अन्तःकरण
antaḥkaraṇaक्ली · neut.In 10 kośas: 8 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
आयुर्जीवितकालोऽन्तःकरणं मानसं मनः ।हृच्चेतो हृदयं चित्तं स्वान्तं गूढपथोच्चले ॥ १३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चित्तेऽन्तः[3b]करणं मनोऽपि हृदयं हृच्चेतसी मानसम्स्वान्तं गूढपथोच्चलेऽलिगु तथाऽतश्चान्तरस्थोऽव्यये ।संकल्पो नरि मानमानसकृती चित्तस्थिरत्वं समा-धानं स्यादवधानवन्नरि मनस्कारो हृतं भोगवत् ॥ ३० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderक्लीneut.doubtful
स्वान्तमास्वनितं चित्तं चेतोऽन्तःकरणं मनः ।हृदयं विशिखाऽकूतं मारस्तत्रोद्भवो मतः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हृदन्तःकरणं चेतश्चित्तं स्वान्तं तथोच्चलम् ।संकल्पः स्यान्मनःकर्म सुखं निर्वृतिशर्मणी ॥ २५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वान्तं चित्तं मनश्चेतो मानसं हृदयं च तत् ।अन्तःकरणमप्यस्य संकल्पश्च मनोरथः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मनोऽन्तःकरणं स्वान्तं हृच्चेतो हृदयं तथा ।उच्चलं मानसं चित्तं गूढपथमतिन्द्रियम् ॥ २४८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 ढ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अथात्मा कर्मभुग्देही जीवः पुरुषपुद्गलौ ।अन्तर्यामीश्वरश्चान्तःकरणं तु मनो निगु ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वान्तं गूढपदं हृच्च संकल्पो मानसी क्रिया ।मनो बुद्धिरहंकार इत्यंतःकरणं त्रिधा ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
अन्तःकरण as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप रण्डन्यग्रोधीसंज्ञकस्तम्बे स्त्री ना तु पुरुषेऽथ नप् । स्वसम्बन्धार्थशून्येऽन्तःकरणे ना तु रङ्गवाक् ॥ १०८८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1088
- नानार्थार्णवसंक्षेप सत्त्वसत्त्वं स्वभावे सत्तायां द्रव्येऽन्तःकरणे बले । पराक्रमे साङ्ख्यगुणे व्यवसायात्मभावयोः ॥ १४४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1440
- शब्दरत्नाकर प्राणप्राणस्तु जीविते जीवे जीवात्मपरमात्मनोः । अन्तर्याम्यन्तःकरणवायुभेदबलेषु च ॥ १९५३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1953
- शब्दरत्नाकर सत्त्वद्रव्ये बलेऽन्तःकरणे व्यवसायात्मभावयोः । स्वभावे निर्मलज्ञाने सत्त्वमस्त्री तु जन्तुषु ॥ २०२१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2021
- वैजयन्ती सत्त्वआत्मभावे पिशाचादौ द्रव्ये सत्तास्वभावयोः । प्राणे बलेऽन्तः करणे स्वामी पत्यौ षडानने ॥ ९४ ॥ Vaijayantī 6.5.94