वसु
vasuक्ली · neut.In 31 kośas: 98 synonym verses, 15 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः ।प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ॥ ९९ ॥पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः ।भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा ॥ १०० ॥
रथोद्धता
रोचिस्क्लीउस्रपुंरुचिस्त्रीशोचिस्क्लीअंशुपुंगोस्त्रीज्योतिस्क्लीअर्चिस्क्लीउपधृतिस्त्रीअभीशुपुंप्रग्रहपुंशुचिपुंमरीचिपुंस्त्रीदीप्तिस्त्रीधामन्क्लीकेतुपुंघृणिपुंरश्मिपुंपृश्निस्त्रीपादपुंदीधितिस्त्रीकरपुंद्युतिस्त्रीद्युत्स्त्रीरुच्स्त्रीविरोकपुंकिरणपुंत्विषिस्त्रीत्विष्स्त्रीभास्स्त्रीप्रभास्त्रीवसुक्लीगभस्तिपुंभानुपुंभास्त्रीमयूखपुंमहस्क्लीछविस्त्रीविभास्त्री
genderक्लीneut.
वित्तं रिक्थं स्वापतेयं राः सारं विभवो वसु ॥ १९१ ॥द्युम्नं द्रव्यं पृक्थमृक्थं स्वमृणं द्रविणं धनम् ।हिरण्यार्थौ निधानं तु कुनाभिः शेवधिर्निधिः ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकंखर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनंकल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
metre not recognised
रूप्यक्लीकलधौतक्लीतारक्लीरजतक्लीश्वेतक्लीदुर्वर्णकक्लीखर्जूरक्लीहिमांशुक्लीहंसक्लीकुमुदक्लीसुवर्णक्लीस्वर्णक्लीहेमन्क्लीहिरण्यक्लीहाटकक्लीवसुक्लीअष्टापदक्लीकाञ्चनक्लीकल्याणक्लीकनकक्लीमहारजनक्लीरैपुंगाङ्गेयक्लीरुक्मक्लीलोहोत्तमक्लीवह्निबीजक्लीगारुडक्लीगैरिकक्लीजातरूपक्लीतपनीयक्लीचामीकरक्लीचन्द्रक्लीभर्मन्क्लीअर्जुनक्लीनिष्कक्लीकार्तस्वरक्लीकर्बुरक्लीजाम्बूनदक्लीशातकुम्भक्लीभूरिक्लीभूत्तमक्ली
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौबर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।
upajati 12
वह्निपुंबृहद्भानुपुंहिरण्यरेतस्पुंधनंजयपुंहव्यहविस्पुंहुताशनपुंकृपीटयोनिपुंदमुनस्पुंविरोचनपुंआशुशुक्षणिपुंछागरथपुंतनूनपात्पुंकृशानुपुंवैश्वानरपुंवीतिहोत्रपुंवृषाकपिपुंपावकपुंचित्रभानुपुंअप्पित्तपुंधूमध्वजपुंकृष्णवर्त्मन्पुंअर्चिष्मत्पुंशमीगर्भपुंतमोघ्नपुंशुक्रपुंशोचिष्केसपुंशुचिपुंहुतवहपुंउषर्बुधपुंसप्तमन्त्रज्वालाजिह्वपुंज्वलनपुंशिखिन्पुंजागृविपुंजातवेदस्पुंबर्हिःशुष्मन्पुंअनिलसखपुंवसुपुंरोहिताश्वपुंआश्रयाशपुंबर्हिस्पुंज्योतिस्क्लीदहनपुंबहुलपुंहव्यवाहपुंअनलपुंअग्निपुंविभावसुपुंसप्तोदर्चिस्पुंस्वाहास्त्रीआग्नेयीस्त्री
genderपुंmasc.
