प्रगल्भ
pragalbhaवि · adj.In 12 kośas: 11 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
छेको विदग्धे प्रौढस्तु प्रगल्भः प्रतिभामुखः ॥ ३४३ ॥कुशाग्रीयमतिः सूक्ष्मदर्शी तत्कालधीः पुनः ।प्रत्युत्पन्नमतिर्दूराद्यः पश्येद्दीर्घदर्श्यसौ ॥ ३४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderविadj.
आसीन उपविष्टः स्यादूर्ध्वं ऊर्ध्वन्दमः स्थितः ।क्षीवो मत्तः क्षमः शक्तः प्रगल्भः प्रौढ उच्यते ॥ ३८६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वश्यः प्रणेयो निभृतो विनीतः प्रश्रितः समाः ।विधेयो विनयग्राही प्रगल्भः प्रतिभान्विते ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
भवेत्सहृदयश्चाथ प्रगल्भः प्रतिभान्वितः ।प्रौढः प्रत्युत्पन्नमतिः पुनस्तत्कालबुद्धिमान् ।दूरदर्शी [ दीर्घदर्शी ] दीर्घपश्यश्च स स्मृतः ।सुदृक्सुदृश्वा सत्पश्यो भवेच्छोभनदर्शिनि ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कृती नदीष्णो निष्णातः कुशली निपुणः पटुः ।क्षुण्णः प्रवीणः प्रगल्भः कोविदश्च विशारदः ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
संख्यावान्कृतकर्मापि प्रवीणोऽपि विशारदः ।प्रगल्भः प्रतिभायुक्तो विदग्धः छेक इत्यपि ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छेकालश्चापि छेको वै प्रौढस्तु प्रतिभान्वितः ।प्रगल्भः सूक्ष्मदर्शी तु कुशाग्रीयमतिस्तथा ॥ ५०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पि (wrong syllable)
genderविadj.
वश्यो वशः प्रणेयः स्यात् प्रगल्भः प्रतिभायुते ।अधृष्टस्त्वप्रगल्भः स्यात् शालीनोऽप्रतिभोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
धीरे धृष्णुवियातौ धृष्णग्दधृषौ प्रगल्भधृष्ठौ च ।क्रोधनमर्षणकुपितक्रुद्धा रुष्टोऽतिकोपनश्चण्डः ॥ १५७७ ॥
गीतिः
genderविadj.
प्रौढः प्रगल्भः प्रतिभायुक्तोऽन्यस्त्वपगल्भकः ।धृष्टो धृष्णुर्वियातश्च शालीनस्तु विपर्यये ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रगल्भ as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् विशारदमूढाल्पापटुनिर्भाग्या मन्दाः स्युर्द्वौ तु शारदौ । प्रत्यग्राप्रतिभौ विद्वत्सुप्रगल्भौ विशारदौ ॥ ९५ ॥ Amarakośa 3.3.95
- कोषकल्पतरु सरूढविरूढमप्यङ्कुरिते च जाते सरूढमप्यङ्कुरिते प्रगल्भे ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.14.97
- कोषकल्पतरु अधृष्यस्त्रियां तु गुन्द्राशतपुष्पिकाधः- पुष्पीषु शम्यामपि रोचनायाम् । स्याच्छङ्खपुष्प्यां च सिताग्निकाया- मथ प्रगल्भे भयदेऽप्यधृष्यः ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.26.76
- नानार्थार्णवसंक्षेप धृष्णुरश्मौ धृ(षु?ष्णु)र्ना सन्तापे शैले चोरे तु स त्रिषु । प्रगल्भे वैजयन्त्यां तु धृष्टे चेत्याह ना पुनः ॥ ६५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.653
- वैजयन्ती धृष्णुधृष्णुर्धृष्टे प्रगल्भे च कुटिले बंधुरे नतम् । न्यक्षं कृत्स्ने निकृष्टे च निजमात्मीयनित्ययोः ॥ ९ ॥ Vaijayantī 6.4.9