कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शम्या

śamyāस्त्री · fem.

In 12 kośas: 15 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.546 · p. 31
युगकीलकस्तु शम्या प्रासङ्गस्तु युगान्तरम् ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ल (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.22
दात्रं लवित्रमाबन्धो योत्रं योक्त्रमथो फलम् ।निरीशं कुटकं फालः कृषको लाङ्गलं हलम् ॥ १३ ॥गोदारणं च शीरोऽथ शम्या स्त्री युगकीलकः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.575 · p. 65
हलं स्याल्लाङ्गलं सीरः फालः कुशिक उच्यते ।योक्त्रं तु रश्मिराबन्धः शम्या च युगकीलकः ॥ ५७५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.138 · p. 104
युगान्तकीले शम्या स्त्री तत्स्थाने गर्त्तमद्वयोः ।अनुकर्षो दार्वधस्थमासङ्गस्तु युगान्तरम् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.67 · p. 238
खड्गप्रतिकृतिः स्फ्यः स्यात्सोमपानस्य भाजने ।चमसस्त्रिषु शम्या तु दृषदानहनी च सा ।शम्यायास्तु स्थविष्ठोऽन्तः प्रोच्यते कुम्बमन्तिमे ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.81 · p. 261
युगं द्वितीयं प्रासङ्गो युगं त्वीशान्तबन्धनम् ।अनुकर्षो दार्वधःस्थं शम्या स्त्री युगकीलकः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.27 · p. 273
दात्रस्य मुष्टौ वण्टः स्यादथ मत्यं समीकृतौ ।कुशा च लाण्डी कथिता या भवेद्दारुनिर्मिता ।* * * * * * * * * * * * * * *लविर्द्वयोः कोटिश-लोष्टभेदनौ ।आबन्धमाहुर्नरि योत्र-योक्त्रेशम्या स्त्रियां स्याद्युगकीलकश्च ।खलं त्रिषु खलेवालं धान्यराशीकृतिस्थलम् ।स्यात्खलायाहृतं खल्यं कथितं भेद्यलिङ्गकम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.371 · p. 148
नेमिरक्षाग्रकीले स्यात्कूबरं तु युगंधरम् ।शम्या स्याद्युगकीले तु सारथिः प्राजिताथ वा ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.53 · p. 217
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.425 · p. 80
कृषके फाल इत्युक्त ईषा शम्या समार्थके ।कारिर्मेधा च तत्पुच्छे मेधिरित्यभिधीयते ॥ ४२५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1234 · p. 193
युगकीलकशम्येऽथ भवेद्युगस्य कीलकः ।युगान्तरं तु प्रासङ्गो धुरो भागो निगद्यते ॥ १२३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द्यु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.27 · p. 139
सैद्द्र इत्याह्वये शम्या शम्या स्त्री युगकीलकम् ॥
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1410 · p. 171
सीरगोदारणहललाङ्गलेष्वादिमं द्वयोः ।युगकीले स्त्रियां शम्या सीता तु हलपद्धतिः ॥ १४१० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण स्त्रीलिङ्गप्रकरणम् Śabdaratnākara 7.1.2314 · p. 281
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.28 · p. 125
निरीषः कृषकः फालः शम्या तु युगकीलकम् ।योक्त्रं तु योत्रमाबन्धः खनित्रमवदारणम् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1309 · p. 154
शम्या तु युगकीले स्त्री माने षट्त्रिंशदङ्गुले ।अथो शमयितव्ये त्रिः शमितव्ये तु तन्नपि ॥ १३०९ ॥
अनुष्टुप्