वृक्षोऽगः शिखरी च शाखिफलदावद्रिर्हरिद्रुर्द्रुमोजीर्णो द्रुर्विटपी कुठः क्षितिरुहः कारस्करो विष्टरः ।नन्द्यावर्तकरालिकौ तरुवसू पर्णी पुलाक्यंह्रिपःसालानोकहगच्छपादपनगा रूक्षागमौ पुष्पदः ॥ १११४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
द्वादशार्का वसवोऽष्टौ विश्वेदेवास्त्रयोदश ।षट्त्रिंशत्तुषिताश्चैव षष्टिराभास्वरा अपि ॥ ४ ॥षट्त्रिंशदधिके माहाराजिकाश्च शते उभे ।रुद्रा एकादशैकोनपञ्चाशद्वायवोऽपि च ॥ ५ ॥चतुर्दश तु वैकुण्ठाः सुशर्माणः पुनर्दश ।साध्याश्च द्वादशेत्याद्या विज्ञेया गणदेवताः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रजते त्रापुषं वङ्गं जीवनं वसु भीरुकम् ।स्वभ्रं सौम्यं च शोध्यं च रूप्रं भीरु जवीयसम् ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आदित्यविश्ववसवस्तुषिताभास्वरानिलाः ।माहाराजिकसाध्याश्च रुद्राश्च गणदेवताः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिवमल्ली पाशुपत एकाष्ठीलो बुको वसुः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
द्रव्यं वित्तं स्वापतेयं रिक्थमृक्थं धनं वसु ।हिरण्यं द्रविणं द्युम्नमर्थरैविभवा अपि ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उस्रधामवसुकेतुमरीचिप्रग्रहोपधृतिवृष्णिमयूखाः ।अंशुभानुकरपादविरोका गाव इत्यभिहितास्तु समानाः ॥ ३९ ॥
स्वागता
genderक्लीneut.
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः ।अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ॥ ६२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
द्युम्नं द्रव्यं द्रविणं राः सारं स्वापतेयमर्थः स्वम् ।ऋक्थं पृक्थं वित्तं धनं हिरण्यं च वसु विभवः ॥ ८० ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
स्फटिकः सूर्यकान्तः स्यादर्काश्मा दहनोपलः ।रत्नं वसु मणिः सर्वं सर्वं लोहं च तैजसम् ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रुक्मं कार्तस्वरं स्वर्णं कल्याणं भर्म कर्बुरम् ।धामीकरं जातरूपं वसु स्याच्छातकुम्भवत् ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जपा जवा कुरुवकौ प्रोक्तौ कुरवकावपि ।प्रतिहासः प्रतीहासो वसूको वसुको वसुः ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिग्-देश-कुम्भिपालाः कुलपर्वत-शम्भुमूर्त्ति-वसवश्च ।योगाङ्ग-व्याकर(ण)-ब्रह्मश्रुत्यहिकुलान्यष्टौ ॥ १८ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderपुंmasc.
