द्रोणी
droṇīस्त्री · fem.In 18 kośas: 27 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
सांयात्रिकः पोतवणिग्यानपात्रं वहित्रकम् ॥ ८७५ ॥वोहित्थं वहनं पोतः पोतवाहो नियामकः ।निर्यामः कर्णधारस्तु नाविको नौस्तु मङ्गिनी ॥ ८७६ ॥तरीतरिण्यौ वेडी च द्रोणी काष्ठम्बुवाहिनी ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
नीली काला क्लीतकिका ग्रामीणा मधुपर्णिका ॥ ९४ ॥रञ्जनी श्रीफली तुत्था द्रोणी दोला च नीलिनी ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नौः स्यान्नौका च तरणिस्तरणी च तरिस्तरी ।उडुपः स्यादुडूपोऽपि द्रोणिर्द्रोणी द्रुणिर्द्रुणी ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दीर्घमूलोऽप्यथ द्रोणी करम्भा पुष्पमञ्जरी ।इन्दीवरा युग्मफला दीर्घवृन्तोत्तमारणी ॥ ४२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सिन्दुकच्छपिका भूतकेशी द्रोणी च नीलिका ।निर्गुण्डिरपि निर्गुण्डी द्रोणी ना सिन्दुवारितः ॥ ५१२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मेखला मध्यभागोऽद्रेर्नितम्बः कटकोऽस्त्रियाम् ।द्रोणी तु शैलयोः सन्धिः स्यात्प्रस्थः सानुरस्त्रियाम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संतारः संतरस्तारोऽप्यथ दुस्तारदुस्तरौ ।काष्ठाम्बुवाहिनी द्रोणी द्रोणिर्द्रुणिरपि द्रुणी ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करम्भा कर्कशा द्रोणी दीर्घवृन्तोत्तमारणी ।इन्दीवरा युग्मफला सशोणी नालिका च सा ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ग्रामीणा नीलिनी नीली काला क्लीतकिकापि च ।रञ्जनी श्रीफली तुच्छा द्रोणी दोला विशोधि(ध)नी ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पशुरज्जुर्दामनी स्यात्प्रजनोपसरौ समौ ।द्रोणी गवादनी च स्त्री गवादेर्भक्ष्यभाजनम् ।गोगोयुगं तु गोयुग्ममेवं स्यादुष्ट्रगोयुगम् ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शूर्पाभ्यां तु भवेद्द्रोणी गोणी स्त्री च वहो नरि ।गोणीभिः पञ्चभिः क्रीते पञ्चगोणिर्विशेष्यवत् ॥द्रोण्यश्चतस्रः खारी स्यात्पलानां तु शतं तुला ।ऊर्णापलशते तु स्यात्कम्बलं मिथुने न तत् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
द्रोणी क्लीतकिका ग्राम्या नीलकेशी महारसा ।दमने स्याद्ब्रह्मजटा मुनिर्दान्तर्षिपुत्रकौ ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्ब्र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पर्यन्तपर्वताः पादा द्रोणी सन्धिस्तु शैलयोः ।तिर्यग्बहिःप्रदेशाः स्युः दन्तका निर्गता गिरेः ॥ ३१३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
काष्ठाम्बुवाहिनी द्रोणी तरी बेडा तरिण्यपि ।क्षेपणी तु [त?]रीदण्डः कूपको गुणवृक्षकः ॥ ४०९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अतीतनौके चागाधा त्रिष्वेते परिकीर्तिताः ।स्वल्पतर्यां तु संचारी द्रोणी काष्ठाम्बुवाहिनी ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बोहित्थं वहनं पोतो यानपात्रं वहित्रकम् ।द्रोणी तु मङ्गिनी वेडा नौका नौस्तरणिस्तरी ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
काष्ठाम्बुवाहिनी द्रोणी जलीयदारुपात्रकम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
अथ काष्ठाम्बुवाहिन्यां द्रोणी द्रोणिर्द्रुणिर्द्रुनिः ।पादारकश्च पोलिन्दः पत्रबालस्तुला धटः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नीली क्लीतः क्लीतकिका काला दोला मेला च नीलिका ।ग्रामीणा रञ्जनी तुत्था श्रीकली मधुपर्णिका ।द्रोणी च नीलिनी तूली तूलिका तोलिकापि च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अब्धिद्रोणीरसाला श्रुतिविरतिगुहाशुक्तिमुक्तावडभ्यः ।आदौ भूम्निस्थलीज्यानियतितरलिकावेदिभित्तिश्रुचोपि ।वल्यवल्लीविदारीत्रुटिधमनिशिखामल्लिकायूषिकात्वक् ।दृष्टिजिह्वाऽटवीद्राः सनिविकृतिकणादेहलीमृत्तिकाश्च ॥
स्रग्धराmetre not read in every line
द्रोणीस्त्रीरसालास्त्रीश्रुतिस्त्रीविरतिस्त्रीगुहास्त्रीशुक्तिस्त्रीमुक्तास्त्रीवडभीस्त्रीस्थलीस्त्रीज्यास्त्रीनियतिस्त्रीतरलिकास्त्रीवेदिस्त्रीभित्तिस्त्रीश्रुच्स्त्रीवलीस्त्रीवल्लीस्त्रीविदारीस्त्रीत्रुटिस्त्रीधमनिस्त्रीशिखास्त्रीमल्लिकास्त्रीयूषिकास्त्रीत्वच्स्त्रीदृष्टिस्त्रीजिह्वास्त्रीअटवीस्त्रीविकृतिस्त्रीकणास्त्रीदेहलीस्त्रीमृत्तिकास्त्री
genderस्त्रीfem.
