कर्णधार
karṇadhāraपुं · masc.In 14 kośas: 12 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
सांयात्रिकः पोतवणिग्यानपात्रं वहित्रकम् ॥ ८७५ ॥वोहित्थं वहनं पोतः पोतवाहो नियामकः ।निर्यामः कर्णधारस्तु नाविको नौस्तु मङ्गिनी ॥ ८७६ ॥तरीतरिण्यौ वेडी च द्रोणी काष्ठम्बुवाहिनी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
निर्यामकः क्षेपकस्तु कर्णधारोऽपि नाविकः ।पोतधारः पोतधरो यानादौ नौः समुद्रिया ॥ ६६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 पो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तरपण्यं तारकस्तु कर्णधारश्च नाविकः ।* * * * * * * * वोहित्थं वहनं तथा ।तस्मिन्प्रवहणं तर्त्तरीकमप्यन्तिमे मतम् ।पोतवाहः पोतवहो नियामश्च नियामकः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पोतः पोतवणिक्पोतवाहः सांयात्रिकोऽपि सः ।नाविकः कर्णधारोऽपि निर्यामः स्यान्नियामकः ॥ ४०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्णधारो नाविकः स्यात्पोतवाहो नियामकः ।दाशे तु धीवरो जाली कैवर्तः कुटकोऽपि च ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कैवर्तो धीवरो दासो नौका नौस्तरणिस्तरिः ।नौवाहकः कर्णधारो नाविकोऽरित्रचालकः? ॥ ३०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उडुपं तु प्लवः कोलस्तरण्डो मेल इत्यपि ।निर्यामकः कर्णधारो नाविकः पोतवाहकः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
सांयात्रिकः पोनपणिक् नौवाणिज्यकरे द्वयम् ।नाविकः कर्णधारः स्यात् पोतवाहो नियामकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्रिः स्त्री काष्ठकुद्दालः कर्णधारस्तु नाविकः ।काष्ठाम्बुवाहिनी द्रोणी नियामः कर्णधारकः ॥ ३२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्णधारस्तु निर्यामो नावारोहास्तु नाविकाः ।अगाधमतलस्पर्शमस्थानञ्च गभीरकम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्णधार as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु तारकचारको गजहयादिपालके बन्धभिद्यपि पियालपादपे । कर्णधारदनुजेषु तारकौ लोचने तु स मतो नपुंसके ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप निर्यामनिर्लेपस्त्वम्बुजे क्लीबं लेपहीने पुनस्त्रिषु । निर्यामः कर्णधारे ना यामहीने तु भेद्यवत् ॥ १०३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1033
- शब्दरत्नावली तारकतक्षकः स्यान्नागराजे विश्वकर्मणि बर्धकौ । तारकः स्यात् कर्णधारे देत्ये ना न द्वयोर्हसि(?) । कणीनिकायां नक्षत्रे न पुमान् त्रातरि त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.83
- शब्दरत्नावली नियामककर्णधारे पोतवाहे नियन्तरि नियामकः । स्वैरे समीरणे विष्ठाक्षये निश्चारको भवेत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.177
- त्रिकाण्डशेष तारकदैत्ये ना कर्णधारे च तारकं दृशि भे न ना । द्विको काकचक्रवाकौ पृश्न्यां कुन्दे दलाढकः ॥ २७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.27