वृक्षे स्यान्निगमो भूपः पन्नगो विष्टरो वसुः ।कानने द्रौमकं द्रौम्यं सौमनस्यं वनोदरे ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वासुदेवं धनिष्ठा च श्रविष्ठा वासवं वसु ।शतभिषा वरुणं चैव वारुणं शततारका ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संज्ञा हयाश्च तुरगा सप्तागमुनयोऽपि च ।अष्टानीं वसुनागेभहस्तीदन्त्यष्टकुञ्जराः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निमीलनं च निधनं रंध्रमृत्युर्विनाशनम् ।छिद्रं वसु ततो भाग्यं धर्मं च नवमं तपः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रजताद्रिस्तु कैलासो हराद्रिरिति कथ्यते ।अङ्घ्रिपः पादपो वृक्षः कुजः शाखी वसुर्द्रुमः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रवेलशारदजया नीले हरितशाखिकौ ।वसुर्वनाखुः खण्डीरो हरिमन्थश्च धूसरः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूतेन्द्रियर्तुतर्कर्षिवाजीभवसवो ग्रहाः ।नन्दादिशश्च पङ्क्तिश्च संख्या संज्ञा ह्यनुक्रमात् ॥ ४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गैरिकं वसु कल्याणं रजतं भर्म कर्वुरम् ।चामीकरं जातरूपं चाम्पेयं वित्तमर्जुनम् ॥ ५३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ऋनामा त्वदितिर्देवपर्यायजननीत्यपि ।आदित्या विश्ववसवस्तुषितानिलभास्वरः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्वष्टा विवस्वान्सविता द्वादशो विष्णुरित्यथ ।क्रतुर्दक्षो वसुः कालकामौ च धृतिमानपि ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आदित्या वसवो रुद्रा अत्र वैवस्वतेऽन्तरे ।गणास्त्रयश्च देवानां शुचिरिन्द्र इति क्रमः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धनंजयोऽग्निर्ज्वलनो वीतिहोत्रोऽञ्चतिः शिवः ।जुहुराणः शुष्म घासिर्हव्यवाड्दमुना वसुः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्परीको रोहिदश्वो वसुर्वायुसखो हरः ।उषर्भुद्बहलो हव्यः कृशानुर्जागृविर्यसुः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वक्रनेत्रो रत्नगर्भो वसुश्चापि बको द्रुमः ।एककुण्डलपर्यायः सोमः पद्मार्थलाञ्छनः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभीशुः किरणोभीषुर्भानुरुस्रश्च दीधितिः ।रश्मिर्मयूख उद्योतः केतुश्चोपधृतिर्वसुः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रकाण्डमस्त्री नरि तल्लजोघौमतल्लिका स्त्री च मचर्चिका च ।एते समासान्तगताः प्रशस्ता-वेकोऽपि चोद्यः सुदिनं वसु स्यात् ॥ ५७ ॥
उपजातिः
genderक्लीneut.
सूर्या विश्वे वसवस्तुषिता आभास्वरा हरा मरुतः ।स-महाराजिकसाध्या गणदेवाः साधिकारकथिताः ॥ ११ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderपुंmasc.
आशुशुक्षणि-हिरण्यरेतसौस्युर्जिगृध्न-वसु-जातवेदसः ।प्लुक्षि-घासि बहुलास्त[14b]नूनपाज्-जागृविश्छगलगस्तनूनपाः ॥ १२५ ॥
रथोद्धताmetre not read in every line
genderपुंmasc.
कर-किरण-मयूखाभीषु-रश्म्यंशु-गावःशुचि-वसु-घृणि-घृष्णि-प्रग्रहोस्रा गभस्तिः ।उपधृतिरपि रोकः स्यूम-पादौ च पृश्निः*****मरीचिर्दीधितिः स्त्री पदं च [21a] ॥ ४४ ॥
मालिनीmetre not read in every line
genderपुंmasc.
रौद्राभ्युदयिकौ श्वेतसर्पौ मित्राह्वमैत्रकौ ।पितृचारभटौ भानुवसू तौयाह्वविश्वकौ ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चाम्पेयं हाटकं भर्म भूरि चामीकरं वसु ।कल्याणं कनकं रुक्मं रिक्थं काञ्चन-कर्बुरे ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्वयोर्मणि[18a]श्चारुशिला रत्नं वसु तु न द्वयोः ।सम्यकस्त्वाकरे शुद्धो मण्यादिर्भेद्यलिङ्गकः ।हीरकः शिखरी पुंसि दधीच्यस्थि वरारकम् ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
द्रव्यं द्युम्नं वित्तं रमृक्थं मघं रिक्थम् ।स्तः स्वापतेय-वसुनी द्रविणं न स्त्री न राः क्लीबे ॥ २१ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
किं च गोत्रचरणार्थतद्धिताश्रियावपि च धातुरूपणे ।द्वंद्वकेऽश्ववडवाः समाहृतेरन्यतो द्रविणतोऽन्यतो वसुः ॥ ९ ॥
रथोद्धताmetre not read in every linenearly रथोद्धता
genderपुंmasc.
सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । लोहादिसञ्ज्ञा नपुंसके भवन्ति । इदं लोहमायसम् । मुखं लपनं तुण्डमाननमित्यादि । इदं पर्णं पलाशमित्यादि । वनं विपिनं काननमित्यादि । इदं धनं द्रविणं वस्वित्येवमादि । शीरार्थौ शब्दौ पुंसि भवतः । अयं शीरोऽलङ्कारः । अर्थो द्रव्यम् । अटवी तूक्ता स्त्रियामेव । इयमटवी वनम् ।राशिपलाण्डुकमण्डलुगडुतूलमुहूर्त्तपरशुशङ्कूनाम् ।दृतिसीधुकङ्कटानां पुंसि च गदितः प्रयोगो हि ॥ ३५ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
रक्तपुष्पेऽत्र लगुडश्चण्डातश्चण्डगुल्मकौ ।तमाले तु कालस्कन्धस्तापिच्छो रञ्जनो वसुः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ऋद्वौ सिद्धिर्युगं योग्यं रथाङ्गं मङ्गलं वसु ।ऋषिसृष्टा सुखं लक्ष्मीर्वृद्धेरप्याह्वया अमी ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मेदायां स्यान्मणिच्छिद्रा मधुरा शालपर्ण्यपि ।महाभेदायां तु वसुच्छिद्रा देवमणिर्वसुः ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुद्गे तु प्रथनो लोभ्यो बलाटो हरितो हरिः ।पीतेऽस्मिन् वसुखण्डीरप्रवेलजयशारदाः ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोमेधिकं मेधिकं स्याद्भुर्जरं घसृणं स्मृतम् ।मुक्तामणिः शौक्तिकेयं श्वेतद्वीपभवं वसुः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पीतेऽस्मिन्वसुखण्डीरप्रवालजयशारदाः ।वनमुद्गे तु कुट्टः स्यान्निगूढकुलिकाकुलाः ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वित्तं वस्तु वसु द्रव्यं स्वार्थं रा द्रविणं धनम् ।कस्वरं तत्पतिं प्राहुः कुवेरं चैकपिङ्गलम् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नलकूबरः स्मृतः [9] पुंसि धनदस्य सुतोऽत्र तु ।धनं वित्तं पृक्थमृक्णं स्वं द्रव्यं द्रविणं वसु ॥ ७४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभीशुः शुचिभाभानुवसूपधृतयो विभा ।प्रकाशो वर्च आलोकोद्योतावातपतेजसी ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुवर्णं काञ्चनं रुक्मं कल्याणं कनकं वसु ।हिरण्यं हाटकं वह्निबीजं चामीकरार्जुने ॥ ३२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वसुरत्ने मणिर्भेदा इन्द्रनीलादयो मताः ।वालवायजवैडूर्ये गारुत्मतहरिन्मणी ॥ ३३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ज्वलनो जागृविर्बर्हिः कृष्णवर्त्मानलौ शुचिः ।शुष्मदस्मौ तथा वीतिहोत्रानिलसखौ वसुः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विटपी पादपश्चाद्रिर्द्रद्रुमौ विष्टरः कुठः ।वसुर्जर्णहरी सालोऽनोकहोऽगोऽपि पुष्पदः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दवो द वो वसुर्दक्ष उदर्चिर्भास्करोऽपि च ।त्रिधामा च वदान्यश्च विष्करो वेसुरिस्तथा ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रव्ये वित्तं स्वापतेयं ऋक्षं(क्थं?) रिक्षं(क्थं?) हिरण्यकम् ।धनं वसु हिरण्यं च द्युम्नं रा विभवो धनम् (मघम्?) ॥ ५३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शूद्रप्रियस्तीक्ष्णकन्दः पलाण्डुर्मुखदूषकः ।वास्तूकं वसु वस्तुकं वास्तूकी श्वानचिह्लिका ॥ २०३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 7 स्तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मृतः परासुर्निर्ज्जिवः प्रमीतस्त्यक्तजीवनः ।आसुः प्राणो वसुर्जीव आयुर्जीवितजीवने ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र्नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जीविका वेतनं वृत्तिः द्रव्यं द्युम्नं धनं वसु ।कार्त्तस्वरम् शातकुम्भं हिरण्यं हेमहाटकम् ॥ २४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गृणिर्गभस्तिः किरणो दीधितिश्चरणो वसुः ।रश्मिर्मरीचिरुस्रोंऽशुः करो भानुः प्रकाशकः ॥ ३१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दैत्योऽसुरो दितिसुतः पूर्वदेवः सुराहितः ।आदित्या भास्करा विश्वेवसवस्तुषितानिलाः ॥ ३५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकवर्णे तु शकलं द्विवर्णे त्वटकं मतम् ।वसु त्रिवर्णे कथितं चतुर्वर्णे पणं स्मृतम् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शोचिर्दीप्तिर्महो वर्चो रोचिर्भा रुग्रुचिर्वसुः ।शिशिरः शीतलः शीतस्तुषारश्च हिमो जडः ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कार्तस्वरं जातरूपं कलधौतं च कर्बुरम् ।तपनीयं च कल्याणं रुक्मं जाम्बूनदं वसु ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रत्नं वसु मणिस्तस्य भेदा मरकतादयः ।वैडूर्यवज्रमाणिक्यनीलमौक्तिकविद्रुमाः ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्रव्यं स्वं द्रविणं वित्तं द्युम्नं रा विभवो धनम् ।अर्थो लक्ष्मीः स्वापतेयं रिक्थमृक्थ तथा वसु ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धनं वित्तं तथा द्रव्यं द्रविणं विभवो वसु ॥ २२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रोमकञ्च रुमाभवं वसूकं वसुकं वसु ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 भ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
हंसाह्वयं हिमांशुश्च वङ्गं चन्द्राह्वयं वसु ।कलधौतं तथा तारं भीरुकं कुमुदाह्वयम् ॥ १८०३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वर्णं शुक्रं सुवर्णञ्च वसु वेणुतटोभवम् ।कर्बूरं कर्बुरं रुक्मं कर्चूरं कर्वुरं पुनः ॥ १८०५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वसु रत्नं मणिश्चैव माणिक्यमपि मन्यते ॥ १८४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अग्निर्वह्निः स्वनिः शिखी शुक्रः शुष्मा शुचिर्वसुः ।आशयाशः शमीगर्भः शोचिष्केशस्तथाऽऽशिरः ॥ १९१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 शि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पादपः पुष्पदः पर्णी विटपी विष्टरस्तरुः ।शालः सालः पलाशी च पुलाकी फलदो वसु ॥ १९५४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लोभ्यश्चेति हि नामानि पुनरत्र विशेषतः ।पोतेऽस्मिन् शारदश्चैव खण्डीरश्च जयो वसुः ॥ २११३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आदित्यास्तुषिता विश्वसाध्या भास्वरमारुताः ।महाराजिकरुद्राश्च वसवो गणदेवताः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उटजोऽस्त्री पर्णशाला पर्णोटजमपि क्वचित् ।अथ देवकुलाकारयज्ञस्थाने वसूच्यते ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