तरी स्तरी च काष्ठाम्बुवाहिन्यां द्रुणिवद्द्रुणीः ।द्रोणिर्द्रोणी च नौदण्डे क्षेपणिः क्षेपणीयुता ॥ ३२३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभ्रिः स्त्री काष्ठकुद्दालः कर्णधारस्तु नाविकः ।काष्ठाम्बुवाहिनी द्रोणी नियामः कर्णधारकः ॥ ३२७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लाक्षा लिक्षार्भटी यूका द्रोणी कम्बिर्द्रुणी भ्रमिः ।त्रिफला रोचना भस्त्रा शम्या प्रच्छर्दिका सिरा ॥ २३१४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पोहित्थं तु प्रवहणं पोथश्चाप्यथ मंगिनी ।नौस्तरिस्तरणी वेटी द्रोणी काष्ठांबुवाहिनी ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
द्रोणो मानवि[शे]षे स्यात्काकेऽर्जुनगुरौ तथा ।पानीयोद्धरणी द्रोणी देशभेदे च कीर्तिता ॥
अनुष्टुप्
प्रायो भूम्न्यसुषु त्रिषु त्वयमिह स्यात्पूरितेऽथ द्रुणंचापेऽसौ च पुमांस्तु वृश्चिकगतो भृङ्गेऽथ कूर्म्यां द्रुणी ।वार्द्रोण्यां च कृपीपतौ तु गदितः पुंस्याढके तच्चतु-ष्के द्रोणः करटेऽसिते द्रुणिरिव द्रोणी च नीवृद्भिदि ॥ ५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
meaningsनीवृद्भिद्
काष्ठाद्यै रचितासु नौषु च गवां घासादिभोज्यस्थितौमोणः शुष्कफले करण्ड उदितः स्यान्मक्षिकादावपि ।कण्ठाल्यां तु भवेत्स्त्रियामथ भवेद्गौणी च*त्रन्तरेभेद्ये स्या[279a]द्गुणयोगिकेऽथ रविजे वाद्यान्तरेऽस्रौ पुमान् ॥ ६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
doubtful
स्त्री तु द्रोणी द्रोणपुष्पीसंज्ञस्तम्बे गिरिप्लवे ।शैलस्य शिलयोः सन्धौ द्रवभाण्डे तथापरे ॥ ६२४ ॥
अनुष्टुप्
आहुः काष्ठाम्बुवाहिन्यां द्रोहस्तु द्रोहणे पुमान् ।द्वे तु विग्रखषीजाते मर्त्यजात्यन्तरे विदुः ॥ ६२५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकाष्ठाम्बुवाहिनी
काष्ठागारेऽम्बुवाहिन्यां शैलसन्धौ च योषिति ।द्रोणी न स्त्री मानभेदे द्रोणः काके कृपीपतौ ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
दरदो भीतिहृद्गूढा दृष्टिर्धीदर्शनाक्षिषु ।द्रोणी स्यादम्बुवाहिन्यां द्रवभाण्डे गिरिप्लवे ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
द्रोणी as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप अद्मनिअ(त्म?द्म)निस्तु पुमानग्नौ जयहस्तिन्यथ स्त्रियाम् । पशूनां भक्षणे द्रोण्यां तालुन्यप्यथ दीधितौ ॥ १५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.154
- शिवकोष इन्दीवराइन्दीवरं कुवलये वरीद्रोण्योस्तु योषिति । उदुम्बरो हेमदुग्धे सर्वधातौ तु न द्वयोः ॥ ४१९ ॥ Śivakoṣa 22.4.419