शैलेय
śaileyaक्ली · neut.In 11 kośas: 14 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 19 as a meaning of another word.
शैलेयं तालपर्णी तु दैत्या गन्धकुटी मुरा ।गन्धिनी गजभक्ष्या तु सुवहा सुरभी रसा ॥ १२३ ॥महेरणा कुन्दुरुकी सल्लकी ह्लादिनीति च ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पाषाणः प्रस्तरो ग्रावा काठोऽश्मास्त्र्युपलः शिला ।शिलेयं स्याच्च शैलेयं शिलावत्त्रिषु यद्धनम् ।शिला दृषत्स्त्रियः पट्टः पेषणाश्मा दधद्(?) स्त्रियाम् ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अश्मपुष्पं शीतशिवं वृद्धं कालानुसार्यकम् ।कालस्थं चापि शैलेयं शिलोध्रं तु शिलोद्भवम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शी (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मधुद्रोऽपि मिलिन्दश्च शैलेयो मधुकेशटः ।कलानुनादी खद्योतः पुनः स्याज्ज्योतिरिङ्गनः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शैलेय-सृक्कत्त्वचभेषजानांस्थानाञ्जन-द्वार-शुकच्छदानाम् ।ह्रीबेर-पुष्पान्तिक धन्व-वल्क-कुसुम्भ-कल्कौमक-पद्मकानाम् ॥ ८१ ॥
उपजातिः
genderक्लीneut.
तत्र केचित्तु शैलेयाः केचित्काश्मा(श्या?)श्च केचन ।गुल्मिनः केचिदारूढपन्थानश्चेति भेदतः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खटिका खटिनी सौधा शैलेयं मर्कटप्रियम् ।स्फाटिकः स्फाटिकोकीश्मा? चन्द्राश्मा चन्द्रकान्तकः ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ह्रीवेरोदीच्यपानीयनाम वारिदमित्यपि ।शैलजं स्यात् शीतशिवं शैलेयञ्च शिलासनम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शी (wrong syllable)
genderक्लीneut.
हंसपादे हिङ्गुलोऽस्त्री हिङ्गुलुः स्यादथाश्मजे ।गिरिजं गैरेयं शैलं शैलेयं च शिलाजतु ॥ ८५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 रे (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्याच्छिलाजतु शैलेयं गिरिधातुस्तु गैरिकम् ।शस्त्रं कालायसं तीक्ष्णं कृष्णं पारशवायसी ॥ ४१६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रसाञ्जनं तार्क्ष्यशैलं शैलेयं रसगर्भकम् ।तुत्थं तु दार्विकक्वाथसंभवं कर्परीति च ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तण्डुलोऽपि शिलावज्रं ग्रहं कालानुपूर्वकम् ।शैलधूमं शैलपुष्पं शैलेयं धार्तराष्ट्रकम् ॥ १४८८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
माणिक्यं पौष्यकं शंखः पुलको विमलादयः ।रसाञ्जनं तार्क्ष्यशैलं शैलेयं रसगर्भकम् ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वालुकं चाथ शैलेयं वृद्धं गिरिशिलाह्वयम् ।कालानुसार्यं पाषाणपुष्पं शितशिवं शिवम् ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शैलेयं लवणेऽम्बुधेश्च मुशलीक[न्दे]तथा शैलजेभृङ्गे पुंस्यथ जाह्नवीतनुजनौ गाङ्गेय उक्तः पुमान् ।मुस्तायां कनके कशेरुणि भवेदन्त्येऽथ चामीकरेचाम्पेयं नरि नागकेसरगतं स्याच्चम्पके केसरे ॥ ६६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
पुमान् सिंहे मधुकरे शिलातुल्ये तु वाच्यवत् ।संस्त्यायः पुंसि विस्तारे संस्थानसन्निवेशयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
doubtful
शैलेय as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शैलशैलो गिरौ तु शैलं तु शैलेये तार्क्ष्यशैलके । भेलः स्यादुडुपे भीरौ निर्बुद्धिमुनिभेदयोः ॥ Dharaṇikośa 27.2.9
