अंशुक
aṃśukaक्ली · neut.In 19 kośas: 16 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
नूपुरं तु तुलाकोटिः पादतः कटकाङ्गदे ॥ ६६५ ॥मञ्जीरं हंसकं शिञ्जिन्यंशुकं वस्त्रमम्बरम् ।सिचयो वसनं चीराच्छादौ सिक्चेलवाससी ॥ ६६६ ॥पटः प्रौतोऽञ्चलोऽस्यान्तो वर्तिर्वस्तिश्च तद्दशाः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वस्त्रमाच्छादनं वासश्चैलं वसनमंशुकम् ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चेलं चीरं वासः कर्पटमाच्छादनं निवसनं च ।अम्बरमंशुकमुक्तं वस्त्रं सिचयः पटः पोटः ॥ ५४८ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
तद्ग्रन्थिस्तु स्त्रियां नीविर्नीवी नोच्चय इत्यपि ।अर्द्धोरुकं चलनकं स्याच्चण्डातकमंशुकम् ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुभावद्यहृषीकाणां शुक्लस्य जलपुष्पयोः ।दलांशुकमनोदारुविलपिच्छधनुर्युधाम् ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लाटपर्णं च तनुकं वल्कलोऽस्त्री त्वगङ्गना ।तमालपत्रकं पत्रनाम रोमशमंशुकम् ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कौशेयं कृमिकोशोत्थं राङ्कवं मृगरोमजम् ।त्रिषु कार्पासादयोऽथ चीर-वासोंशुकानि च ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
एते स्त्रियां भवन्ति । इयं मेधा धारणाशक्तिः । रसना शक्तिर्मेखला च ।निद्रा सुप्तिः । तन्द्रा आलस्यम् । तन्त्री वाद्यविशेषः । मञ्जिष्ठा रागद्रव्यम् । स्यातां भवेतामित्यर्थः । इयं मदिरा सुरा । मन्दुरा वाजिशाला । कृशरा तिलयवागूः । अक्षैर्दीव्यते अक्षग्रहणं वादित्रसम्बन्धनिवृत्त्यर्थम् । वाद्यं दुन्दुभिरित्यर्थः ।धान्यद्विदलांशुकवितानवलयरत्नमिथुनश्मशानानि ।बिसतिमिराण्यपि विद्यान्नपुंसकेऽग्रखे चैव ॥ ६४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 वे (syllables merged)
genderक्लीneut.
चेलं निवसनं वासक्षीरमम्बरमंशुकम् ।वस्त्राद्यन्तः दिगाद्यादिसंज्ञितो वृषभेश्वरः ।कुङ्कुमं रुधिरं रक्तं कस्तूरी मृगनाभिजम् ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चीराम्बरे वस्त्रचेले वासः सिक् सिचयोंऽशुकम् ।पटाच्छादावथ प्रान्ते वस्तिवर्ती दशाः समाः ॥ ३१३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अंशुकं वसनं वस्त्रं वासश्चीवरमम्बरम् ।पटश्च सिचयश्चेलं वस्त्रस्यान्तोऽञ्चलः स्मृतः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अम्बरमंशुकं वस्त्रं वासश्च वसनं पटः ।आच्छादनं च सिक् सत्रं चीरं चेलं च कर्पटम् ॥ १०८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
खण्डखण्डे जीर्णवस्त्रे स्यातां नक्तककर्पटौ ।वस्त्रं वासश्च वसनं वासनं सिचयोंऽशुकम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चोराख्यगन्धद्रव्ये तु गणवद्गणहासकः ।शुषिरायां नटी-नल्यौ ग्रन्थिपर्णेंऽशुकं मतम् ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वस्त्रं निवसनमंशुकमम्बरमाच्छादनं वासः ।वसनं चेलं सिचयः पुंसि सुचेलो द्वयोस्तु पटशाटौ ॥ ८७४ ॥
उद्गीतिः
genderक्लीneut.
