उद्वान्त
udvāntaपुं · masc.In 13 kośas: 17 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
genderविadj.
उद्वान्तमुद्गते गूनं हन्ने मीढं तु मूत्रिते ॥ १४९५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रभिन्नो गर्जितो मत्तः समावुद्वान्तनिर्मदौ ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुष्टे तु पुषितं सोढे क्षान्तमुद्वान्तमुद्गते ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
यूथपर्यायनाथार्थः प्रभिन्ने मत्तगर्जितौ ।मदोत्कटो मदकलः समावुद्वान्तविर्मदौ ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
[112a]राजहस्ती च सुग्रीवः प्रभिन्नो गर्जितोऽपि च ।मत्तोऽथ निर्मदोद्वान्तौ विस्तारो मदकारि यत् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पूर्णं तु पूरितं स्याद्भरितं निचितं तथोभितं व्याप्तम् ।आचितमप्याच्छन्नं स्यात्पुनरुद्वान्तमुद्गतं तुल्यम् ॥ ४५ ॥
गीतिः
genderविadj.
उद्वान्तनिर्मदौ तुल्यौ कल्पितः सज्जितः समौ ।व्यालो दुष्टगजः प्रोक्तः संनाह्यो रणसज्जितः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ततस्तु तुण्डी कलमस्तत इत्युच्यते बुधैः ।प्रभिन्नगर्जितौ मत्ते उद्वान्तो निर्मदोऽमदे ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ख्यातो मदोत्कटः स्याच्च मदकलोऽपि वै पुनः ।उद्वान्तो निर्मदश्चोक्तो मदशून्यगजो हि तद् ॥ २२०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderविadj.
प्रभिन्नो गर्जितो मत्तः स्यान्मतङ्गे क्षरन्मदे ।अथ निर्मद उद्वान्तो मदहीने मतङ्गजे ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलभः कडभश्च द्वौ उद्वान्तोपात्तकौ समौ ।निर्मदे राजबाह्ये त्वौपवाह्यश्चोपवाह्यवत् ॥ २९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उद्वान्तो निर्मदो मत्तः प्रभिन्नो गर्जितो गजः ।व्यालो दुष्टोऽथ गम्भीरवेदी शिक्षापराङ्मुखः ॥ ७१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लिष्टे तु क्लेशितः क्षान्ते सोढमुद्वान्तमुद्गते ।शान्तस्तु शमितो दान्तो दमितेऽवसिते सितः ॥ १६१४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
लग्नो मदकलो मत्तः प्रभिन्नोऽप्यथ निर्मदः ।उद्वान्तोऽसौ परिणतस्तिर्यग्दन्तप्रहारकः ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुषिते पुष्टमुद्गूर्णोद्यत(यत्ताः प्रयत्नवान्) ।दमिते दान्तं शमिते शान्तमुद्वान्तमुद्गते ॥ ११४ ॥
metre not recognised
genderविadj.
उद्वान्तः स्यात्समुद्गीर्णे उद्वान्तो निर्मदो गजः ।कृतान्तो यमसिद्धान्तदैवाकुशलकर्मसु ॥
अनुष्टुप्
उद्वान्तस्त्वमदे द्विपे त्रिषु समुद्गीर्णेऽथ कक्षान्तरेक्ष्मापानां प्रमदापुरेऽप्यकुशले त्वस्वन्तमन्त्येऽन्तयोः ।क्षेत्रे चानवधौ *** वुदितः साधौ प्रवृत्तौ पुमान्अर्हन्तः क्षपणे जिनेऽथ जलधौ प्रोक्तस्तरन्तः पुमान् ॥ २० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
उन्मत्तो मुचुकुन्दे च धुस्तूरोन्मादयुक्तयोः ।उद्वान्तः स्यात्त्रिषु वान्ते पुंसि निर्मदकुञ्जरे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 षु (wrong syllable)
उद्वान्त as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप छर्दनशुनामपि ज्वरेऽथ स्यात् त्रपुसे छर्दनी स्त्रियाम् । छर्दना तु न नोद्वान्तौ छान्दसः श्रोत्रिये पुमान् ॥ ७६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.761