- कोषकल्पतरु गिरिजशैलेयशिलाजतुनोः स्त्रियां तु गौर्यां च नद्यां च । गजशङ्खदेशभित्सु स्यात्कम्बोजोऽङ्गजं तु रक्ते स्यात् ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.7.38
- कोषकल्पतरु शीवलशैलेयशैवालगतं तु शीवलं स्याच्छैवलं पद्मककाष्ठवाचकम् । जलाञ्चले ना मलयोद्भवे पुनः स्याच्छीतलं शैलजवाचकं तथा ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.28.35
- कोषकल्पतरु शीतशिव[80a]पारसवो द्विजजाते शूद्रायां स्यात्परस्त्रीजे । शस्त्रे शीतशिवं शम्यां * * शैलेयमिश्योश्च ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.29.35
- नानार्थार्णवसंक्षेप धरणीभृत्मुस्तेऽभ्रकेऽम्बुदस्याथ शैलेये धरणीभृतः । अर्थः फले धने शास्त्रे वस्तुमात्रे प्रयोजने ॥ ४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप शिलावायसस्य च पर्यायाः क्रमात् पूर्वादिवेश्मसु । वाट्यालके स्युरन्नस्य शैलेये तु शिलाह्वयाः ॥ ११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.11
- नानार्थार्णवसंक्षेप गृहऔपासनाग्नौ शैलेयेऽप्यथ गृह्यं नपुंसके । स्मार्तकर्मविधिग्रन्थभेदे त्रिस्त्वस्वतन्त्रके ॥ ३६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.363
- नानार्थार्णवसंक्षेप शिलामनःशिलायां शैलेये धातौ माक्षिकसंज्ञके । द्वारनासाविधारण्यां स्थूणाशीर्षे तु सा द्विधा ॥ १३६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1363
- नानार्थार्णवसंक्षेप कालानुसार्यराष्ट्रेऽप्यथोपयमनं विवाहे स्वीकृतावपि । कालानुसार्यं शैलेये जावकाख्ये विलेपने ॥ ७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.7
- शिवकोष शिलाजशिलाजमिन्द्रजतुनि शैलेये स्त्री शिलात्वचि । Śivakoṣa 7.2.6
- शिवकोष कालानुसार्यकालानुसार्यं कालीये शैलेये तगरेऽपिच । सहस्रवीर्या भार्गव्यां शतावर्यां च योषिति ॥ ३६९ ॥ Śivakoṣa 21.4.369
- शिवकोष शैलशैलं तार्क्ष्ये च शैलेये सालो वरुणसर्जयोः । Śivakoṣa 23.1.12
- शिवकोष शीवलशीवलं स्याच्च शीवाले शैलेये च नपुंसकम् । शैवलः पुंसि शैवाले क्लीबं स्यात्पद्मकाष्टके ॥ ४७७ ॥ Śivakoṣa 23.2.477
- शिवकोष शीतशिवमधुयष्ट्यां वारिभवो नखे शङ्खे च शैवले । शीतशिवं शैलेये सिन्धुतिमिस्यां तु शीतशिवः ॥ ५१० ॥ Śivakoṣa 24.3.510
- शब्दरत्नावली कालानुसार्यकालानुसार्यं कालीये शैलेये शिंशपाद्रुमे । भवेच्च दुग्धतालीयं क्षीरफणाम्रदुग्धयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.59
- शब्दरत्नावली शीवलशाल्मली तरुभेदे स्याद् द्वीपभेदे च पुंस्ययम् । श्रीफलः पुंसि बिल्वे स्याद्धात्रीनीलिकयोः स्त्रियाम् ॥ शीतलं चन्दने शैत्ये शैलजे ना द्रुमान्तरे । शीवलं शैवले क्लीबं शैलेयेऽपि निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.97
- शब्दरत्नावली शीतशिवरोहिताश्वश्चित्रभावौ हरिश्चन्द्रनृपात्मजे । भवेच्छीतशिवः शम्यां क्लीबे शैलेयसैन्धवे ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.41
- वैजयन्ती पलितकेशादिशौक्ल्ये पलितं शैलेये ना तु कर्दमे । पटलं दृग्रुक्छदिषोः क्ली न ना पिटके गणे ॥ ५२ ॥ Vaijayantī 7.5.52
- वैजयन्ती भूखस्याभ्रके ब्रह्मणि च मेघस्याभ्रकमुस्तयोः । भुवो नामानि सौराष्ट्र्यां शैलेये ग्रावशैलयोः ॥ ४ ॥ Vaijayantī 8.6.4