सिक् स्त्री पटोऽस्त्री सिचयो वासो वसनमंशुकम् ।आच्छादनं निवसनं वसितं वस्त्रमंबरम् ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वार्द्धकं [7] वृद्धसंघाते वृद्धत्वे वृद्धकर्मणि ।अंशुकं सूक्ष्मवस्त्रे स्याद्वस्त्रमात्रोत्तरीययोः ॥
अनुष्टुप्
द्रुणे वृश्चिकः शूककीटे च राशौद्वयोरोषधीभेदके स्यान्नृलिङ्गः ।भ[254a]वेदंशुकं सूक्ष्मवस्त्रे च वस्त्रेतथैवोत्तरीये मयूखे तु पुंसि ॥ ८७ ॥
भुजङ्गप्रयातम्metre not read in every line
अंशुकं वस्त्रमात्रे च सूक्ष्मवस्त्रोत्तरीययोः ।अलीकं त्वनृते च स्यादप्रियेऽथो अनूकवाक् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
अंशूकं सूक्ष्मवसने वस्त्रमात्रोत्तरीययोः ।अन्तिकं वाच्यलिङ्गन्तु निकटे शातलौषधे ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अंशुकं वस्त्रमात्रे स्यात् परिधानोत्तरीययोः ।सूक्ष्मवस्त्रे नातिदीप्तौ … ॥ १८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
अयनं निलये मार्गे सूर्योदग्दक्षिणागतौ ।अंशुकं केवले वस्त्रे सूक्ष्मवस्त्रोत्तरीययोः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
अंशुक as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् नेत्रस्याज्जटांशुकयोर्नेत्रं क्षेत्रं पत्नीशरीरयोः ॥ १८० ॥ Amarakośa 3.3.180
- कोषकल्पतरु चीरसीरो रवौ पुंस्यथ लाङ्गलेऽस्त्री चीरं तु चूडांशु[46a]कगोस्तनेषु । स्यात्सीसके स्त्री त्वपि झिल्लिकायां कच्छाटिकायामपि लेखभेदे ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.19
- परमानन्दीयनाममाला अम्बरमञ्जिष्ठातिविषा श्यामाथाम्बरं गगनेंऽशुके । द्रव्ये तूले सुगन्धेऽथार्जुनो धवलकेकिनोः ॥ ३१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.31
- परमानन्दीयनाममाला खल्लc{अथ खकारादयो यथा ।} खरस्तिग्मे च दुःस्पर्शे गर्दभे राक्षसान्तरे । तुरंगमे हरे दन्ते खल्लो निम्नेंऽशुके खगे ॥ १४५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.8.145
- परमानन्दीयनाममाला नेत्रनाभिः क्षत्रियचक्राङ्गदेहाङ्गेष्वपि कथ्यते । नदो वाहे ह्रदे वार्धिरावयोर्नेत्रमंशुके ॥ २६४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.264
- शब्दरत्नावली सारङ्गसारङ्गो हरिणे छुत्रे भ्रमरे राजहंसके । कुञ्जरे चातके चित्रे रागभेदेंऽशुकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.50
- शब्दरत्नावली चीनत्रिषु सान्द्रे दृढे पूर्णे निबिडे सम्पुटेऽपि च । चीनो व्रीहिमृगभिदोस्तन्तौ देशेंऽशुके पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.5
- शब्दरत्नावली संव्यानसद्म स्यात्सलिले गेहे संव्यानंदादनेंऽशुके । सादी गजरथश्वादिसमारोहेषु पुंस्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.94
- शब्दरत्नावली अम्बरबहिर्विनार्थे चात्मीये क्लीबं स्यादन्तराव्ययम् । अम्बरं चांशुके क्लीबं व्योम्नि सौगन्धिकवस्तुनि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.53
- शब्दरत्नावली चलचुल्ली चितायामुद्धाने चलं स्यादधमेंऽशुके । छलं स्यात्स्खलिते शाष्ये छल्ली सन्तानवल्कयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.13
- शब्दरत्नावली झिल्लीझिल्ली चीरावर्त्तीरुच्य तपोद्वर्तनकांशुके । तलश्चपटे पुंसि स्यादस्त्री चाधःस्वरूपयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.16
- शब्दरत्नावली शृङ्खलशृगालो जम्बुके दैत्ये शृगाली डमरे स्त्रियाम् । शृङ्खलः पुंस्कटीवन्ध्यांशुके च निगडे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.98
- तन्त्राभिधान ङएकनेत्रो महानन्दो दुर्द्धरश्चन्द्रमा यतिः । शिवयोषा नीलकण्ठः कामेशी च मयांशुकौ ॥ ७१ ॥ Tantrābhidhāna 2.22.71
- त्रिकाण्डशेष लाटलाटोंऽशुके च देशे च व्युष्टं कल्ये त्रिषूषिते । पथि वास्तुनि वाटः स्याद्विकटं विकृतं बृहद् ॥ १०२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.102