गव्य
gavyaक्ली · neut.In 15 kośas: 15 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
गवां सर्वं गव्यं व्रजे गोकुलं गोधनं धनम् ॥ १२७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
दुग्धे योग्यं बालसात्म्यं जीवनीयं रसोत्तमम् ।सरं गव्यं मधुज्येष्ठं धारोष्णं तु पयोऽमृतम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गव्यं त्रिषु गवां सर्वं गोविड्गोमयस्त्रियाम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
गृष्टिः सकृत्प्रसूता स्यात्पलिक्नी बालगर्भिणी ।गव्यं गोसम्भवं सर्वं करीषं गोमयं स्मृतम् ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ऐणेयं रौरवं गव्यमजिनानि तथा पुनः ।पालाशो वाथवा वैल्वो नैयग्रोधस्ततोऽपरः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुष्के तत्र करीषोऽस्त्री त्रिषु गव्यं गवामिदम् ।शिवः पुष्यलकः कीलोऽस्त्रियां संदानबन्धने ॥ ४६६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
गव्यं त्रिषु गवां सर्वं पयस्यं तु पयोभवम् ।अस्त्री क्षीरपयः सूमं सोमजोधस्यनामकम् ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
गव्यं श्रेष्ठं मधु क्षीरं योग्यं सोमरसोद्भवम् ।तदेव मधु यत्सद्योद्धृतं गोदोहजं घृतम् ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यवागु(गू?)रुष्णिका श्राणा विलेपी लेपिनी तथा ।स्यात्तु गोसम्बन्धिमात्रे गव्यं स्याद्गोमये [च?] विट् ॥ ४७५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ऊधस्यममृतं गव्यं स्तन्यं योग्यं रसोत्तमम् ।बालसात्म्यं मधुज्येष्ठं जीवनीयं सरं रसम् ॥ ६०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गव्यं स्याद्वै गवां सर्वं दुग्धं दधि घृतादिकम् ।व्रजो भवति गोस्थानं गोकुलं गोधनं धनम् ॥ २२९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिषु गव्यं गवां सर्वं स्त्री गोविड्गोमयोऽस्त्रियाम् ।शुष्के तस्मिन् करीषोऽस्त्री क्षीरदुग्धपयांसि च ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मर्जिता, मुद्गादिरसे यूर्यूषस्त्रिषु जुषयुक् ।दुग्धे गव्यं गोरसश्च रसोत्तमरसे समे ॥ ४८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्गा (syllables merged)
genderक्लीneut.
निपानं स्त्री गवी तुम्बा निलिम्पा रोहिणी च सा ।गव्यं श्रेष्ठं पुंसवनं स्याद्दोहापनयः पुमान् ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पयो दुग्धं च पीथं च स्तन्यं पुंसवनं सरम् ।गव्यं ज्येष्ठं मधु क्षीरं योग्यं सोमरसोद्भवम् ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गव्यं ज्या गोहितं गव्यं गव्या गोनिकुरुम्बकम् ।रागद्रव्यं च गव्याख्यं गव्यं क्षीरादिकं गवाम् ॥
अनुष्टुप्
न पुंसि चव्या चविको [37b]ग्रगन्धा-बाष्पीषु गव्यं त्रिषु गोहितं यत् ।क्षीरादिकेऽन्यत्र गवां नपुंसिज्यायां तथा रागकपेयभेदे ॥ ३४ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 न (wrong syllable)
स्त्रीगोसमूहे द्रविणे तु द्रव्यंभ्वादौ विनेयेऽपि च पित्तले च ।तथौषधे स्यादपि जातुषे चतरोर्विकारे चरमे सदैव ॥ ३५ ॥
उपेन्द्रवज्राmetre not read in every line
meaningsगोसमूह
doubtful
सर्वगोसम्भवे च त्रिर्ग्रहस्तु स्यान्नवस्वपि ।सूर्यादिषु विशेषाच्च राहौ निर्बन्धने तथा ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसर्वगोसम्भव
doubtful
पुंसि क्लीबन्तु कायं स्यान्मनुष्यतीर्थभिद्यपि ।क्रिया कर्मणि पूजायामारम्भे सम्प्रधारणे ॥उपाये निष्कृतौ शौचे चेष्टायामपि च स्त्रियाम् ।कुड्यं विलेपने भित्तौ क्लीबं कौतुहलेऽपि च ॥कुल्यं सूर्पे कीकशे स्यादामिषे द्रोणभिद्यपि ।कुल्या जीवन्तिकौषध्यां प्रणाल्यां सरिति स्त्रियाम् ॥अमात्ये पुंसि च कुलीद्भवे कुलहिते त्रिषु ।कृत्या कर्मणि देवे स्त्री विद्विष्टकार्ययोस्त्रिषु ॥गयो ना पशुराजर्षिभेदे तीर्थे पुनः स्त्रियाम् ।गव्या गोसंहतौ क्लीबं रागद्रव्ये धनुर्गुणे ॥गोदुग्धादिगोहितयोस्त्रिषु गव्यं निगद्यते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्य (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्ट (wrong syllable)
गव्य as a meaning in nānārtha verses
- त्रिकाण्डशेष गोत्रगोत्रं नाम्नि कुले पुंसि शैले भूगव्ययोः स्त्रियाम् । स्वरे रणे च गान्धारो गृध्रः स्याल्लोभिपक्षिणोः ॥ ३४८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.348