कृशानु
kṛśānuपुं · masc.In 15 kośas: 14 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौबर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।
upajati 12
वह्निपुंबृहद्भानुपुंहिरण्यरेतस्पुंधनंजयपुंहव्यहविस्पुंहुताशनपुंकृपीटयोनिपुंदमुनस्पुंविरोचनपुंआशुशुक्षणिपुंछागरथपुंतनूनपात्पुंकृशानुपुंवैश्वानरपुंवीतिहोत्रपुंवृषाकपिपुंपावकपुंचित्रभानुपुंअप्पित्तपुंधूमध्वजपुंकृष्णवर्त्मन्पुंअर्चिष्मत्पुंशमीगर्भपुंतमोघ्नपुंशुक्रपुंशोचिष्केसपुंशुचिपुंहुतवहपुंउषर्बुधपुंसप्तमन्त्रज्वालाजिह्वपुंज्वलनपुंशिखिन्पुंजागृविपुंजातवेदस्पुंबर्हिःशुष्मन्पुंअनिलसखपुंवसुपुंरोहिताश्वपुंआश्रयाशपुंबर्हिस्पुंज्योतिस्क्लीदहनपुंबहुलपुंहव्यवाहपुंअनलपुंअग्निपुंविभावसुपुंसप्तोदर्चिस्पुंस्वाहास्त्रीआग्नेयीस्त्री
genderपुंmasc.
अग्निर्वैश्वानरो वह्निर्वीतिहोत्रो धनञ्जयः ।कृपीटयोनिर्ज्वलनो जातवेदास्तनूनपात् ॥ ५३ ॥बर्हिः शुष्मा कृष्णवर्त्मा शोचिष्केश उषर्बुधः ।आश्रयाशो बृहद्भानुः कृशानुः पावकोऽनलः ॥ ५४ ॥रोहिताश्वो वायुसखः शिखावानाशुशुक्षणिः ।हिरण्यरेता हुतभुग्दहनो हव्यवाहनः ॥ ५५ ॥सप्तार्चिर्दमुनाः शुक्रश्चित्रभानुर्विभावसुः ।शुचिरप्पित्तमौर्वस्तु वाडवो वडवानलः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वा (wrong syllable)
अग्निपुंवैश्वानरपुंवह्निपुंवीतिहोत्रपुंधनञ्जयपुंकृपीटयोनिपुंज्वलनपुंजातवेदस्पुंतनूनपात्पुंबर्हिस्पुंशुष्मन्पुंकृष्णवर्त्मन्पुंशोचिष्केशपुंउषर्बुधपुंआश्रयाशपुंबृहद्भानुपुंकृशानुपुंपावकपुंअनलपुंरोहिताश्वपुंवायुसखपुंशिखावत्पुंआशुशुक्षणिपुंहिरण्यरेतस्पुंहुतभुज्पुंदहनपुंहव्यवाहनपुंसप्तार्चिस्पुंदमुनस्पुंशुक्रपुंचित्रभानुपुंविभावसुपुंशुचिपुंअप्पित्तक्लीऔर्वपुंवाडवपुंवडवानलपुं
genderपुंmasc.
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः ।अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ॥ ६२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
शोचिष्केशः स्वभानुश्च कृशानुर्वातसारथिः ।चित्रवर्मा मन्त्रजिह्वो वसुरेता हुताशनः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृशानुगुणरामाग्निपावकानलवह्नयः ।हुताशनास्त्रयास्तिस्रः प्रोक्ताश्च शिखिना बुधैः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृपीडयोनिरर्चिष्मान् धूमकेतुर्दुरासदः ।आश्रयाशो वातसखः कृशानुर्वातसारथिः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्परीको रोहिदश्वो वसुर्वायुसखो हरः ।उषर्भुद्बहलो हव्यः कृशानुर्जागृविर्यसुः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वह्निर्वैश्वानरो* ज्वलन-हुतभुजौ वीतिहोत्रोऽप्सुयोनिःशोचिष्केशः शिखावान्पवि-पचन-शुचि-ज्वाल-जिह्वानलाः स्युः ।सप्तार्च्चिः शुन्ध्यु-शुक्राद्यनि-वनि-दहनोदर्चिरर्चिष्मदग्नि-स्वाहानाथाश्रयाशानिलसख-शिखिनश्चित्रभानुः कृशानुः ॥ १२३ ॥
स्रग्धराmetre not read in every linenearly स्रग्धरा
genderपुंmasc.
स्वाहापतिर्हुताशश्च ज्वलनो दहनोऽनलः ।वैश्वानरः कृशानुश्च रोहिताश्वो विभावसुः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अग्निश्छागरथो वह्निः कृशानुः पावकः शिखी ।चित्रभानुश्च दमुना धनंजयहुताशनौ ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आश्रयाशो वायुसखः पावको हुतभुक्शिखी ।वृषाकपिर्वीतिहोत्रः कृशानुश्छागवाहनः ॥ १६८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आश्रयाशः कृशानुश्च वैश्वानरो वृषाकपिः ।कृष्णवर्त्मा तथाऽर्चिष्मान् कुषाकुः आशुशुक्षणिः ॥ १९१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अग्निर्हव्यवहः कृशानुरनलो वैश्वानरः पावकःशोचिष्केश उषर्बुधो हुतवहः स्वाहासहायः शुचिः ।सप्तार्चिर्दहनः समीरणसखो वह्निस्त्रिधामा शिखीशुक्रः शुष्मकृपीडयोनिहुतभुग्बर्हिर्बृहद्भानवः ॥ ९६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
मन्त्रजिह्वः सप्तजिह्वः स्रुग्जिह्वो हव्यवाहनः ।आश्रयाशो वातसखः कृशानुर्वातसारथिः ॥ १७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 वा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कृशानु as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश धूमकेतुधूमकेतुः कृशानौ स्यादुपप्लवे च कीर्तितः । लक्ष्मीपतिर्वासुदेवे भूमिपाले च कीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 15.2.77
- धरणिकोश तमोपहतमोपहो दिवानाथनिशानाथकृशानुषु । उपग्रहाख्यं द्वितयं स्याद्बन्दिरनुकूलकम् ॥ Dharaṇikośa 32.2.15
- कोषकल्पतरु कुषाकुमोक्षेऽन्तरिक्षे कवचेऽहिकृत्तौ निर्मोक आद्ये चरकस्तु चारे । मुनौ कुषाकुस्तु कृशानुभानु- कीशेष्वथातापिनि वाच्यलिङ्गः ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.1.1
- कोषकल्पतरु समिथस्यात्संगतौ ना समिथो रणे च तथा कृशानावतिथिस्तु पुंसि । कुशात्मजे रुष्यपरोपमः स्या- त्प्राघूर्णिकेऽथो वमथुर्वमौ ना ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.18.7