कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

चेल

celaक्ली · neut.

In 16 kośas: 20 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.421 · p. 28
नूपुरं तु तुलाकोटिः पादतः कटकाङ्गदे ॥ ६६५ ॥मञ्जीरं हंसकं शिञ्जिन्यंशुकं वस्त्रमम्बरम् ।सिचयो वसनं चीराच्छादौ सिक्चेलवाससी ॥ ६६६ ॥पटः प्रौतोऽञ्चलोऽस्यान्तो वर्तिर्वस्तिश्च तद्दशाः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.97 · p. 54
गुणोपसर्जनोपाग्र्याण्यप्रधानेऽधमं पुनः ॥ १४४१ ॥निकृष्टमणकं गर्ह्यमवद्यं काण्डकुत्सिते ।अपकृष्टं प्रतिकृष्टं याप्यं रेफोऽवमं ब्रुवम् ॥ १४४२ ॥खेटं पापमपशदं कुपूयं चेलमर्व च ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प (wrong syllable)
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.337 · p. 40
अर्वाणमणकमपसदमवममवद्यं निकृष्टमपकृष्टम् ।अधमं चेलं काण्डं खेटं पापं च रेफसं प्राहुः ॥ ३३७ ॥
गीतिः
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.548 · p. 62
चेलं चीरं वासः कर्पटमाच्छादनं निवसनं च ।अम्बरमंशुकमुक्तं वस्त्रं सिचयः पटः पोटः ॥ ५४८ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.271 · p. 50
पटः सिचय आच्छादचीवराः पुंसि न स्त्रियाम् ।चेलमाच्छादनं वासो वसनं चापि न स्त्रियाम् ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.86 · p. 226
आच्छादनं च वसनं चेलं सिक् नेत्रमस्त्रियाम् ।प्रोत-प्राच्छाद-सिचया वस्त्रं शाटकमम्बरम् ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.70 · p. 19
द्वयहीनं त्वप्रधानमुपसर्जनमित्यपि ।निकृष्ट-प्रतिकृष्टापकृष्ट-याप्यावमाधमाः ॥रेप-रेफ-कुपूयार्व-कपूयावद्य-गर्हिताः ।गर्ह्य-कुत्सित-खेटापसद-चेल-ब्रुवाणकाः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नपुंसकाधिकारः Koṣakalpataru 4.3.11 · p. 108
आलु शलालु शयालुशयौ स्या-त्कम्बलमम्भसि वाससि चेलम् ।पिप्पलमम्बुनि चाम्बरभेदेब्रह्मतरौ गगनेऽपि च तूलम् ॥ ११ ॥
दोधकम्
genderक्लीneut.
एते तृष्णादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं तृष्णा पिपासा । कृपा दया । पताका चिह्नम् । रथ्या मार्गः । कृषिर्वैश्यवृत्तिः । काकिणी पणचतुर्भागः । प्रतिशीरा तिरस्कारिणी । धारा प्रपतनं ऊर्णामयी पर्वतस्य रेखा च ।नेमिश्चक्रपिण्डिका ।चतुःपथयुगलछलचेलखोलधिष्ण्यार्गलशफानाम् ।विद्धि नपुंसकभावं पण्यस्य च पिच्छपलयोश्च ॥ ६८ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 117 · p. 59
चेलं निवसनं वासक्षीरमम्बरमंशुकम् ।वस्त्राद्यन्तः दिगाद्यादिसंज्ञितो वृषभेश्वरः ।कुङ्कुमं रुधिरं रक्तं कस्तूरी मृगनाभिजम् ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.331 · p. 93
अवद्यमपकृष्टं च निकृष्टं ब्रुवरेफसी ।याप्यं काण्डावमे चेलं कुपूयं खेटमेव च ॥ ३३१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.313 · p. 140
चीराम्बरे वस्त्रचेले वासः सिक् सिचयोंऽशुकम् ।पटाच्छादावथ प्रान्ते वस्तिवर्ती दशाः समाः ॥ ३१३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.106 · p. 8
केशाटनी मौलिसिंहिकेशसम्मार्ज्जनी फणी ।अम्बरं वसनं वासो वस्त्रं चेलं गुणी पटः ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.55 · p. 25
अंशुकं वसनं वस्त्रं वासश्चीवरमम्बरम् ।पटश्च सिचयश्चेलं वस्त्रस्यान्तोऽञ्चलः स्मृतः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1083 · p. 167
अम्बरमंशुकं वस्त्रं वासश्च वसनं पटः ।आच्छादनं च सिक् सत्रं चीरं चेलं च कर्पटम् ॥ १०८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2621 · p. 422
रेफो रेपोऽवमं पापं याप्यं याव्यं तथाऽर्व वै ।कपूयश्च कुपूयं च खेटं चेलं निगद्यते ॥ २६२१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.366 · p. 106
च्छादनाच्छादनं प्रोतं चेलं बासमपि क्वचित् ॥
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.874 · p. 110
वस्त्रं निवसनमंशुकमम्बरमाच्छादनं वासः ।वसनं चेलं सिचयः पुंसि सुचेलो द्वयोस्तु पटशाटौ ॥ ८७४ ॥
उद्गीतिः
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.117 · p. 168
चेलं च तच्चतुर्धा स्यात्त्वक्फलक्रिमिरोमजम् ।वाल्कं क्षौमादिके वस्त्रे फाले कार्पासवादरौ ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.75 · p. 207
गर्ह्येऽपकृष्टचेलार्वरेफयाप्याधमावमाः ।प्रतिकृष्टावद्यखेटनिकृष्टाणककुत्सिताः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.381
और्वानलेऽपि पातालं चेलं वस्त्रेऽधमे त्रिषु ।
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लपादः Dharaṇikośa 27.1.2 · p. 188
शीलं स्वभावं सद्वृत्तं चालः स्यात्कम्पनं छदिः ।चलः कम्पश्चला लक्ष्मीश्चेलं गर्हितव[89]स्त्रयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.65 · p. 340
चेलं तु वस्त्रे त्रिषु गर्हिते स्या-द्भेलः प्लवे स्याच्च मुनिप्रभेदे ।त्रस्ते परस्मिन्नपि बुद्धिहीनेको[66b]लोऽङ्कपालावपि भेलके ना ॥ ६५ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.435 · p. 80
पुल्कसादपरे क्ली तु चेलं वस्त्रेऽधमे त्रिषु ।चैत्रः पुंसि वसन्तस्य प्रथमे मास्यथ स्त्रियाम् ॥ ४३५ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.5.31 · p. 232
चेलं वासोऽक्षमं काम्यं गर्हितं बर्हिचन्द्रकः ।चुम्रो नाशे विषण्णे च चोक्षो गीतमनोज्ञयोः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्