अभिनय
abhinayaपुं · masc.In 14 kośas: 12 synonym verses, 8 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
तालः कालक्रियामानं लयः साम्यमुदाहृतम् ।अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपः सूच्योऽर्थोऽभिनयः स्मृतः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यञ्जकोsभिनयश्च स्यात् सूच्यो… भिनयश्च सः ।भूषणाद्यैर्गिराङ्गेन सत्वेनाभिनयाः कृताः ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: s
genderपुंmasc.
गजजाति-याम-सेनाङ्ग-दण्डहस्ता महाजने वणिजः ।दशरथपुत्रोपाय-ध्यान-कथा-ऽभिनय-रीति-गोचरणाः ॥ १० ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
पुंसि प्राङ्नाट्यकं क्लीबे क्रियासूचकमस्त्रियाम् ।अङ्गहारोऽङ्गहारिश्च व्यञ्जकाभिनयौ समौ ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यञ्जकः स्यादभिनयो वाङ्निर्वृत्तः स वाचिकः ।आङ्गिकस्त्वङ्गनिर्वृत्तः सत्त्वोत्थः सात्त्विको भवेत् ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नर्तनं नाटकं नृत्यं लास्यं नाट्यं च ताण्डवम् ।अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपो व्यञ्जकोऽभिनयो लयः ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपो व्यञ्जकोऽभिनयो भवेत् ।चतुर्विधानि नामानि प्रथितानि च यथाक्रमाम् ॥ ४०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 प्रथि (syllable split)
genderपुंmasc.
व्यञ्जकोऽभिनयश्चैव हस्तादिकार्यसूचके ।आङ्किकस्त्वङ्गनिर्वृत्ते सात्त्विकः सत्त्वनिर्वृते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सत्त्ववागङ्गभावानां व्यञ्जकोऽभिनयः पुमान् ।अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपो मुखं(ख)संध्यादि पञ्चकम् ॥ ९४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करणान्यंगचेष्टाः स्युर्हरणं करणं समे ।व्यंजकोऽभिनयो यस्तु सूच्योऽर्थोऽभिनयस्स च ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिनय as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश सूचीसूची सीवनवस्तु स्यात्सूची त्वभिनये व्यये । सूची च करणे प्रोक्ता रतताण्डवशीलिनाम् ॥ Dharaṇikośa 5.3.2
- धरणिकोश सूचनासूचनाभिनये प्रोक्ता दर्शने व्यधनेऽपि च । कुहना दम्भचर्यायां कुहनावीर्ष्यदाम्भिकौ ॥ Dharaṇikośa 19.2.16
- कोषकल्पतरु उपाकरोतिअलंकृतावुपाङस्तु संस्कारेऽमर्षयत्नयोः । यज्ञप्राणि व*त्यागेऽभिनये स समुद्भवे ॥ ५६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.56
- कोषकल्पतरु सूचीमधौ( ? )शुद्धे परवत् स्त्री तु रुचिः स्यादभिष्वङ्गे । शोभामयूखवाञ्छा- स्ववकाशे तु द्वयोर्वीचिः । स्वल्पतरङ्गे च सुखे- ऽथाभिनये सीवनद्रव्ये । नारीन्द्रिये च सूची शचीन्द्रपत्नी शतावर्याम् । काञ्ची देशविशेषे गुञ्जायां मेखलायां च । षड्ग्रन्थासारिकयो- र्वचा स्त्रियां स्याच्छुके पुंसि ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.5.7
- कोषकल्पतरु सूचनाअर्शोघ्नोऽथ करञ्जशस्त्रकभिदोः स्याद्वृश्चिकाल्यां शत- घ्नी चावृद्धबधूपुरप्रसृमरप्रेष्या त्वसिक्नी ध्वनो(?) । दृष्टौ च व्यस(ध)ने वधेऽप्यभिनये संसूचने सूचना ध्याने लेपन(?)वेदना मतिगता दुःखे तथा भावना ॥ ९९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.99
- नानार्थार्णवसंक्षेप आहार्यआहार्यमाहर्तव्ये चामिनये भूषणादिभिः । कृते स्यादाहतं तु स्यात् ताडिते गुणिते हते ॥ ७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.7
- शब्दरत्नावली सूचनासीमा तु कोषमर्यादास्थितिक्षेत्रेषु च स्त्रियाम् । सूचनाभिनये दृष्टौ गन्धने व्यधनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.97
- वैजयन्ती सूचनाव्यथने सूचना सूचा दर्शनेऽभिनयेऽपि च । पार्वत्यामपि मातंगी रौद्र्युग्रा कौशिकीति च ॥ १४ ॥ Vaijayantī 8.2.14