धृष्ट

dhṛṣṭaवि · adj.

In 11 kośas: 10 synonym verses, 11 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.432 · p. 21

वश्यः प्रणेयो धृष्टस्तु वियातो धृष्णुधृष्णजौ ॥ ४३२ ॥

अनुष्टुप्

वश्यवि प्रणेयवि धृष्टवि वियातवि धृष्णुवि धृष्णज्वि

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.25

धृष्टे धृष्णग्वियातश्च प्रगल्भः प्रतिभान्विते ॥ २५ ॥

अनुष्टुप्

धृष्टवि धृष्णज्वि वियातवि प्रगल्भवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.371 · p. 44

तीक्ष्णोपायेन योऽन्विच्छेत्स आयःशूलिको मतः ।अरुन्तुदः स्याद्व्यथको वियातो धृष्ट उच्यते ॥ ३७१ ॥

अनुष्टुप्

आयःशूलिकवि अरुन्तुदवि व्यथकवि वियातवि धृष्टवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.38 · p. 4

स्यादाश्रवो विधेयस्तु विनयस्थित इत्यपि ।वश्यः प्रणेयो धृष्टस्तु वियातो धृष्णु-धृष्णजौ ॥ ३८ ॥

अनुष्टुप्

आश्रववि विधेयवि विनयस्थितवि वश्यवि प्रणेयवि धृष्टवि वियातवि धृष्णुवि धृष्णज्वि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.94 · p. 113

वियातो धृष्णजो धृष्णुधृष्टौ धृष्टिस्तथा क्वचित् ।वीक्ष्यापन्नविलक्षौ तु शुभंयुः शुभवत्यपि ॥ ९४ ॥

अनुष्टुप्

वियातवि धृष्णजवि धृष्णुवि धृष्टवि धृष्टिवि वीक्ष्यापन्नवि विलक्षवि शुभंयुवि शुभवत्वि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.650 · p. 110

प्रणेयः प्रश्रितो वश्यश्चश्रवश्च प्रकीर्तितः ।अविनीते तु धृष्टः स्याद्वियातश्चापि कथ्यते ॥ ६५० ॥

अनुष्टुप्

प्रणेयवि प्रश्रितवि वश्यवि आश्रववि धृष्टवि वियातवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.32 · p. 160

धृष्टो धृष्णुर्वियातश्च तथा धर्षित इत्यपि ।स्याद्विनीते तु निभृतः प्रश्रितोऽपि निगद्यते ॥स्याद्विलक्षो विलक्ष्यश्च विस्मयान्वित इत्यपि ।अधीरः कातरोऽपि स्यात् द्वयं धैर्यविवर्जिते ॥स्यात् त्रस्नुर्भीरुको भीरुर्भीलुर्भीलुक इत्यपि ।स्यादाशंसुक आशंसुर्भवेदाशंसिता च सः ॥

अनुष्टुप्

धृष्टवि धृष्पुवि वियातवि धर्षितवि निभृतवि प्रश्रितवि विलक्षवि विलक्ष्यवि अधीरवि कातरवि त्रस्नुवि भीरुकवि भीरुवि भीलुवि भीलुकवि आशंसुकवि आशंसुवि आशंसितृवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1577 · p. 190

धीरे धृष्णुवियातौ धृष्णग्दधृषौ प्रगल्भधृष्ठौ च ।क्रोधनमर्षणकुपितक्रुद्धा रुष्टोऽतिकोपनश्चण्डः ॥ १५७७ ॥

गीतिः

धृष्णुवि वियातवि धृष्णज्वि दधृषवि प्रगल्भवि धृष्टवि क्रोधनवि अमर्षणवि कुपितवि क्रुद्धवि रुष्टवि अतिकोपनवि चण्डवि

genderविadj.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव विशेष्यनिघ्नवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.1.10 · p. 82

भार्याटः स्वस्त्रियो दाताऽन्नार्थं दूषकपांसनौ ।धृष्णुर्धृष्णुग्दधृग्धृष्टो दशेरः सुप्तधातुकः ॥ १० ॥

अनुष्टुप्

भार्याटपुं दूषकवि पांसनवि धृष्णुवि धृष्णुज्वि दधृष्वि धृष्टवि दशेरवि सुप्तधातुकवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.17 · p. 202

प्रौढः प्रगल्भः प्रतिभायुक्तोऽन्यस्त्वपगल्भकः ।धृष्टो धृष्णुर्वियातश्च शालीनस्तु विपर्यये ॥ १७ ॥

अनुष्टुप्

प्रौढवि प्रगल्भवि प्रतिभायुक्तवि अपगल्भकवि धृष्टवि धृष्णुवि वियातवि शालीनवि

genderविadj.

