ Śivakoṣa 1.4.63
- शिवकोष गिरिजगिरिजं त्वमले लोहे शिलाजतुनि गैरिके । गिरिजा मातुलुङ्ग्यां च जलजं शङ्खपद्मयोः ॥ १११ ॥ Śivakoṣa 7.2.111
- शिवकोष धातुतेजोवती करञ्ज्यो रक्तो ना भल्लके दृढस्कन्धे । धातुः शिलादौ श्लेश्मादौ रसादौ गैरिकेऽस्थ्नि च ॥ १८० ॥ Śivakoṣa 12.1.180
- शिवकोष शिलासर्जे चारेऽपि शालुस्तु कषायद्रव्यचोरयोः । शिला मनःशिलायां च शिलाजतुनि गैरिके ॥ ४४७ ॥ Śivakoṣa 23.1.447
- शब्दरत्नावली दलाटकस्वयं जाते तिले पृश्न्यां गैरिके नागकेशरे । महत्तरे च फेसो च खातके च दलाटकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.175
- शब्दरत्नावली धातुदितिः स्त्रियां खण्डने स्यात्तथा च दैत्यमातरि । दीप्तं निर्भासिते दग्धे ज्वलितेऽपि च वाच्यवत् ॥ द्रुतं शीघ्रे विनीते च विम्राणे चाभिधेयवत् । दृतिश्चर्मपुटे मीते द्युतिः स्त्री रश्मिशोभयोः ॥ धातुर्मनःशिलादौ तु श्लेष्मादौ गैरिकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.17
- वैजयन्ती धातुलोहेऽर्थे गैरिकस्वर्णरेतोऽस्थिषु विशेषतः । नरोऽर्जुने मनुष्ये च नाकः स्वर्गान्तरिक्षयोः ॥ २९ ॥ Vaijayantī 6.1.29