नाविक
nāvikaपुं · masc.In 14 kośas: 16 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
सांयात्रिकः पोतवणिग्यानपात्रं वहित्रकम् ॥ ८७५ ॥वोहित्थं वहनं पोतः पोतवाहो नियामकः ।निर्यामः कर्णधारस्तु नाविको नौस्तु मङ्गिनी ॥ ८७६ ॥तरीतरिण्यौ वेडी च द्रोणी काष्ठम्बुवाहिनी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
निषादिनो गजारोहा अश्वारोहास्तु सादिनः ।रथिनः स्यन्दनारोहा नावारोहास्तु नाविकाः ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निर्यामकः क्षेपकस्तु कर्णधारोऽपि नाविकः ।पोतधारः पोतधरो यानादौ नौः समुद्रिया ॥ ६६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 पो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तरपण्यं तारकस्तु कर्णधारश्च नाविकः ।* * * * * * * * वोहित्थं वहनं तथा ।तस्मिन्प्रवहणं तर्त्तरीकमप्यन्तिमे मतम् ।पोतवाहः पोतवहो नियामश्च नियामकः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नावा तरन्नाविकः स्यान्नाविका स्त्री च तादृशी ।बाहुका घटिकश्चैवंमता गौपुच्छिकादयः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पोतः पोतवणिक्पोतवाहः सांयात्रिकोऽपि सः ।नाविकः कर्णधारोऽपि निर्यामः स्यान्नियामकः ॥ ४०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्णधारो नाविकः स्यात्पोतवाहो नियामकः ।दाशे तु धीवरो जाली कैवर्तः कुटकोऽपि च ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कैवर्तो धीवरो दासो नौका नौस्तरणिस्तरिः ।नौवाहकः कर्णधारो नाविकोऽरित्रचालकः? ॥ ३०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उडुपं तु प्लवः कोलस्तरण्डो मेल इत्यपि ।निर्यामकः कर्णधारो नाविकः पोतवाहकः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
सांयात्रिकः पोनपणिक् नौवाणिज्यकरे द्वयम् ।नाविकः कर्णधारः स्यात् पोतवाहो नियामकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्रिः स्त्री काष्ठकुद्दालः कर्णधारस्तु नाविकः ।काष्ठाम्बुवाहिनी द्रोणी नियामः कर्णधारकः ॥ ३२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्रा नाविकमंबष्ठादस्मिन् क्वापि श्वपाकवाक् ।वैणवं सैव माहिष्याद्रजकं पारधेनुकात् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नौवाहो मार्गरो नद्यां नाविकस्त्वब्धिनौगमः ।शैखोऽभिचारं कुर्वीत कार्मणं भृज्जकण्ठकः ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्णधारस्तु निर्यामो नावारोहास्तु नाविकाः ।अगाधमतलस्पर्शमस्थानञ्च गभीरकम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तरीतृतारयित्रोः स्यान्नावा नाविक इत्ययम् ।अम्बष्ठाद्ब्राह्मणीजाते मर्त्यजात्यन्तरे द्वयोः ॥ १०१६ ॥
अनुष्टुप्
नाविक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु नियामकनियामको नाविकपोतवाह- नियन्तृषु स्यात्करभे च दाशे । दासेरकः स्यात्तनये च दास्या विनायकः स्याद्गुरुतार्क्ष्ययोश्च ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.1.34
- परमानन्दीयनाममाला तारकनक्षत्रेऽथासुरे नाविके च तारक उच्यते । त्रिशङ्कुर्नृपभेदे च बिडाले शलभे तथा ॥ २३१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.15.231