आच्छादन
ācchādanaक्ली · neut.In 13 kośas: 10 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
किङ्कणी कङ्कणी तुल्ये आच्छादाच्छादने समे ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अन्तर्धा व्यवधा पुंसि त्वन्तर्धिरपवारणम् ॥ १२ ॥अपिधानतिरोधानपिधानाच्छादनानि च ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वस्त्रमाच्छादनं वासश्चैलं वसनमंशुकम् ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चेलं चीरं वासः कर्पटमाच्छादनं निवसनं च ।अम्बरमंशुकमुक्तं वस्त्रं सिचयः पटः पोटः ॥ ५४८ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
पटः सिचय आच्छादचीवराः पुंसि न स्त्रियाम् ।चेलमाच्छादनं वासो वसनं चापि न स्त्रियाम् ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शैथिल्यतन्तुसंयोगवस्त्रे नक्तककर्पटौ ।आच्छादनं तु वस्त्रे स्यान्निचोलः शयनांशुके ॥ १७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अम्बरमंशुकं वस्त्रं वासश्च वसनं पटः ।आच्छादनं च सिक् सत्रं चीरं चेलं च कर्पटम् ॥ १०८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पटः पट्याच्छादनं च छादः सिक्-सिचयौ तथा ।वस्त्राञ्चले वर्ति-वस्ती दुकूलमतसीपटे ॥ २१९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वस्त्रं निवसनमंशुकमम्बरमाच्छादनं वासः ।वसनं चेलं सिचयः पुंसि सुचेलो द्वयोस्तु पटशाटौ ॥ ८७४ ॥
उद्गीतिः
genderक्लीneut.
सिक् स्त्री पटोऽस्त्री सिचयो वासो वसनमंशुकम् ।आच्छादनं निवसनं वसितं वस्त्रमंबरम् ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अपादाच्छादने वृञ् स्यादपाङस्त्वनधीनके ।निरः सुखे च सौस्थ्ये चास्तं गतावाङ्परो वृतौ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअपवृ
अथर्वनो द्वयोर्वेदे भूमिदेवे च पुंस्यपि ।अभिजनं कुले ख्यातौ जन्मभूमौ कुलध्वजे ॥आयोधनं क्लीबलिङ्गं भवेद्युद्धे वधेऽपि च ।भवेदाकलनं काङ्क्षा परिसंख्यानबन्धने ॥आतञ्चनं प्रतीवायाप्यायनजीवनेष्वपि ।आराधनं तोषणे स्यात्संप्राप्तो पचनेऽपि च ॥आच्छादनं पिधाने स्याद्वस्त्रेऽपि वृतिमात्रके ।आक्रन्दनं शोचने च तिरस्कारणे(?)पि च ॥आवेशनं शिल्पिगृहे भूतावेशप्रवेशयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ज (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शो (syllables merged)
आच्छादन as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् संपिधानआच्छादने संपिधानमपवारणमित्युभे । Amarakośa 3.3.236
- नामलिङ्गानुशासनम् कशिपुबाष्पमूष्माश्रु कशिपु त्वन्नमाच्छादनं द्वयम् ॥ १३० ॥ Amarakośa 3.3.130
- नामलिङ्गानुशासनम् सत्रसत्रमाच्छादने यज्ञे सदादाने वनेऽपि च ॥ १८१ ॥ Amarakośa 3.3.181
- धरणिकोश कशिपुकशिपू सद्भिरेकोक्त्या भोजनाच्छादने तु तत् । एकैकशोऽपि कशिपुर्भोजनाच्छादने प्रति ॥ Dharaṇikośa 20.3.4
- कोषकल्पतरु ऊर्णौति[205b] ऊर्णौत्यूर्णोत्यूर्णुते च स्तृणोति स्तृणुतेऽपि च । बर्हते बल्हते वस्ते स्तृणीते च स्तृणाति च ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.38
- कोषकल्पतरु चिलतिआच्छादने चिलति च निवासयति कोतति । प्रपञ्चे वेः स्तृणोति स्यात्प्राद्विकारे परेः स्तुतौ ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 3.5.39
- कोषकल्पतरु वसनपिण्डीतके च श्वसिते तु षण्ढे- ऽथाच्छादने स्याद्वसनं च वस्त्रे । स्वादे ध्वनौ स्याद्रसनं स्त्रियां तु रास्नाभिधानेऽथ न पुंसि काञ्च्याम् ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 6.21.13
- कोषकल्पतरु संव्याननौसेकपात्रेऽप्यवनेऽभिषेके स्यात्सेचनं सेवनमन्यलिङ्गम् । उपासने सीवनके पिधाने संव्यानमाच्छादनवाससोश्च ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.21.21
- नानार्थार्णवसंक्षेप सत्रजयादित्योऽवददथो सत्रमाच्छादने वने । द्वादशाहादियज्ञेषु सदादानेऽथ सक्थिवाक् ॥ ६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.69
- शब्दरत्नावली सत्रस्वरुर्व्रजे यूपखण्डे सायकेऽप्यध्वरे पुमान् । सद्रं (?) वनसदादानयज्ञाच्छादनकैतवे । सरः पुंसि गतौ तुङ्गे दद्यग्रे च निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.47
- वैजयन्ती सत्रयज्ञभेदे सदादाने सत्रमाच्छादने वने । सर्पिर्घृते च तोये च सान्त्वे दाक्षिण्यसान्त्वने ॥ ३५ ॥ Vaijayantī 6.3.35