गोरस
gorasaपुं · masc.In 13 kośas: 20 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
गुड इक्षुरसक्वाथः शर्करा तु सितोपला ॥ ४०२ ॥सिता च मधुधूलिस्तु खण्डस्तद्विकृतिः पुनः ।मत्स्यण्डी फाणितं चापि रसालायां तु भार्जिता ॥ ४०३ ॥शिखरिण्यथ यूर्यूषो रसो दुग्धं तु सोमजम् ।गोरसः क्षीरमूधस्यं स्तन्यं पुंसवनं पयः ॥ ४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पायसं परमान्नं च क्षैरेयी क्षीरजं दधि ।गोरसश्च तदघनं द्रप्सं पत्त्रलमित्यपि ॥ ४०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
मार्जिता सा रसाला स्याच्छिखरिण्यथ गोरसः ।सरसं निर्जलं घोलं मथितं रसवर्जितम् ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्तन्यं पुंसवनं दुग्धं गोरसोऽभिनवं तु तत् ।पेयुषोऽस्त्री स सप्ताहान्मोरणो मोलिकश्च सः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शार्क्वको दुग्धतालीयं दुग्धफेनश्च सम्मतः ।शृतं पक्वे घृतक्षीरे शीनं तु स्त्यानमित्यपि ॥उष्णीकृतं विलीनं स्याद्धृतं स्त्यानादयोऽन्यवत् ।गोरसो दधिदुग्धोत्थं द्रप्सं स्यात्प[134b]त्तलं दधि ॥अजातं दधि मन्दं स्यान्मस्त्वन्त्ये दधिमण्डकः ।दध्युत्तरो दधिसरो दध्यग्र्यः कट्वरोऽपि सः ॥दधिस्नेहो घृतं त्वस्त्री हविः सर्पिर्हविष्यवत् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
दधिसारः शरोत्थं चाथार्घाम्बूदश्विदन्तिमे ।निर्जलं मथितं घोलो गोरसोऽरिष्टमित्यपि ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बोलं तराग्रं मोरट्टं गोरसं तक्रमित्यपि ।शूद्रो जघन्यजोऽप्यन्त्यवर्णः संकरसंभवः ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ऊधस्यं गोरसः स्तन्यं पेयूषं तन्नवं मतम् ।पयस्यं घृतदध्यादि विकारौ पयसो यथा ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हविष्यं हविराघारमाज्यं क्षीरोद्भवं दधि ।गोरसोऽथाघने तत्र क्लीवे द्वे द्रप्सपत्रले ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसायनं गोरसश्चोदश्वित्तक्रे समोदकम् ।श्वेतं पादजलं चैवार्धनीरं तद्भिदा यथा ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोकुलं तु व्रजो घोषो गोष्ठं गोपास्तु बल्लवाः ।दुग्धं पयोऽमृतं क्षीरं गोरसः क्षीरजं दधि ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दुग्धं च गोरसः क्षीरं पुसवनं च सोमजम् ॥ ६०३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
क्षीरजं गोरसश्चैव मङ्गल्यं श्रीघनं दधि ॥ ६०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
घोलं दण्डाहतारिष्टकालशेषानि गोरसम् ।तक्रं पादाम्बुनिर्दिष्टमुदश्विदर्धनीरकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्वि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मर्जिता, मुद्गादिरसे यूर्यूषस्त्रिषु जुषयुक् ।दुग्धे गव्यं गोरसश्च रसोत्तमरसे समे ॥ ४८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्गा (syllables merged)
genderपुंmasc.
द्रप्स-द्रप्स्ये दध्न्यघने, हविष्य-हविषी घृते ।रसायन-गोरसौ द्वौ घोले, तक्रे त्वरिष्टयुक् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दधि विप्रप्रियं हृद्यं क्षीरजं श्रीघनं गुरु ।स्थूलं श्वेतं च मंगल्यं कट्वारः शण्डगोरसौ ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मोरटं गोरसश्चाथ घोलः पादांबुसंयुते ।तक्रं कट्वरमर्शोघ्नं श्वेतच्छाणञ्च सारणम् ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोरस as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप शिवशार्ङ्गी तु पुंसि गोविन्दे तथा शार्ङ्गवति त्रिषु । शिवः शम्भौ पद्मरागे गोरसे शीथुकीलयोः ॥ १३५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1358
- नानार्थार्णवसंक्षेप अमृतअमृतं व्योम्नि देवान्ने यज्ञशेषे रसायने । अयाचिते जले जग्धौ मोक्षेऽन्ने हेम्नि गोरस ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1
- नानार्थार्णवसंक्षेप मोरकइक्षुमूले प्रसूत्यादिसप्ताहादूर्ध्वजे गवाम् । क्षीरे मोरकसंज्ञेऽन्ये पुनर्गो(चर?रस) ऊचिरे ॥ १४५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1454
- नानार्थार्णवसंक्षेप कालशेयपूर्वत्रेवात्र लिङ्गादि कालशेयं तु गोरसे । क्ली भेद्यवत् तु कलशिभवेऽथो काकतुण्ड्यसौ ॥ १६४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.164
- परमानन्दीयनाममाला अमृतरसायने यज्ञशेषे तोये हृद्ये च गोरसे । माक्षीकवर्णयोरन्ने सुधाकैवल्ययोरथ ॥ २८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.28
- शिवकोष अरिष्टअरिष्टो लसुने निम्बे रिष्टेऽरिष्टं तु गोरसे ॥ १२३ ॥ Śivakoṣa 8.2.123
- वैजयन्ती अमृतअमृतं व्योम्नि देवान्ने यज्ञशेषे रसायने । अयाचिते जले जग्धौ मोक्षेऽन्ने हेम्नि गोरसे ॥ ७ ॥ Vaijayantī 7.5.7
- वैजयन्ती अरिष्टअरिष्टो वायसे निंबे गोरसे निरुपद्रवे । क्ली तु वर्ण्ये मृत्युचिह्ने मद्ये ताम्रे शुभेऽशुभे ॥ ९ ॥ Vaijayantī 7.5.9
- वैजयन्ती मोरटदूर्वायां स्त्रीक्षुमूले क्ली गोरसेऽपि च मोरटम् । त्रिलिङ्गं मण्डलं बृन्दे ग्रामौघप्रतिबिंबयोः ॥ ६५ ॥ Vaijayantī 7.5.65