दान्त
dāntaवि · adj.In 15 kośas: 23 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderविadj.
genderपुंmasc.
दान्तस्तु दमिते शान्तः शमिते प्रार्थितेऽर्दितः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निवृत्तेन्द्रियलौल्यस्तु श्रान्तः शान्तश्च कथ्यते ।तपःक्लेशसहो दान्तो ह्यन्तर्वाणिश्च शास्त्रवित् ॥ ३९९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अथ ब्रह्मजटायां तु सल्लज्जं दानवं जनम् ।पुण्डरीकं दवनकं कान्तं दान्तं मुनिर्मरुः ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्थाण्डिल्यः स्थण्डिलेशायी स्थण्डिलेशय इत्यपि ।तपःक्लेशसहोदान्तः क्षान्तः शान्तो जितेन्द्रियः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रेतवाहित आविष्टः शान्तो दान्तोऽथ दातरि ।दाको दारुश्च मुदिरो वचने स्थित आश्रवः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पुष्टे तु पुषितं सान्त्वे क्षान्त उद्भ्रान्त उद्धते ।दान्तस्तु दमिते शान्तः शमिते प्राथितेर्दितः ॥ १६२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
गन्धोत्कटोऽपि दमनो दान्तो जटिलदण्डिनौ ।पाण्डुरागो ब्रह्मजटा विनीतो देवशेखरः ॥ २८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ब्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विपरीतकरा दान्ताः सर्वज्ञाः सर्वदर्शिनः ।नानाप्रकारवदना नानाबाहुशिरोधराः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नदीवृक्षः प्ररोही च पादरोही वनस्पतिः ।अग्रशुङ्गी मरीची च दान्तो वैश्रवणालयः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दलामलो दमनको दान्तः स्यात्पाण्डुरागकः ।गन्धोत्कटं पुण्डरीकं मुनिर्ब्रह्मजटा तथा ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तपःक्लेशसहो दान्तः शान्तः श्रान्तो जितेन्द्रियः ।यतिर्यती स्थाण्डिलस्तु व्रतात्स्थण्डिलशायिनि ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भिन्नकं त्वेकदेशे तदूतं तु प्रोतमुच्यते ।दान्तं तु दमितं तुल्ये क्षुभितं तु विलोडिते ।ऊतं स्यूतमुतं चेति त्रितयं तन्तुसंतते ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
द्रोणी क्लीतकिका ग्राम्या नीलकेशी महारसा ।दमने स्याद्ब्रह्मजटा मुनिर्दान्तर्षिपुत्रकौ ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्ब्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पारिका[83]ङ्क्षी परिव्राट् च पाराशरिणि मस्करी ।जितेन्द्रियः शान्तदान्तौ तपःक्लेशसहोऽपि सः ॥ ४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सत्यं(त्य?)वचाश्च दान्तश्च ऋषौ वर्णीति च स्मृतः ।पाषण्डः सर्वलिङ्गी स्यात्स्यात्कुण्डी तु कमण्डलौ ॥ २३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तपः क्लेशसहश्चैव दान्तोऽपि कथ्यते किल ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वाचंयमो मुनिर्दान्तः तपःक्लेशसहे स्मृतः ।वटुर्वर्णी ब्रह्मचारी शापास्त्रः सत्यवागृषिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हव्यकव्ये दैवपित्र्ये अन्ने दान्तस्तपःक्षमः ।भैक्षं भिक्षासमूहे स्यात् समौ भिक्षाकभिक्षुकौ ॥ १२२८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्लिष्टे तु क्लेशितः क्षान्ते सोढमुद्वान्तमुद्गते ।शान्तस्तु शमितो दान्तो दमितेऽवसिते सितः ॥ १६१४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पुण्डरीकं दमनकं कान्तं दान्तं मुनिः पुमान् ।विष्णुक्रान्ता तु सुमुखी गवसी स्यान्महारसा ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुषिते पुष्टमुद्गूर्णोद्यत(यत्ताः प्रयत्नवान्) ।दमिते दान्तं शमिते शान्तमुद्वान्तमुद्गते ॥ ११४ ॥
metre not recognised
genderविadj.
दाने (द्वे ? च) स्त्री तु दाशात्र दशायोगिनि तु त्रिषु ।दान्त(स्तु ? स्त्रि)दमिते दान्तियुक्ते दान्तविकारके ॥ ५८७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 दा (syllables merged)
स्त्र्यर्थे तु पूर्वयोर्दान्ता वाच्ययोरुत्तमे पुनः ।स्त्र्यर्थे दान्ती दमनके पुनर्दान्तौ च तन्नपि ॥ ५८८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsदमनक
दन्तः कुञ्जे च दशने दन्ती स्यादोषधीभिदि ।दान्तस्तू दलिते पुंसि तपः क्लेशसहे त्रिषु ॥
अनुष्टुप्
दान्त as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शान्तशान्तो रसान्तरे ? दान्ते शान्तोऽतिमुक्तपादपः । सेतुर्वरुणवृक्षे स्यात्सेतुरालौ प्रकीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 15.2.18
- कोषकल्पतरु दलामलकमण्डलौ वायुफलं मघोन- श्चापेऽथ दान्तेऽपि दलामलं स्यात् । फणिज्जके चाथ महाबलं स्या- त्सीसे बलाढ्ये तु विशेष्यलिङ्गम् ॥ ७४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.74
- शब्दरत्नावली दमदमो दन्ते च दमथे दमने कर्दमे पुमान् । दस्मो ना यजमाने स्यात्खले चौरहुताशयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.11