एकाष्ठीला पाशुपतो वकपुष्पा वुको बकः ।शिवमल्ली वसुश्चैव वसुका चैव कुत्रचित् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वित्तं द्युम्नं हिरण्यस्वद्रव्यानि द्रविणं वसु ।रिक्थमृक्थं स्वापतेयमर्थो रैर्विभवो धनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
माणीमन्थं माणिबन्धं रौमके, वसुकं वसु ।वस्तकं स्याद्, विड-विटौ पाक्ये, टङ्कस्तु टङ्कणे ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिवमल्ल्यां बक-बुकौ वसूको वसुको वसुः ।वृक्षरुहायां तु वन्दा वन्दाका च जयन्त्यपि ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 रु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अर्कोऽर्कपर्णो वसुको वसुरा स्फोटयान्विता ।आस्फोताऽथ दधिफले कपिच्छः स्यात्कपिच्छवत् ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अनलो वसवोऽष्टैत एतन्मुख्या मरुद्गणाः ।स्युर्महाराजिका रुद्रास्तुषिता वसवोऽनिलाः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निक्षेप उपनिधिः स्यादर्थो राः सारमस्त्रियां द्रविणम् ।स्वं स्वापतेयमृक्थं रिक्थं वित्तं धनं वसु द्रव्यम् ॥ १३९ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
वसुपादकराभीशुरश्मिप्रग्रहभानवः ।दीधितिः स्त्री मरीचिः स्त्रीपुंसोस्तासु सहस्रके ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वौ तु वन्ध्ये तिले स्यातां पिञ्जपेजौ तिलात् परौ ।मुद्गो बलाङ्गः पीतेऽस्मिन् वसुखण्डीरशारदाः ॥ १४२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बहुलोऽग्निर्वसुर्ज्योतिर्जठराग्निस्तु हृच्छयः ।झलका तु महाज्वाला समुद्राग्निरबिन्धनः ॥ १७५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आदित्याः पितरो विश्वे साध्याश्च वसवोऽपि च ।भृगवोऽङ्गिरसश्चेति स्वर्लोकस्य परिच्छदाः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हिरण्यं द्रविणं द्युम्नं रिक्थं ऋक्थं धनं वसु ॥ २४० ॥
genderक्लीneut.
रुद्रा वसव आदित्या विश्वे साध्या मरुद्गणाः ।तुषिता भास्वराद्याश्च बहवो देवतागणाः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
किप्कुः स्यादवटो हस्तश्चतुर्विंशतिरंगुलाः ।बद्धेन मुष्टिना हस्तः स्याद्रत्निर्मुष्टिको वसुः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूर्तमण्डूरसिंहाणविष्ठाख्यानि त्वयोमले ।लोहं तु तैजसं सर्वं वसु रत्नं मणिर्न षण् ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अनोकहो नगो भूरुट् तरुः शाखी कुठः कुजः ।वसुः करालिकोऽगच्छो जर्णो रूक्षः पुलाक्यपि ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वसुभट्टः पाशुपत एकाष्ठीलोंऽबुको वसुः ।नन्द्यावर्ते तु तगरस्तारावटनभोंऽगणौ ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मुद्गस्तु प्रथनो लोभ्यो बलांगो हरितो हरिः ।पीतेऽस्मिन्वसुखण्डीरप्रवेलजयशारदाः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विटपोऽर्थः स्वापतेयं रिक्थं पृक्थं धनं वसु ।वित्तं च द्रविणं द्युम्नं हेमरूप्यात्मकं तु तत् ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अग्निधनरश्मिरत्नत्रिदशविशेषेषु भवति वसुशब्दः ।चेष्टात्मजन्मसत्ताभिप्रायेष्वभिहितो भावः ॥ ८५० ॥
