कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पोत

potaपुं · masc.

In 17 kośas: 36 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.338 · p. 17
बालः पाकः शिशुर्डिम्भः पोतः शावः स्तनंधयः ।पृथुकार्भोत्तानशयाः क्षीरकण्ठः कुमारकः ॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्ता (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.725 · p. 35
सांयात्रिकः पोतवणिग्यानपात्रं वहित्रकम् ॥ ८७५ ॥वोहित्थं वहनं पोतः पोतवाहो नियामकः ।निर्यामः कर्णधारस्तु नाविको नौस्तु मङ्गिनी ॥ ८७६ ॥तरीतरिण्यौ वेडी च द्रोणी काष्ठम्बुवाहिनी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.5 · p. 47
पञ्चवर्षो गजो बालः स्यात्पोतो दशवार्षिकः ॥ १२१९ ॥विक्को विंशतिवर्षः स्यात्कलभस्त्रिंशदब्दकः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.54
पोतः पाकोऽर्भको डिम्भः पृथुकः शावकः शिशुः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.440 · p. 50
शूलको दुर्विनीतोऽश्वः पोतः प्रोक्तः किशोरकः ।अर्वती वडवा वामी प्रसूता वाजिनी स्मृता ॥ ४४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.502 · p. 57
बालः पाकोऽर्भको गर्भः पोतश्च पृथुकः शिशुः ।शावो डिम्भश्च विज्ञेयो वटुर्माणवको मतः ॥ ५०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.655 · p. 74
सांयात्रिकः पोतवणिक् पोतः प्रवहणं स्मृतम् ।कूपको गुणवृक्षः स्यान्निर्यामः कर्णधारकः ॥ ६५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.91 · p. 30
स्यात्पोतो हितपर्यायो गर्भोऽपि गरभः पुनः ।बालो वटुर्माणवकः क्षीरकण्ठः स्तनंधयः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.149 · p. 105
पञ्चवर्षो गजो बालः पोतस्तु दशवार्षिकः ।विक्को दिक्कोपि विंशाब्दस्त्रिंशाब्दः कलभोऽस्त्रियाम् ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव समुद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.14.59 · p. 350
द्वयोर्वारिरथः पुंसि तरान्धुस्तरणस्तरी ।पोतो नौर्वार्वटः क्लीबे वहिनं वहनं पुनः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव समुद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.14.65 · p. 351
सांयात्रिकः पोतवणिग्यानपात्रं वहित्रकम् ।वोहित्थं वहनं पोतः पोतवाहो नियामकः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.55 · p. 467
नाडीव्रणोत्पातपोतव्रातानां पृषतस्य च ।कुन्तालक्तकपिष्ठातार्षानां जनपदस्य च ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.18 · p. 199
पृथुको रुदथः पोतो गर्भो मुष्टिंधयश्च सः ।स्तनंधयी शिशुर्बाला पाका मुष्टिंधयी स्त्रियाम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.88 · p. 252
पोतस्तु दशवर्षोऽसौ विष्को विंशतिहायनः ।विक्कः शुण्डारकोऽस्त्री तु कलभस्त्रिंशदब्दकः ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.1.16 · p. 95
वारुण्डः सेकपात्रे गडु-वरुण-गुण-भ्रूण-नाडीव्रणाः स्युःकर्णो वृष्णिश्च घृष्णिर्घृणिरथ वमति-ज्ञाति-पिष्टात-पोताः ।व्रातः कुन्तोऽस्त्रवाची हरिदपि पृषत-ग्रन्थिरर्थोऽतिथिः स्या-दुद्गीथो रोमन्थ-सार्थावगद-गद-मदाः कासदः कासमर्दः ॥ १६ ॥
स्रग्धराmetre not read in every linenearly स्रग्धरा
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 40 · p. 20
उद्वहस्तनयः पोतो दारको नन्दनोऽर्भकः ।स्तनन्धयोत्तानशयौ स्त्री चेद्दुहितरं विदुः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.136 · p. 69
मिश्रो मन्दो मृगो भद्रश्चतुर्धा गज उच्यते ।बालः स्यात्पञ्चवर्षोऽसौ स्यात्पोतो दशहायनः ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.3 · p. 101
बालस्तनंधयौ पोतः पाको डिम्भः कुमारकः ।शिशुः शावोऽर्भकः क्षीरकण्ठोत्तानशयावपि ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.408 · p. 152
पोतः पोतवणिक्पोतवाहः सांयात्रिकोऽपि सः ।नाविकः कर्णधारोऽपि निर्यामः स्यान्नियामकः ॥ ४०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.1.19 · p. 213
अलक्तकुन्तौ पृषताः कपर्दोगदागदौ बुद्बुदपोतगन्धाः ।अगाधपिष्टातसुदर्शनाश्चशम्बाम्बतिष्याः सिचयोल्लपुण्ड्राः ॥ १९ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.284 · p. 61