धृष्ट as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु काकधृष्टेऽग्रजे पीठगते च मूर्धा- वक्षालने द्वीपरुषद्द्रुभेदे । स्याद्वेसवारे करटे च काकः काकी तु काकस्य वधूश्च जातिः ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.1.16
कोषकल्पतरु संपाकसंपाको नृपतरुधृष्टतर्ककेषु पुंलिङ्गः पुनरपि पेचकोऽस्त्युलूके । स्यान्नीले तमसि मले च बर्हिचन्द्रे स्त्रीलिङ्गं न भजति जातु मेचकोऽपि ॥ ६२ ॥ Koṣakalpataru 6.1.62
कोषकल्पतरु विशारदउक्तं कोकनदं * [7a]शोणकुमुदे रक्ते तथाम्भोरुहे- ऽथाभिज्ञेऽपि विशारदो निगदितो धृष्टे तथा वाच्यवत् । ना मन्थाजिविमर्दयोर्निगदितोऽत्यन्तं तु घृष्टे भवे- न्नाट्योक्तावपि नायकप्रियसखे ना पीठमर्दो मतः ॥ ४५ ॥ Koṣakalpataru 6.19.45
कोषकल्पतरु व्याधस्थाधे ? तु गाधं क्लिशि चाभिलाषे व्याधस्तु धृष्टे मृगयौ च पुंसि । मेधः क्रतौ स्यान्मतिनाम्नि मेधा मेधिः स्त्रियां किं च खलस्य काष्ठे ॥ ५२ ॥ Koṣakalpataru 6.20.52
नानार्थार्णवसंक्षेप धृष्णुरश्मौ धृ(षु?ष्णु)र्ना सन्तापे शैले चोरे तु स त्रिषु । प्रगल्भे वैजयन्त्यां तु धृष्टे चेत्याह ना पुनः ॥ ६५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.653
नानार्थार्णवसंक्षेप विशारदलालाटिकः प्रभुच्छन्ददर्शिकार्यासमर्थयोः । विशारदो बुधे धृष्टे तथा विगतशारदे ॥ २५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.25
शब्दरत्नावली सम्पाकसम्पाकः तर्कके धृष्टे त्रिषु ना चतुरङ्गुले । स्यमीका नीलिकायाञ्च पुमान् वल्मीकवृक्षयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.148
शब्दरत्नावली विशारदविशारदः पुंसि धृष्टे पण्डितेऽपि भवेत्पुमान् । भवेद्विष्णुपदं खेतु क्षीरोदेऽपि च न द्वयोः ॥ तथा भागिरथी सूर्यसंक्रान्तिभेदयोः स्त्रियाम् । शतानन्दः पुमान् कृष्णे मुनि भेदे च पुंस्ययम् ॥ भवेच्छतह्रदा वज्रे सौदामन्यामपि स्त्रियाम् । समर्यादः समीपे ना मर्यादासंयुते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.29
शब्दरत्नावली अरालाअरालो हस्तभेदे स्यात्कुटिले मत्तहस्तिनि । पुंसि सर्जरसे स्त्री तु कुलटाधृष्टयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.41
त्रिकाण्डशेष काकद्विके धृष्टे च काकः स्यात्कौतुकं मङ्गलेच्छयोः । भोग्येप्यथ स्यात्कुलकं श्लोकैकार्थपटोलयोः ॥ ९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.9
वैजयन्ती विशारदविशारदो बुधे धृष्टे वंचिते तु विलंबितम् । मन्दे चाथ समुन्नद्धौ पण्डितम्मन्यगर्वितौ ॥ १२ ॥ Vaijayantī 8.4.12