आर्या
वसुरश्वेऽश्चमेधाख्ये उषः सन्ध्याप्रभातयोः ।हविः सर्पिषि होतव्ये वपुर्भव्याकृतौ तनौ ॥
अनुष्टुप्
स्कन्धे विभागेऽप्यथ मांसमस्त्रीस्यादामिषे स्त्री जटिलार्थकः स्यात् ।काकोलिकायामथ पुंसि वह्नि-कुबेरयोक्त्रह्र[88a]दरश्मिदेवे ॥ ८२ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 2, syllable 1 कु (wrong syllable)
doubtful
वसुर्द्वयोनस्तु धने सुवर्णेरत्ने च वृद्ध्यौषधकेऽन्यवत्तु ।स्वादौ च नासा त्विह नासिकायांद्वारोर्ध्वदारुण्यपि संप्रदिष्टा ॥ ८३ ॥
उपजातिः
पादपे पीतमुद्गे चारत्निसंज्ञप्रमाणके ।आदिक्षत्त्रियभेदे च देवभेदेष्वथ त्रिषु ॥ १२०४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
प्रशस्तेऽथाजयः प्राह स्वादौ च द्वे तु मानुषे ।स आह शण्डलङ्गं तु सलिले द्रविणे मणौ ॥ १२०५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वसिराख्ये च भैषज्ये क्षीरस्वामी वचोऽपठीत् ।वल्गु तु त्रिषु चारौ च मधुरे वाचि तु स्त्रियाम् ॥ १२०६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवसिर
वसु as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश ध्रुवध्रुवः शिवे स्याद्वसुयोगभेदयो- र्नित्ये च कीले च वटद्रुमे च । स्रुग्गीतिभेदावपि ? सालपर्णिका ध्रुबा स्मृता निश्चिततर्कयोर्ध्रुबम् ॥ Dharaṇikośa 22.3.2
- धरणिकोश सोमसोमः स्यादोषधौ चन्द्रे पितृदेवकुबेरयोः । वसुदेवप्रभेदे च सोमः कर्पूरमुच्यते ॥ Dharaṇikośa 24.3.1
- धरणिकोश प्रत्युषअभीषुः प्रग्रहे भासि प्रदोषः कालदोषयोः । प्रत्युषौ प्रभातवसू शैलूषौ बिल्वनर्तकौ ॥ Dharaṇikośa 30.1.3
- कोषकल्पतरु अनिलअथानिलः स्याद्वसुवातवाची खण्डे तु वल्के त्वचि रोहितादेः । क्लीबे प्रदिष्टं शकलं च राग- वस्तुन्यथ स्याद्गरलं स्त्रियां न ॥ ९६ ॥ Koṣakalpataru 6.28.96
- कोषकल्पतरु ध्रुवनवः स्तवे ना तरुणेऽन्यवत्स्याद्- ध्रुवः शिवे भान्तरयोगयोश्च । मुनौ वसौ स्याद्वटशङ्कुकीले स्त्री शालिपर्ण्यां स्रुचि गीतिभेदे ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.29.93
- कोषकल्पतरु प्रत्यूषस्यात्पिष्टपाकस्य च पात्रभेदे ऽथो रौहिषो * * मृगान्तरे ना । तृणान्तरेऽन्त्ये विधुरे वियोगे विश्ले ( to be followed by line 9470 ) षमार्या निगदन्ति पुंसि । प्रदोष उक्तो नरि कालभेदे दोषप्रकर्षे च तथैव दिष्टः । अभीषुरुक्तः किरणे च रज्ज्वां प्रत्यूष उक्तश्च वसावथास्त्री ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 6.30.53
- शब्दरत्नावली सोमकर्पूरवसुभिन्नीर कपि सोमलतासु च । हिमं शीते मलयजे क्लीबं स्याच्छीतलेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.29
- शब्दरत्नावली धरीदरी तु कन्दरे स्त्री तु मनागर्थे दराव्ययम् । दस्रः खरेऽश्विनीपुत्रे दारु पिचलकाष्ठयोः ॥ देवदारुणि च द्वारं निर्गमोपाययोरपि । धरी गिरौ कूर्मराजे वसुकार्यासतूलयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.15
- शब्दरत्नावली सावित्रशमीफले विपत्तौ च मारणेऽपि हठेऽस्त्रियाम् । सम्भारः सम्भृते स्तोमे सावित्रो वसुभर्गयोः ॥ सावित्री सत्यवत्पत्नीब्रह्माणीपार्वतीषु च । सामुद्रं देहचिह्ने तु समुद्रप्रभवे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.110