पञ्चवर्षगजो बालः पोतस्तु दशवर्षकः ।त्रिंशद्वर्षस्तु कलभश्चतुर्दश इभेरमः ॥ २८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.56 · p. 4
जार उपपतिः कुण्डो जारजो गोलकोऽन्यजः ।गर्भो दोहदकं भ्रूणः पोतो बालोऽर्भकः शिशुः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 उ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.120 · p. 13
बोहित्थं वहनं पोतो यानपात्रं वहित्रकम् ।द्रोणी तु मङ्गिनी वेडा नौका नौस्तरणिस्तरी ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.12 · p. 21
बालः स्तनंधयः पोतः पाको डिम्भोऽर्भकः शिशुः ।कुमारः पृथुकः शावः क्षीरकण्ठः किशोरकः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.497 · p. 63
बालो डिम्भः शिशुः शावः पोतः पाकः स्तनन्धयः ।अर्भोत्तानशयौ चैव क्षीरकण्ठः कुमारकः ॥ ४९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1464 · p. 233
बोहित्थं चापि वोहित्थं वहनं च वहित्रकम् ।यानपात्रं तथा पोतः प्रोक्तं प्रवहणं पुनः ॥ १४६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2205 · p. 362
कालेऽप्यजातदन्तश्च स्वल्पाङ्गः स्यात् च मत्कुणौ ।पञ्चवर्षो द्विपो बालः पोतः स्याद्दशवर्षकः ॥ २२०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.55 · p. 40
होडो वाधुर्वावटश्च वहित्रं पोत इत्यपि ।भेलकः प्लवकोलाः स्युः उडूपमुडुपस्तथा ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.102 · p. 89
शावशावकपोतार्भडिभ्भाश्च पृथुकार्भकौ ।शिशुः पाकश्च शिशुकः पोतको डिभ्भकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.328 · p. 44
कर्णं पृष्ठस्थितारित्रमुडुपं प्लवकोलकौ ।यानपात्रं प्रवहणं पोतो भेदे तरण्डकः ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.717 · p. 92
दशवर्षस्तु पोतः स्याद्विक्को विंशतिवर्षकः ।त्रिंशद्वर्षस्तु कलभः शुण्डारः षष्टिहायनः ॥ ७१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शकुन्ताध्यायः Śabdaratnākara 2.5.823 · p. 104
अर्भकः पृथुको डिम्भः पाकः पोतः शिशुश्च सः ।पक्षिपोतस्तु पिल्लाकश्चञ्चुस्त्रोटिः सृपाटिका ॥ ८२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव लिङ्गादिसंग्रहः Trikāṇḍaśeṣa 4.3 · p. 269
अवटव्रातसङ्केतपोतगर्तगरुच्छदाः ।श्लेमोष्मपापयक्ष्माश्मात्मानो वातायनः स्तनः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.66 · p. 109
पञ्चवर्षो गजो बालः पोतस्तु दशवर्षकः ।त्रिंशद्वर्षस्तु कलभो विक्को विंशतिवर्षकः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.40 · p. 176
सुतः पोतश्च पुंगर्भे नरो दुहितरि स्त्रियः ।द्वयोश्च गर्भसन्तानौ प्रसवश्च नरः सदा ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.135 · p. 184
उष्ट्रे लसोऽभितापोऽश्वे व्याघ्रे पोतो गवीश्वरः ।बिडाले क्वणकः पोत्रिण्यलसश्छर्दनः शुचिः ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.118
यानपात्रे शिशौ पोतः प्रेतः प्राण्यन्तरे मृते ।
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तपादः Dharaṇikośa 15.1.10 · p. 62
प्रेतो मृते च भूते च पोतः शिशुवहित्रयोः ।पीतिस्तुरंगमे पाने शितिः श्वेते च मेचके ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.13 · p. 206
घातस्तु काण्डे प्रहृतौ च पोतःपुनर्वहित्रे पृथुके च पुंसि ।लोतं तु मुष्टेऽश्रुणि ना तु मेषेगीतं पुनः शब्दितगानयोः स्यात् ॥ १३ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.820 · p. 113
स्नेहे केलौ च दासे तु प्रेष्यो द्वे भेद्यवत् पुनः ।प्रेषितव्येऽथ पोतो ना यानपात्रे द्वयोः पुनः ॥ ८२० ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.821 · p. 113
शिशौ दशाब्दद्विरदे पुत्रयोरपरे विदुः ।चतुष्पदां तु तरुणे केचिदन्ये प्रचक्षते ॥ ८२१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.29 · p. 216
पोतः शिशौ गृहे स्थाने वहित्रेऽपि च वाससि ॥
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1954 · p. 238
पोतःप्रवहणे डिम्भे पाकः पचनडिम्भयोः ।कालस्य चावधौ प्रैषः प्रेषणे मर्दनेऽपि च ॥ १९५४ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.1.33 · p. 216
प्रेषणे मर्दने प्रैषः पुंखः श्वेतशरांगयोः ।पवी वातास्त्रधारे च पाकपोतौ शिशावपि ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
meanings

पोत as a meaning in nānārtha verses