सवन
savanaक्ली · neut.In 14 kośas: 14 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
आचमनमुपस्पर्शनमाप्लवनं स्नानमिष्यते सवनम् ।निर्णिक्तं प्रक्षालितमाहुर्धौतं च तुल्यार्थम् ॥ ४०८ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
इष्टिः संस्था पुमान्मेधः सवनं षण् भिदस्य च ।राजसूयं वाजपेयं पुंसि क्लीबेऽथ तस्य च ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्री सुत्या सवनं क्लीबे स्यात्पुंस्यभिषवः पुनः ।आतिथ्याद्या इष्टयः स्युर्यज्ञान्तोऽवभृथः पुमान् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुधानिधि-कलानिधी [22a] सवन ओषधीशो विधुःवलक्षगु-निशामणी तपस-रोहिणीवल्लभौ ।हिमद्युति-तमोनुदौ कुमुदिनीपतिः पारदोहरिः कुमुदबान्धवो दशहयश्च जैवातृकः ॥ ५८ ॥
पृथ्वीmetre not read in every line
genderपुंmasc.
दीक्षान्तोऽवभृथो यज्ञे सुत्वा त्वभिषुतस्त्रिषु ।स्वाध्यायः स्या[99b]ज्जपः सुत्याभिषवः सवनं च तत् ।समाजस्तु सभा-संसद्धटा-समिति-पर्षदः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
आप्लवः सवनस्नाने कस्तूरीचन्दनादिभिः ।कर्पूरागरुकक्कोलैः स्मर्यते यक्षकर्दमः ॥ २९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सोमाभिलाषमानुष्यानुष्ठानदिवसे स्मृता ।सुत्याभिषव आनायः सवनं च निषेवणम् ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आप्लाव आप्लवः स्नानं सवनं चापि मन्यते ॥ १०३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
यज्ञो यागः सप्ततन्तुरिष्टिरिष्टं मखः क्रतुः ।वितानमध्वरो मन्युराहवः सवनं सवः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वाध्यायो जप इत्युक्तः वेदाध्ययनकर्मणि ।यज्ञस्नाने त्वषिसवः सुत्या सवनमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ब्रह्माग्रजन्मा यज्ञस्तु सप्ततन्तुः सवः क्रतुः ।हवोऽध्वरो मखो यागो वितानं सवनं समे ॥ ११७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथाग्न्याधानमाधेयमाधानं चाग्निसंग्रहः ।होमस्तु सवनं होत्रं हवनं हुतिराहुतिः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सवनं त्वध्वरे स्नाने सोमनिर्दलनेऽपि च ।जघनश्च स्त्रियाः पूर्वश्रोणीभागे कटौ तथा ॥
अनुष्टुप्
स्यात्सवनं स्थितिवाचकमिष्टौसोमलताभिषवे नरि चन्द्रे ।निद्रा शय्या सुरते शयनंशमनस्तु यमेऽन्त्ये वधशान्त्योः ॥ ९ ॥
दोधकम्metre not read in every line
सवनन्तु मखे स्नाने सोमनिर्दलनेऽपि च ।स्तननं शब्दमात्रे स्याद्घनशब्दे च कुन्दुने(?) ॥
अनुष्टुप्
सवन as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप अभिषवकुले त्वभिजनो जन्मभूमौ चाभिषवः पुनः । सवने मद्यसन्धाने (स्नाने चाथाभियो)गवाक् ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.6
- नानार्थार्णवसंक्षेप पुंसवनअथ पुंसवनं गर्भस्त्रियाः संस्कारकर्मणि । क्षीरे पुंसश्च सवने विद्यात् पुष्परजः पुनः ॥ ३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.37
- शब्दरत्नावली स्थापनस्वामी पुमान् कार्त्तिकेये प्रभौ विष्णौ हरे हरौ । स्थापन्योषधिभेदे स्त्री क्लीबं सवनरोपणे ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.95
- शब्दरत्नाकर अभिषवसवने मद्यसंधाने स्नाने चाभिषवस्त्रये । अभिग्रहोऽभियोगे स्यादभितोग्रहणेऽपि च ॥ २१९८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2198
- वैजयन्ती अभिषवस्नाने मद्यस्य सन्धानेऽभिषवः सवनेऽपि च । अभिग्रहोऽभियोगे च समन्ताद्ग्रहणेपि च ॥ ११ ॥ Vaijayantī 8.1.11